Werkgevers zetten rem op korter werken

De werkgevers hebben een reeks voorwaarden geformuleerd als..

GIJS HERDERSCHEE

Van onze verslaggever

Gijs Herderschêe

AMSTERDAM

reactie op de vakbondseis voor een gemiddeld 36-urige werkweek. De voorwaarden komen neer op een blokkade van verdere arbeidsduurverkorting. De werkgevers verlangen dat een kortere arbeidsduur gepaard gaat met een evenredige loonsverlaging. Dit blijkt uit de notitie Arbeidsvoorwaardenoverleg 1996 van de werkgeversorganisatie VNO-NCW.

De notitie behelst een advies aan de werkgevers die over cao's onderhandelen.

Naast de voorwaarden voor arbeidsduurverkorting willen werkgevers de jaarlijkse periodieke salarisverhoging (de 'periodiek') afhankelijk maken van het functioneren van de werknemer. De loonsverhogingen in de nieuwe cao's mogen niet hoger zijn dan de produktiviteitsstijging.

VNO-NCW heeft de centrale stakingskas, de Onderlinge Werkgevers Garantieregeling, op non-actief gesteld zodat er geen dwingende voorschriften meer kunnen worden gegeven. Elke sector of bedrijf waar over een cao wordt onderhandeld, moet nu zelf een voorziening treffen tegen eventuele cao-acties.

De voorwaarden die VNO-NCW formuleert voordat kan worden ingestemd met arbeidsduurverkorting, zijn veel strikter en uitgebreider dan een jaar geleden. Collectieve arbeidsduurverkorting als gespreksonderwerp sluiten de werkgevers overigens nog steeds volledig uit. Selectieve arbeidsduurverkorting, per bedrijf, afdeling of werknemer, is alleen bespreekbaar als die 'ook voor de werkgever voordeel biedt'.

Naast deze hoofdvoorwaarde formuleren de werkgevers negen 'randvoorwaarden' waaraan arbeidsduurverkorting moet voldoen. 'De loonkosten per eenheid produkt mogen niet stijgen; de bedrijfstijd moet ten minste gelijk blijven en waar mogelijk verlengd; de werktijden moeten flexibel kunnen worden ingevuld; een soepel verloop van de personeelsplanning moet mogelijk blijven; voldoende kwaliteit van de bezetting moet gewaarborgd blijven; de produktiviteit moet op peil blijven; de arbeidsmarkt moet toestaan adequaat personeel aan te trekken; de werkdruk moet voor (sommige) groepen van medewerkers niet onaanvaardbaar hoog worden; de beloning moet bij voorkeur evenredig met de mate van arbeidstijdverkorting worden aangepast', zo schrijft VNO-NCW. De vereniging pleit ervoor de nieuwe Arbeidstijdenwet, die langere werkdagen mogelijk maakt in overleg met vakbonden of ondernemingsraad, bij het cao-overleg te betrekken.

De gemiddelde werkweek in Nederland is nu ruim 38 uur. Een verkorting tot een gemiddelde van 36 uur, zoals CNV en FNV willen, komt neer op 6,25 procent minder uren. Als werkgevers die eis inwilligen, wil VNO-NCW dat de lonen in eerste instantie ook met 6,25 procent worden verlaagd. Een loonsverhoging in de cao zou er overigens toe kunnen leiden dat die verlaging minder wordt.

VNO-NCW houdt de werkgevers nderhandelaars voor dat de lonen 'nooit harder mogen stijgen dan de produktiviteit'. Voor de hele Nederlandse economie voorspelt het Centraal Planbureau voor 1995 2,75 procent economische groei en in 1996 2,5 procent. De vakcentrale FNV eist 3 procent loonsverhoging en ziet ruimte voor in totaal ruim 4 procent loonkostenstijging.

VNO-NCW ziet de loonstijging overigens niet geïsoleerd. 'Lonen moeten altijd worden gezien in relatie met bijvoorbeeld de arbeidsduur, mogen nooit harder stijgen dan de produktiviteit en moeten ook in relatie worden gezien met bijvoorbeeld het opleidingsniveau en de situatie op de arbeidsmarkt.' Ook noemt de vereniging de vut- en pensioenkosten die gekoppeld zijn aan de loonstijging.

VNO-NCW pleit ervoor dat werknemers niet meer jaarlijks een loonschaal opschuiven. Het automatisme van deze periodieke loonsverhoging moet worden geschrapt. De periodiek moet worden gekoppeld aan de prestaties van de werknemer.

Opmerkelijk is het pleidooi van VNO-NCW ten gunste van chronisch zieken. 'Veel werkgevers hebben het idee dat chronisch zieken onder de maat presteren. (..) In de praktijk blijken chronisch zieke werknemers vaak gemotiveerde en betrokken werknemers te zijn. Veel chronisch zieken zijn dus net zo geschikt voor een baan als een volledig gezonde werknemer.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden