Wereldbank tegen Europees bananenbeleid

Het nieuwe importregiem voor bananen kost de inwoners van de Europese Unie in totaal 2,3 miljard dollar (4,6 miljard gulden) per jaar in de vorm van kunstmatig hoge prijzen....

Van onze economische redactie

AMSTERDAM

Een studie van de Wereldbank komt tot de conclusie dat het voordeel van de bananentarieven terecht komen bij de Europese bedrijven die bananen op de markt brengen. Deze bedrijven profiteren van de nieuwe regeling, die hen in staat stelt een extra marge te berekenen. De nieuwe regeling komt de producenten in de ontwikkelingslanden nauwelijks ten goede, hoewel dat wel de bedoeling was.

De consument draait voor de maatregel op. Volgens de studie van de Wereldbank heeft de nieuwe regelgeving uit Brussel de gemiddelde prjs van bananen in de EU met 12 procent verhoogd. Vooral de consumenten in Duitsland, België, Nederland, Denemarken en Ierland, die de invoer van bananen in het verleden vrijwel geheel vrij lieten, moeten sinds anderhalf jaar aanzienlijk meer neertellen voor hun bananen.

De Wereldbank komt lang niet als eerste met kritiek op het Europese bananenregiem. De nieuwe regeling is al eerder veroordeeld door een geschillencommissie van de wereldhandelsorganisatie GATT in Genève. De Amerikaanse handelsautoriteiten onderzoeken of de regeling in strijd is met handelsbepalingen, die gelden in de VS. Deze Amerikaanse stap heeft in Brussel tot grote irritatie geleid.

Het nieuwe systeem werkt zeer verstorend op de concurrentie, zegt de Wereldbank. Het stimuleert bovendien het ontstaan van een zwarte markt, beperkt de groei van de Europese markt voor bananen, benadeelt goedkope bananenproducenten en biedt ineffciète producenten geen stimulans tot verhoging van de produktiviteit.

'Bij het opstellen van een nieuw gemeenschappelijke beleid voor de bananenimport heeft de EU een kans gemist het oude discriminerende, beleid te rationaliseren en te verbeteren. Van alle mogelijkheden koos Brussel de meest discriminerende en willekeurige', aldus het rapport.

Het beleid van Brussel had de bedoeling de nationale invoerbeperkingen voor bananen, die de onderlinge handel tussen de lidstaten bemoeilijkte, te vervangen door een Europese afspraak. De nieuwe regels bevoordelen de bananen uit Afrika, het Caribisch gebied en het Verre Oosten (de ACP-landen). Op die manier werden de vroegere overzeese gebiedsdelen van Frankrijk, Spanje en Portugal beschermd tegen de goedkopere 'dollarbananen' uit Latijns Amerika.

Er is geen sprake van dat het nieuwe systeem flexibel genoeg is om de producenten in Latijns Amerika hogere invoerquota toe te staan dan waarop zij formeel recht hebben. De EU heeft de kritiek op het bananenregiem altijd met dit argument gepareerd, maar de volgens Wereldbank gaat dat niet op. Het rapport schat dat de nieuwe tarieven de invoerprijs voor bananen uit Latijns Amerika opstuwen tot 2332 Ecu per ton, 30 rocent boven de gemiddelde prijs op de Europese markt.

Dat leidt ertoe dat de verkoop van bananen wordt beperkt, omdat de consument niet bereid is zo veel te betalen voor bananen en in plaats daarvan zijn toevlucht zoekt tot andere fruitsoorten. Volgens de Wereldbank komt daardoor slechts 300 miljoen dollar van de 2,3 miljard aan extra kosten ten goede aan de producenten in de ACP-landen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden