Werkende vulkaan onder ijs Antarctica

Onder het oppervlak van Antarctica blijkt een actieve vulkaan te liggen. Waarnemingen van aardbevinkjes duiden op rommelend magma op tientallen kilometers onder het ijs. De vulkaan kan de ijsafbraak op West-Antarctica versnellen.

AMSTERDAM - Dit blijkt uit een onderzoek van een groep Amerikaanse geologen, dat zondag in vakblad Nature Geoscience verscheen. Ze bekeken de seismische activiteit die gemeten was op West-Antarctica. Zo ontdekten ze dat er in de afgelopen jaren tweemaal een periode was geweest met veel kleine aardbevingen.


Opvallend was dat de bevingen op grote diepte plaatsvonden - 25 tot 40 kilometer onder het aardoppervlak. Zulke diepe bevingen duiden vaak op magma, de vloeibare inhoud van een vulkaan. Daarnaast vonden de onderzoekers een aslaag van 8.000 jaar oud, die afkomstig was van een vorige vulkaanuitbarsting. Samen duiden deze aanwijzingen op een actieve ondergrondse vulkaan. Het is de eerste werkende vulkaan die op Antarctica wordt gevonden.


Geologen wisten al langer dat Antarctica miljoenen jaren terug vulkanisch actief was. Hele berggebieden bestaan uit oude, uitgedoofde vulkanen. Dat er ook een actieve vulkaan onder het oppervlak ligt, is een verrassing die vooral voor het klimaat belangrijke gevolgen kan hebben.


Op dit moment smelten de gletsjers in het zuidwesten van West-Antarctica, onder andere door de opwarming van de aarde. Het lijkt erop dat het magma langzaam naar het zuiden stroomt, dichter naar de afsmeltende gletsjers toe. Als het magma door het aardoppervlak komt, smelt het ijs aan de onderkant. Daardoor schuift het nog sneller de zee in, hetgeen de stijging van de zeespiegel versnelt.


Vulkanoloog Manfred van Bergen van de Universiteit Utrecht denkt dat de ontdekking van de vulkaan van belang is voor het beeld van Antarctica. 'We weten dat ze onder het ijs bestaan in landen als IJsland, maar Antarctica is moeilijker begaanbaar, en de ondergrondse activiteit is lastiger te meten. Dat ze nu toch zoiets vinden is mooi.'


Van Bergen denkt dat het belangrijk is om de invloed van het magma op het oppervlakteijs te erkennen. 'Zelfs als de vulkaan niet uitbarst, kan dat magma een gevaar vormen voor de gletsjer. Hoe meer magma, hoe meer gevaar.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden