Column

Wereldleiders als slap ouwehoerende jongetjes

Bill Clinton was van 1993 tot 2001 president van de Verenigde Staten. Tony Blair werd in mei 1997 premier van Groot-Brittannië en bleef dat tot 2007. De tijd gaat snel en ook de recente geschiedenis is voor je het weet alweer in nevelen gehuld.

Bill Clinton (links) en Tony Blair in 2010.Beeld anp

Clinton is op weg de eerste First Man van de VS te worden, Blair runt tegenwoordig een politiek adviesbureau - de jaarcijfers werden deze week bekendgemaakt, de winst bedroeg bijna 3 miljoen euro.

De BBC haalde deze week de Amerikaanse transcripties boven water van telefoongesprekken tussen Clinton en Blair uit de periode 1997-2000. Té gevoelige info is onzichtbaar gemaakt, maar desondanks vormen de gesprekken fascinerende lectuur. Ten tijde van de uitgetikte telefonades was ik correspondent in Groot-Brittannië, dus de onderwerpen die de twee aansnijden komen me zeer bekend voor: de onderhandelingen in Noord-Ierland, het gezamenlijk optreden in het Irak van Saddam, de dood van prinses Diana en de late zwangerschap van Blairs echtgenote Cherie.

Clinton en Blair waren in die jaren de insiders, de vorm-gevers van de geschiedenis. Ik behoorde tot de buitenstaanders, tot de journalisten die chocola probeerden te maken van de actuele ontwikkelingen in een soort realtime geschiedschrijving - een gedoemde activiteit.

De journalist werkt op adrenaline, nieuwsgierigheid en wantrouwen - de typische attributen van de buitenstaander die vermoedt dat er binnen van alles wordt bekokstoofd waar hij buiten wordt gehouden. Dat gebeurt ook, weten we bijvoorbeeld uit de informatie die naar buiten is gekomen over de aanval op Irak in 2003 en het argument van de 'wapens van massavernietiging'. Die bestonden dus niet, Clintons opvolger Bush en Blair wisten dat, het kwam alleen even slecht uit dat met het publiek te delen.

Maar uit de telefoongesprekken tussen Clinton en Blair komt iets anders naar voren: twee insiders die ook geen flauw benul hebben. Uit dagboeken en autobiografieën van politieke leiders wisten we al dat die ook hevig kunnen twijfelen en het overzicht volledig bijster kunnen zijn, maar het is goed daaraan regelmatig te worden herinnerd.

We weten niet zeker of de twee mannen in de gesprekken, in het besef dat die worden genoteerd, het achterste van hun tong laten zien. Maar het wordt desondanks duidelijk genoeg dat ze regelmatig te werk gaan op hoop van zegen. Opmerkelijk is ook de oprechtheid die doorklinkt in de gesprekken - het cynisme waarmee de journalistiek de politiek vaak benadert, ontbreekt omgekeerd totaal. Clinton raadt Blair een goed stuk in The Economist aan, en is kinderlijk blij met een 'good press'. House of Cards is ver weg.

Toen Diana overleed, kreeg Blair het verwijt (of de lof) dat hij haar dood te eigen bate uitbuitte - en dat wás ook zo. Maar uit zijn gesprek met Clinton blijkt ook echt verdriet en echte bezorgdheid over haar zonen.

Ook wel geruststellend: wereldleiders als slap ouwehoerende jongetjes. Of Blair hem geen Brits paspoort kan bezorgen, vraagt Clinton, zodat hij Schots parlementslid kan worden en naast een goede golfbaan kan gaan wonen.

De letterlijke weergave van de telefoongesprekken tussen Mark Rutte en Diederik Samsom zou onze kijk op het kabinet-Rutte II drastisch veranderen, dat weet ik zeker.

Jammer dat het vaak zo lang duurt voor de menselijke kanttekeningen bij politieke ontwikkelingen naar buiten komen. Ze maken de politicus menselijker, de beschouwer milder en ze nuanceren het beeld van de werkelijkheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden