Werkgever helpt mee bij het opvoeden

Werkgevers met veel vrouwen in dienst zien voor zichzelf een rol bij het bieden van ondersteuning aan hun werknemers bij de combinatie werk en opvoeding....

Zo voorkomen ze het vertrek van overbelaste moeders.

ls kinderen voortdurend huilen bij het 'Aafscheid nemen op de cre, niet gedijen op school, of thuis extreem claimend en vragend zijn, stellen vrouwen zichzelf al snel de vraag: kan ik niet beter stoppen met werken?', aldus Emmeliek Boost, pedagoge en initiatiefneemster van de Opvoeddesk, een bureau dat gespecialiseerd is in opvoedingsvragen voor kinderen tot achttien jaar.

'Als je meer inzicht hebt in de ontwikkeling van je kinderen en tevredener bent over je eigen ouderschap, voorkomt dat veel stress. Dan ga je met meer plezier naar je werk.' Haar bedrijf verzorgt daarom sinds kort workshops 'Werk en ouderschap' in het kantoor in Naarden. Ze biedt ook trainingen bij de bedrijven aan huis. De deelnemers krijgen daarin praktische tips op het gebied van opvoeding en time-management.

Werkgevers hebben nu volgens Boost vaak te maken met regretted losses, het vertrek van werkneemsters waarin lange tijd gei¿nvesteerd is. De Opvoeddesk heeft inmiddels contact gelegd met banken, accountancy-en advocatenkantoren, een omroep en grootwinkelbedrijven om er bijvoorbeeld een lunchlezing of een workshop te geven. Bij de Hema is de organisatie nu twee jaar aanwezig tijdens de jaarlijkse Gezondheidsdagen op het Amsterdamse hoofdkantoor. Daar kon het personeel workshops volgen, of zich aanmelden voor een persoonlijk consult. 'Die consulten voorzagen blijkbaar in een behoefte, want de agenda werd in de eerste twintig minuten volgeboekt', meldt Boost tevreden.

In de Hema-CAO is bovendien sinds vorig jaar opgenomen dat uit het budget voor kinderopvang ook de kosten van ondersteuning van ouders door de Opvoeddesk voor de helft worden vergoed. 'Wij vinden de balans werk-privan groot belang. Dat die beide zaken elkaar sterk kunnen bei¿nvloeden, komt bijvoorbeeld ook via ons eigen bedrijfsmaatschappelijk werk naar boven', verklaart Geke Klinkhamer, beleidsmedewerker arbeidsvoorwaarden en -verhoudingen deze beslissing. Ruim driekwart van de werknemers is vrouw.

'Ik vond het een eye-opener dat problemen vaak blijken te draaien om je eigen keuzes', zegt Monique van der Mark (36, kinderen 5 en 7 jaar). Ze volgde vorig jaar een workshop van de Opvoeddesk op het Hema-hoofdkantoor, waar ze drieenhalve dag per week werkt als beleidsmedewerker.

'Het ging bijvoorbeeld over de vraag: wie koopt er de cadeautjes als er een vriendje van je kind jarig is? Als je vindt dat je dat allemaal beter kunt en je wilt het niet aan je partner overlaten, raak je sneller overbelast, ook al werk je parttime. Zelf neem ik dat soort dingen ook altijd snel op me, want mijn man heeft een eigen zaak en werkt zes dagen per week.'

Vooral de herkenning tussen de vrouwelijke collega's vond ze positief. 'We konden elkaar wijzen op de betrekkelijkheid van de fase waarin je zit. Als een vrouw met kleine kinderen overweegt te stoppen met werken, kan het goed zijn als ze van anderen hoort dat het plaatje er over enkele jaren heel anders gaat uitzien.'

De drempel voor individuele consulten op eigen initiatief blijkt tot nu toe hoog. Van alle medewerkers in de filialen heeft pas keer iemand daarvoor gebeld. 'Misschien is het voor ouders toch een taboe om hulp bij opvoeding te zoeken', denkt Klinkhamer van de Hema. Ze ziet hierin echter geen reden de regeling stop te zetten. 'We proberen er nu de arbodiensten bij te betrekken; het werkt waarschijnlijk drempelverlagend wanneer zij mensen op de Opvoeddesk wijzen en er eventueel naar verwijzen.'

Ook Raymon Geurts, directeur van dienstencentrum Elivio, merkt dat werknemers worstelen met keuzes rondom werk en zorg. Zijn bedrijf regelt daarom niet alleen allerlei praktische diensten, zoals het regelen van oppas of huishoudelijke hulp, maar begeleidt mensen ook bij het maken van keuzes. 'In workshops met rollenspelen gebruiken we het beeld van een accu. We onderscheiden energienemers en energie-gevers. Als je niet zorgt dat de accu oplaadt, raakt hij leeg. We maken kaartjes met allerlei activiteiten: waar kom je wel en niet aan toe?Voor de kan strijken ontspannend zijn, de ander ziet er vreselijk tegenop. Voor die laatste groep is het zinnig zoiets uit te besteden.'

Het Hollandse idee loslaten dat je de zaken thuis niet zou moeten uitbesteden, vinden mensen meestal een goed idee, merkt Geurts. 'Maar niet voor zichzelf. Het probleem daarbij is, dat alles zelf blijven doen, betekent dat het in de praktijk vaak op de vrouw neerkomt.'

Hij ziet een groep vrouwen die bijvoorbeeld slechts twintig uur werkt, maar in de resterende tijd voor anderen zorgt. 'Ze zeggen dan: 'Wat heb ik nou te klagen?' Maar als je het goed nagaat, blijken ze geen tijd voor zichzelf te hebben.'

Van de werknemers meest vrouwen voor wie het bedrijf van Geurts werkt, is eenderde inmiddels structureel gebruiker van de diensten, eenderde incidenteel en eenderde maakt er nooit gebruik van. Tot voor kort werkte Elivio, dat begon met subsidie van het projectbureau Dagindeling van het ministerie van Sociale Zaken, alleen voor personeel van het Kruiswerk Mark en Maas in Oosterhout. Dat wilde met de extra diensten het werken tijdens vakantieperiode vergemakkelijken. Mark en Maas heeft nu maar 5,6 procent ziekteverzuim, terwijl de gehele sector 8,5 procent ziekteverzuim kent. De organisatie had enige tijd zelfs een wachtlijst voor medewerkers in plaats van patien. Inmiddels wordt Elivio ook ingeschakeld door een andere thuiszorginstelling en een psychiatrisch ziekenhuis.

'Opvallend, want door de economische crisis zijn werkgevers juist minder scheutig met dit soort voorzieningen', zegt Erna Hooghiemstra, beleidsmedewerker bij de Nederlandse Gezinsraad (NGR). Het doet haar ook een beetje denken aan bemoeizucht. 'Net als bij de meisjes van Verkade die rond 1900 iemand over de vloer kregen om te kijken of thuis alles goed liep.'

Hooghiemstra is mede-auteur van het NGR-rapport Tussen partners. Gezamenlijke keuzen tijdens de levensloop. Hieruit blijkt dat veel vrouwen en slechts weinig mannen minder gaan werken als er kinderen komen. Dit heeft niet alleen te maken met het sterk verankerde zorgethos van vrouwen, maar ook met hun beroepen en functies, waarin deeltijd makkelijker realiseerbaar is.

Bij organisaties waar wel regelingen zijn, werken veel vrouwen. 'Het kan voor werkgevers een extra manier zijn om werknemers aan zich te binden. Bekend is dat vrouwen met betere arbeidsvoorwaarden langer op hun werkplek blijven.' Een positief initiatief vindt Hooghiemstra bijvoorbeeld de zogenaamde moedercontracten in ziekenhuizen, waarbij ouders kunnen werken op basisschooltijden.

Ze vindt dat de Nederlandse overheid te weinig maatregelen neemt om het werkende ouders eenvoudiger te maken. 'Er wordt nu uitgegaan van de goodwill van de werkgevers. Maar die is afhankelijk van de economische situatie.'

De Gezinsraad is voorstander van verlenging van het bevallingsverlof tot bijvoorbeeld een jaar, zoals in Scandinaviebruikelijk is. Ook Ierland verdient navolging met de mogelijkheid voor ouders extra vakantiedagen te kopen om zo de schoolvakanties van hun kinderen te overbruggen.

De Opvoeddesk heeft pas een subsidieaanvraag voor het project Opvoedingsondersteuning van spitsuurgezinnen bij het ministerie van Sociale Zaken toegelicht. 'Uit onderzoek blijkt dat slechts 5 procent van de vrouwen die stopt met werken, dat ook echt vrijwillig doet', aldus Boost. Aan die anderen wil ze graag haar pedagogische adviezen kwijt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden