Nieuws Verenigde Staten en Iran

Wereld tast in het duister over inlichtingen VS: hoe hard is bewijs tegen Iran?

De wereld tast in het duister hoe hard het bewijs is van de VS over dreigende militaire acties van Iran. Washington sloeg alarm nadat Teheran kleine boten had uitgerust met raketten. Ook zouden afgeluisterde gesprekken erop duiden dat Teheran Amerikaanse doelwitten wil aanvallen. Europa en het Congres willen snel duidelijkheid over de Amerikaanse inlichtingen. 

Een Amerikaanse B-52-bommenwerper wordt bijgetankt in de lucht. Beeld AP

Een week nadat CNN als eerste het Iraanse rakettentransport meldde, wordt beetje bij beetje duidelijk waarom de VS dreigende taal uitslaan richting Teheran. Maar net als het geval was ten tijde van de Irak-invasie, is het de vraag hoe betrouwbaar de informatie is, en of het de alarmistische reactie van de Amerikanen rechtvaardigt.

Foto’s van de Amerikaanse inlichtingendiensten waarop te zien is hoe de Iraanse Revolutionaire Garde korteafstandsraketten overhevelt naar bootjes in de Perzische Golf, blijken de belangrijke reden te zijn geweest voor de Amerikaanse waarschuwingen en het in stelling brengen van oorlogsmateriaal. Omdat de Amerikaanse Vijfde Vloot zich al jaren zorgen maakt dat Iran marineschepen van de VS zou kunnen aanvallen bij een conflict, nam de ongerustheid in het Pentagon begin deze maand flink toe.

Op de foto’s zou onder andere te zien zijn, zo meldde The New York Times donderdag, hoe in diverse Iraanse havens raketten worden overgebracht naar kleine bootjes. De Revolutionaire Garde, het meest fanatieke deel van de legermacht van Teheran, heeft in het verleden vaak gedreigd snelle, kleine boten te gebruiken om een Amerikaans vliegdekschip te ‘torpederen’ bij een conflict met de VS. 

Tijdens een militaire oefening in de Perzische Golf in 2015, laat de Revolutionaire Garde van Iran zien hoe het vijandelijke schepen kan vernietigen. Iran vernietigde de afgelopen jaren ook een model van een Amerikaans vliegdekschip, als waarschuwing richting Washington. Beeld AFP

In het nauw gedreven

Mede op aandringen van het Amerikaanse Central Command, dat de Amerikaanse militaire operaties in het Midden-Oosten coördineert, besloot het Witte Huis het vliegdekschip USS Abraham Lincoln naar de Golf te sturen. Ook werden vier zware B-52-bommenwerpers naar de regio gestuurd om Iran te waarschuwen dat het vooral niet te ver moet gaan.

De Amerikaanse ongerustheid werd ook versterkt doordat de spionagediensten gesprekken zouden hebben opgepikt over mogelijke aanslagen op Amerikaanse militairen en burgers in Irak, uitgevoerd door pro-Iraanse milities. Ook zou Iran, dat in het nauw is gedreven door nieuwe Amerikaanse sancties, het volgens de inlichtingendiensten hebben gemunt op de scheepvaart in de Perzische Golf.

Op zondag, zo maakten de Verenigde Arabische Emiraten bekend, werden vier olietankers in de Golf het slachtoffer van ‘sabotage’. Maar bewijs dat Iran achter de aanvallen zat, is nog altijd niet geleverd. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Pompeo reisde de afgelopen dagen de wereld rond, van Brussel en Moskou tot Bagdad. Maar tot op heden heeft hij weinig bondgenoten ervan kunnen overtuigen dat de harde lijn tegen Iran gerechtvaardigd is.

President Trump en zijn nationale veiligheidsadviseur John Bolton in het Oval Office. Bolton is de drijvende kracht achter de dreigende taal van de VS de afgelopen weken richting Iran. Beeld Reuters

Britse twijfels

Tekenend voor de Europese twijfels, was dat de Britse ondercommandant van de geallieerde troepenmacht in Irak de VS tegensprak. ‘Er is geen verhoogde dreiging van door Iran gesteunde krachten in Irak en Syrië', aldus generaal-majoor Chris Ghika dinsdag in Bagdad. Hij werd meteen teruggefloten door de VS. Central Command zei dat er nog altijd sprake was van een ‘geloofwaardige bedreiging’.

In het Amerikaanse parlement eisen zowel Democraten als Republikeinen duidelijkheid over hoe actueel de Iraanse bedreiging is. Pas donderdag kregen de belangrijkste Congresleden die gaan over inlichtingenzaken, een briefing over het Amerikaanse bewijs. De Democraten leggen al een link met de Irak-oorlog van 2003, toen de informatie over Bagdads massavernietigingswapens niet klopte.

‘Dit gepraat over geheime inlichtingen over Iraanse agressie en tegelijk weigeren ons de juiste informatie te geven, riekt inderdaad naar Irak', aldus de Democratische senator Richard Blumenthal. Zijn Republikeinse collega Marco Rubio is wel overtuigd van het bewijs tegen Iran . ‘Dit is verreweg het meest dreigende conflict van dit moment', aldus Rubio.

Iraanse president waarschuwt bevolking: er komen zware tijden aan vanwege Amerikaanse spanningen

De Iraanse president Rohani heeft zijn bevolking afgelopen weekeinde alvast gewaarschuwd: er komen zware tijden aan. De Amerikaanse sancties doen pijn en ook de militaire druk op het land wordt steeds verder opgevoerd. Er is eenheid in ons land nodig, zei Rohani, want de omstandigheden zouden wel eens zwaarder kunnen worden dan in de jaren tachtig, toen Iran oorlog voerde met Irak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.