Wereldmuseum mag stukken niet zomaar wegdoen

Het museum wilde 23 duizend objecten wegdoen. De aanvraag moet over, zegt wethouder Visser. Maar eerst wil hij orde op zaken stellen.

Het Wereldmuseum in Rotterdam.Beeld ANP XTRA

Adriaan Visser, wethouder van Cultuur in Rotterdam, kijkt raar op als hem wordt gevraagd of hij niet de facto directeur van het Wereldmuseum is geworden. De 49-jarige D66'er laat zoveel onderzoeken uitvoeren naar de kunstinstelling dat de manoeuvreerruimte van de echte directeur, Stanley Bremer, miniem lijkt te zijn. Visser: 'Zo voelt dat niet hoor. Maar we zijn de eigenaar van de collectie in dat museum en ik wil dat daar zorgvuldig mee wordt omgesprongen.'

Hij stemt graag in met een interview omdat voor het eerst gebruik is gemaakt van het Uitvoeringsprotocol ontzamelen', dat begin dit jaar door de gemeenteraad is goedgekeurd. Het regelt hoe musea in Rotterdam collectiestukken mogen afstoten .

Het protocol is er gekomen na een eerdere aanvaring met Stanley Bremer. Die wilde het Afrika-deel in de collectie van het Wereldmuseum verkopen om een fikse subsidiekorting van de gemeente op te kunnen vangen. Ook wilde hij de koers van zijn museum verleggen naar Azië, het werelddeel waarmee de haven van Rotterdam veel zaken doet - een idee dat Visser 'helemaal niet gek' noemt.

Nieuwe aanvraag

Bremer werd gedwongen een aanvraag te doen via het nieuwe protocol en heeft net te horen gekregen dat de uitkomst negatief is. Een commissie van experts heeft de wethouder geadviseerd om de afstoting van 23 duizend volkenkundige voorwerpen, 19 procent van de collectie, niet toe te staan. Er blijken waardevolle stukken bij te zitten waarvoor een zwaardere procedure had moeten worden gevolgd. Ook noemt de commissie het inconsistent dat niet alle Afrika-stukken worden afgestoten. Verder zijn andere musea onvoldoende betrokken bij deze operatie.

Het Maritiem Museum Rotterdam kreeg wel groen licht voor zijn plan om het marineschip De Buffel te schenken aan de stichting in Hellevoetsluis die het al in bruikleen heeft.

De meest voor de hand liggende optie is nu, zegt Visser, dat directeur Bremeer een nieuwe aanvraag doet. Maar dat kan pas als het Wereldmuseum weer een raad van toezicht heeft. Omdat de oude raad formeel niet meer bleek te bestaan, heeft Visser tijdelijk drie 'waarnemers' aangesteld.

Adriaan Visser, wethouder van Cultuur in Rotterdam.Beeld Marc Nolte

Bremer is door u zo ongeveer onder curatele gesteld.

'Dat woord gebruik ik niet. Het museum krijgt jaarlijks 3,1 miljoen euro subsidie van de gemeente. Dat is veel geld. En publiek geld. We hebben naar aanleiding van berichten in de pers vragen hoe het zit met de bedrijfsvoering van het museum. De situatie is dusdanig dat je zegt: het is goed om mensen die hun sporen hebben verdiend, te vragen om de directeur te ondersteunen. Het is niet zo dat ik de boel aan het aansturen ben.'

U laat een 'algeheel onderzoek' uitvoeren naar de bedrijfsvoering. Waarom?

'Dat was een gut feeling. Ik vind ook dat de situatie waarin het museum verkeert transparant moet zijn. Ik wil weten hoe het museum, de museumwinkel en het museumrestaurant zich tot elkaar verhouden. Er zijn ook verhalen dat Bremer een hotel wilde beginnen. Dat staat vrij ver af van het runnen van een museum.'

Bremer heeft twee miljoen euro aan subsidie verloren. Het is knap dat hij het museum overeind heeft gehouden.

'Er is fors bezuinigd op de culturele sector. Als er één voorbeeld is van een ondernemende directeur, dan is dat Stanley Bremer. Indien de raad van toezicht en de financiële situatie oké waren geweest en we een fantastisch goed ontzamelverzoek hadden ontvangen, dan hadden we een heel andere situatie aan de hand gehad.'

Stukken uit de collectie van het Wereldmuseum.Beeld ANP XTRA

U ergert zich aan Bremers slechte communicatie.

'Als het gaat om het aanhaken bij de rest van de museale wereld, dan is er nog een wereld te winnen bij het Wereldmuseum.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden