Werkloosheid daalt komende jaren razendsnel, komen ook langdurig werklozen aan de bak?

De werkloosheid daalt ook de komende jaren razendsnel, voorspelt het CPB. Komen nu ook de langdurig werklozen weer aan het werk?

Straatvegers in Amsterdam. Beeld anp

De economie draait als zelden tevoren en dat betekent dat de werkloosheid daalt. En nog meer zal dalen. Volgens het Centraal Planbureau bedroeg de werkloosheid vorig jaar 4,9 procent en zal eind 2019 zijn gedaald tot 3,5 procent. Aangenomen natuurlijk dat er geen onverwachte wendingen in de staat van de economie komen, zoals handelsoorlogen of financiële crises.

Ook de langdurige werkloosheid daalt. Eind 2016 rekende het UWV, de uitvoerder van een groot deel van de sociale zekerheid, 40 procent van dewerklozen tot de 'langdurige' categorie. Eind vorig jaar was dat gedaald tot 35 procent. 'Het aantal langdurig werklozen daalt dus', zegtarbeidsmarktdeskundige Rob Witjes van het UWV.

Taaier

Erg hard gaat het niet. Sterker nog: de langdurige werkloosheid is nu taaier dan tijdens vorige golven van hoogconjunctuur. Op het hoogtepunt van de vorige hoogconjunctuur, die eindigde in 2008, was volgens Witjes nog maar 30 procent van de werklozen van het type langdurig werkloos.

Dat de langdurige werkloosheid nu taaier is, komt deels door de veranderde samenstelling van de groep langdurig werklozen: er zijn nu veel meer ouderen. Witjes: 'Als het met de economie beter gaat, profiteren eerst de jongeren. Pas als die weer aan het werk zijn, krijgen ook ouderen weer kansen.' Door de vergrijzing, maar ook door het afschaffen van de vut en het verhogen van de pensioengerechtigde leeftijd is het aantal ouderen in de kaartenbakken van de sociale diensten flink gegroeid.

'Hebben jullie geen mensen?'

In Rotterdam, de stad met de hoogste werkloosheid in Nederland, is wel opgevallen dat werkgevers nu een andere houding hebben ten opzichte van langdurig werklozen. Ton van der Lek van het Werkgeversservicepunt van de dienst Werk en Inkomen (voorheen Sociale Dienst) in Rotterdam: 'We moesten altijd moeite doen om de langdurig werklozen onder de aandacht te brengen vanwerkgevers. Maar sinds anderhalf jaar komen werkgevers naar ons toe met de vraag: hebben jullie geen mensen voor ons?'

Het aantal mensen in de bijstand daalt, ook in Rotterdam. Er stromen minder nieuwe mensen in en het aantal langdurig werklozen dat een baan bemachtigt, stijgt. Vier jaar geleden waren dat er rond 2.000, dit jaar worden het er 4.500. Maar nog altijd telt Rotterdam rond de 37 duizend bijstandsgerechtigden.Voor een groot deel van hen zal de hoogconjunctuur geen verschil maken. 'Als je vijf of tien jaar in de bijstand zit, wordt het erg moeilijk', verzucht Van der Lek.

Arbeidsmigranten

Arbeidseconoom Paul de Beer van de Universiteit van Amsterdam verrast het allemaal niet. 'In elke hoogconjunctuur denken we dat de langdurig werklozen dan ook aan het werk kunnen, maar dat lukt nooit. Niet in 2008 en ook niet in de jaren negentig. Bedrijven die op zoek zijn naar personeel blijken nog tal van alternatieven te hebben.' Dat alternatief bestaat voor een belangrijk deel uit arbeidsmigranten, vooral uit Europese landen.

De werkloosheid is veel groter dan de officiële cijfers laten zien, zegt de Beer. Niet 4 à 5 procent, maar 10 tot 15 procent van de beroepsbevolking, zegt hij. Hij telt mensen mee die in reïntegratietrajecten zitten, arbeidsgehandicapten en mensen die parttime werken maar best meer uren zouden willen werken.

De harde kern van de langdurig werklozen help je ook in de hoogste hoogconjunctuur niet aan een baan, denkt De Beer. 'Het gaat om mensen met een heel grote afstand tot de arbeidsmarkt. Die konden we voor een deel aan het werk helpen in sociale werkplaatsen, maar die oplossing is afgesloten. Dat was heel dom. Je hebt dat soort instellingen nodig. Het zou een goed idee zijn om de melkertbanen weer in te voeren. Zonder dat soort instrumenten lukt het nergens op de wereld.'


CPB geeft economie een stralend rapport, met enkele kleine waarschuwingen

Het Centraal Planbureau heeft de thermometer in de economie gestoken en komt met een stralend rapport. Toch doemen er wolkjes op aan de strakblauwe lucht. Die kunnen zich nog tot donderwolken ontpoppen, of oplossen en verdwijnen. Vijf groene seinen voor de Nederlandse economie en drie oranje.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.