Werk genoeg voor nieuwe ombudsvrouw

DE OMBUDSVROUW

'Had je maar een vak moeten leren', zeggen journalisten vaak tegen elkaar. Bijvoorbeeld als zich na een lange werkdag een nieuwe klus aandient. Een curieuze uitdrukking. Want de journalistiek is natuurlijk wel degelijk een vak.

De lezer voelt dat haarfijn aan. Als iets mij de afgelopen drie jaar heeft verbaasd, is het hoeveel Volkskrantlezers van het journalistieke métier weten. Vaak weten ze precies de vinger op de zere plek te leggen als een bericht rammelt, te veel op één bron leunt of niet de hele waarheid vertelt. 'Ombudsvrouw, doe er wat aan', krijg ik dan te horen. 'De zweep erover, ombudsvrouw!', las ik zelfs onlangs op Twitter.

Ik heb zoveel mogelijk geprobeerd mijn oordelen te baseren op objectieve maatstaven. Het ging niet zozeer om mijn persoonlijke mening, maar om de vraag: heeft de redactie vakkundig gehandeld, in overeenstemming met de normen en regels die de Volkskrant zichzelf oplegt?

Dat kon ik in alle vrijheid doen. De Volkskrant heeft een speciaal contract dat de onafhankelijkheid van de ombudsman/vrouw garandeert. De ombudsvrouw legt aan niemand verantwoording af.

Volkskrantlezers vormen een principieel volkje. Een overweldigend deel van de klachten gaat over ethische vraagstukken. Mag de krant foto's afdrukken van (het huis van) een verdachte, citeren uit privémails, iemand zwart maken op basis van anonieme citaten? Volkskrantlezers vinden dat de redactie respectvol moet omspringen met de feiten, maar vooral ook met mensen. Een lezer schreef mij ooit: Onthullen? Ja. Dansen op het lijk? Nee.

Dat de krant moderniseert, begrijpen de abonnees. Maar er is een diepgewortelde angst dat de krant te veel concessies doet door frivole nieuwtjes op te waarderen. Door de nuance weg te laten. Door voortdurend Bekende Nederlanders door de kolommen te laten marcheren. Door de aandacht te trekken met rellerige koppen die de lading van het artikel niet dekken. Een toegankelijke en ontzuurde krant? Ja. Maar zonder te 'verkleuteren', zoals sommige lezers het uitdrukken.

Ik heb een hoge dunk gekregen van de Volkskrantlezer. Nog-al wat abonnees die mij mailen, lezen de krant bij wijze van spreken met een rood potlood in de hand. Niet onderuitgezakt op de bank, maar op een rechte harde stoel om wakker en scherp te blijven bij het consumeren van het nieuws en het controleren van de nieuwsjagers.

Ook de redactie is in mijn achting gestegen. Ik heb de krant regelmatig uitgefoeterd over blunders en uitglijers, maar in het algemeen ben ik onder de indruk van de plicht die de redactie voelt om verantwoorde journalistiek te bedrijven. Redacteuren waren vrijwel altijd bereid de kritiek van lezers tot zich door te laten dringen en er van te leren. Daar is de kwaliteit en de geloofwaardigheid van de krant zeer mee gediend. Een krant die anderen de maat neemt, mag zelf niet weglopen voor kritiek.

Het zijn spannende tijden. De dramatische oplagedalingen van de laatste jaren lijken de Volkskrant de laatste tijd bespaard te blijven. Een grote prestatie. Tegelijkertijd wordt hard gewerkt aan meer toekomstbestendige producten zoals de digitale krant en de site. Er komt steeds meer werk af op een steeds kleinere redactie.

Intussen staan traditionele journalistieke normen onder druk. Bij de site van de krant glipt er nog weleens een bericht door dat volgens de redactie van de papieren krant in de prullenbak thuishoort. Snelheid en degelijkheid gaan lastig samen. Voor de cultuurverschillen tussen de online- en de papieren krant moet een oplossing gevonden worden.

Werk genoeg voor een nieuwe ombudsvrouw.

Ik ga terug naar de redactie, als verslaggeefster. Ik heb veel plezier beleefd aan het contact met de lezers, die niet klagen om het klagen maar die nu eenmaal hoge eisen stellen aan 'hun' krant. Het ombudswerk is een bijzonder en dankbaar vak. Maar ja, de journalistiek zelf is nóg mooier.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden