Wereldberoemd onder de reuzen

Sultan Kösen uit Turkije heeft maat 62 en Yao Defen uit China maat 58. Voor hun schoenen zijn ze aangewezen op een ruim twee eeuwen oude speciaalzaak in Zutphen.

Bedrijf: Wessels Schuhe


Waar: Zutphen en Vreden (Duitsland)


Sinds: 1745


Aantal werknemers: 8


Jaaromzet nog geen 1 miljoen euro


'Twaalf jaar heb ik in Canada geen schoenen kunnen kopen. Daarom heb ik nu meteen drie paar gekocht. Dank, familie Wessels!' Cathy uit Canada, schoenmaat 46, is een van de vele dankbare klanten in het gastenboek van schoenenwinkel Wessels. Het is een van de weinige schoenenzaken die zich helemaal hebben toegelegd op grote maten.


In het historische pandje aan de Nieuwstad in Zutphen staat groot bij vrouwen voor schoenen in de maten 43 tot en met 45 (standaardmaten: 37 tot 42) en bij mannen van 47 tot en met 51 (standaard: 40 tot 46). Van praktische platte stappers en gymschoenen tot kleurige pumps, en van sandalen tot bergschoenen. Van heinde en ver komen klanten met grote voeten naar Zutphen. En dan is wat Georg Wessels 'de aanloopwinkel' noemt nog klein in vergelijking met de Duitse vestiging: in Zutphen zijn 1.500 paar schoenen op voorraad, in Vreden 50 duizend. Daar is ook de werkplaats waar orthopedische schoenen en steunzolen worden gemaakt.


Georg is de achtste generatie Wessels in de schoenenzaak sinds over-over-over-over-overgrootvader Gerhard Wessels in 1745 in Vreden begon. Toen Georg in de zaak kwam, ging Wessels over op grote schoenen - een kwestie van specialiseren. 'We deden echt alles, van de kleinste maten tot de grootste, en in de werkplaats maakten we orthopedische schoenen, soms voor mensen die bijna geen voeten meer hadden. Dat was te veel. Dus gingen alle kleine en normale schoenen eruit', zegt Georg Wessels terwijl hij vanaf de tussenetage uitkijkt over zijn Zutphense zaak.


En het kan nog groter dan groot. Op tafel staat een gigantische sportieve rode schoen met klittenbandsluitingen. Bijna 40 centimeter lang, de rest van de schoen is proportioneel even groot. Speciaal gemaakt voor de Chinese Yao Defen, met 2 meter 36 en schoenmaat 58 de langste vrouw ter wereld. Op een plank aan de muur staat een nog grotere zwarte herenschoen, 43 centimeter lang. Ook al speciaal gemaakt, voor de langste man, de Turk Sultan Kösen, 2 meter 52 en schoenmaat 62.


Harlem Globetrotters

Met schoenen voor reuzen is Wessels wereldberoemd geworden. Het is het resultaat van een eigenlijk mislukte reclamestunt. 'Wie kent nou Vreden? Wie kent nou Wessels? We kwamen op het idee om de basketballers van de Harlem Globetrotters te sponsoren. Maar onze ideeën bleken nogal uiteen te lopen.' Wessels moet er nog om lachen. 'Ze dachten dat we geld kwamen brengen als waren we Adidas of Puma.'


Via-via - de schoenenbranche is relatief klein - kwam het verzoek schoenen voor reuzen te maken. 'Voor mister Harley Davidson - niet van de motoren - met maat 69. Dat zijn schoenen van een halve meter. Daarmee kwam Wessels in 1983 in het Guinness Book of Records, en sindsdien weet men ons wel te vinden.'


Van reclamestunt werd het een kwestie van goeddoen, want reuzen - de minimale lengte is 2 meter 35 - waar ook ter wereld krijgen de schoenen gratis. Wessels Schuhe heeft inmiddels zo'n driehonderd paar reuzenschoenen gemaakt. Georg en zijn vrouw Anneke komen ze als het moet brengen, want welke reus past in een vliegtuig?


Bladerend door fotoboeken komen de verhalen los. Van mensen die pech hebben, en een leven vol pijn lijden. Deze reuzen lijden aan acromegalie, gigantisme, veroorzaakt door een tumor in de hypofyse. Het komt overal voor, zegt Wessels, ook in Nederland en Duitsland. 'Maar is in het Westen een kind van 6 al een kop groter dan zijn ouders, dan kan het geopereerd worden. Maar als het je in China, Rusland of Afrika overkomt, heb je gewoon pech.'


Zutphen is een overblijfsel van een poging filialen op te zetten. Maar zoals dat gaat met familiebedrijven spreekt ook het hart. Anneke komt uit Zutphen, sterker nog, is even verderop in de straat geboren.


Het verhaal van de Chinese Yao Defen vindt Wessels het schrijnendst. Op haar 13de werd ze verkocht aan een circus. 'De directeur dacht dat hij reuzen kon fokken. En als je toch weet hoe ziek die mensen zijn en hoeveel pijn ze hebben!'


Twintig jaar geleden las Wessels voor het eerst iets over Yao Defen. 'Maar pas een jaar of zes geleden hoorden wij dat zij naar Shanghai in het ziekenhuis was beland. Via dat ziekenhuis zijn wij toen aan haar voetafdrukken gekomen en zo kwam ook het eerste contact met haar, haar moeder en met haar broer tot stand. Dit is haar derde paar. Rood, want dat is haar lievelingskleur.'


Wondjes

Schoenen zijn zeker voor reuzen belangrijk, weet Wessels, die door zijn contacten een ware deskundige is geworden. Veel reuzen hebben diabetes, waardoor ze problemen met hun voeten kunnen krijgen. Wondjes aan de voeten kunnen funest zijn. En reuzen lopen vaak op blote voeten. Wessels laat foto's zien van Big Charly uit Harare. vroeger liep hij op teenslippers van platgeslagen plastic waterflessen met een reep stof erdoor. Nu op sandalen.


Zo kreeg Wessels vriendschappen over de hele wereld. Met Alexander Sizonenko, een Russische basketballer uit de jaren zeventig en tachtig, die begin dit jaar op 52-jarige leeftijd overleed. 'Het leven van Big Alex was een nachtmerrie. Altijd maar pijn. Niemand die naar hem omkeek. Een invalidenpensioentje van niks. We hebben vijftien jaar geleden nog een fiets, stoel en bed met matras voor hem laten maken.'


Big Alex werd eind vorig jaar bij toeval gevonden, hij was gevallen in het huis dat hij een keer per jaar verliet als Wessels naar hem toekwam en een speciale bus voor hem huurde. 'Ik heb Poetin nog een mail gestuurd: jullie moeten je schamen!'


Wessels maakte voor Big Alex zachte schoenen voor in bed, om de doorbloeding van zijn voeten te stimuleren. 'Die hebben we nog gebracht. Later hoorde ik dat voormalige collega-basketballers bij hem langs zijn geweest, en de minister van Sport en Cultuur. Dag en nacht bleef ineens een verpleegkundige bij hem. Of dat door mijn mailtje komt, weet ik niet. Ik heb Poetin nog een bedankje per mail gestuurd. Daarop heb ik niets gehoord. Maar daar doe je het ook niet voor.'


Wat de grote schoenen kosten? Daar heeft Wessels nog nooit over nagedacht. 'Daar moet je ook niet over nadenken. We zijn er beter van geworden. En dan bedoel ik als mens. Ik kom over de vloer bij bijzondere mensen.' Bao Xishun uit Mongolië (met 2 meter 36 de op een na langste man) heeft Georg en Anneke uitgenodigd op zijn trouwerij te komen. 'En via de missie horen we dat het hele dorp van Big Charlie elke dag voor ons bidt. Maar veel belangrijker: ze lachen daar nog wel steeds om hem, maar bekogelen hem niet meer met stenen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden