Wereldopkoper China

Nergens groeit de behoefte aan spullen harder dan in China, en de ontwikkelingen zijn nog verre van afgerond.

Dambisa Moyo: winner take all - china's race for resources and what it means for us

Allen Lane; 272 pagina's; ca. € 17,-.


De naam van het land dat onze toekomst mede zal bepalen is niet één keer gevallen in de verkiezingscampagne. Dat is begrijpelijk: door de martelende onzekerheid over de onbelaste reiskostenvergoeding lijken alle overige zorgen triviaal. Niettemin zou het verstandig zijn als politici bij het plaatsen van stippen op de horizon rekening houden met dat grote, verre land dat het speelveld drastisch aan het veranderen is: China.


De Chinese bevolking nadert de 1,5 miljard mensen, van wie een miljard nog in armoede leeft. Nergens groeit de middenklasse harder, in tempo en in absolute aantallen, nergens groeit de honger naar spullen onstuimiger. Het resultaat is een strooptocht van China over de aardbol met maar één doel: het veiligstellen van de toestroom van grondstoffen, variërend van water en metalen tot fossiele brandstoffen en vruchtbare grond.


Hoezeer dit de mondiale verhoudingen op zijn kop zet, wordt aansprekend uiteen gezet door de van origine Zambiaanse conome Dambisa Moyo (Oxford-econoom, ex-Wereldbank, ex-Goldman Sachs) in Winner Take All. Eerder schreef ze Dead Aid, een aanklacht tegen westerse ontwikkelingshulp.


Moyo's boodschap is Malthusiaans. Amerikanen consumeren 70 procent van hun inkomen; Chinezen nog maar de helft. Als straks die honderden miljoenen die door het Chinese groeiwonder uit de armoede worden getrokken net als wij hun recht zullen doen gelden op een iPad, een auto en een stenen huis vol prullaria, is het snel gedaan met de eindige grondstoffenvoorraden.


Op de structureel hogere prijzen en de resulterende wateroorlogen en koperconflicten is eigenlijk alleen China goed voorbereid, betoogt Moyo. China koopt in hoog tempo in Latijns-Amerika en Afrika grondstoffen en landbouwgrond op.


De verkopende regimes doen graag zaken met China. In ruil voor hun kopermijnen, kapconcessies en olieputten krijgen ze geld en infrastructuur van een land dat zich verder nergens mee bemoeit. Geen opgeheven vingertjes, geen zendingsdrang, geen gezeur over 'goed bestuur'.


Dat trends zich niet straffeloos laten doortrekken, erkent Moyo - ook demograaf Thomas Malthus had buiten de inventiviteit van de mens gerekend. China kan - gelijk Japan eerder - ineen storten, de technologie kan ons andermaal redden, we kunnen soberder gaan leven. Dambisa Moyo acht dat niet waarschijnlijk.


Moyo heeft geen soepele pen, wel een boodschap die beklijft: u bent boos over die paar tientjes hogere reiskosten? Ha, wacht maar tot de olieprijs blijvend is vervijfvoudigd.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden