Wendy besluit ayahuasca te gebruiken. En komt haar innerlijke Frank Snoeks tegen

'In mijn hoofd ontstaat nu alleen een stem die over alle gekke vormpjes verslag begint te doen, een soort innerlijke Frank Snoeks en net zo irritant.'Beeld Wendy van der Waal

De populariteit van ayahuasca, een thee van hallucinogene planten uit het Amazone-regenwoud, groeit. Deskundigen maken zich zorgen en waarschuwen voor incompetente sjamanen. Volkskrant-redacteur Wendy van der Waal probeerde zelf ayahuasca uit bij een aanbieder in Nederland.

Mijn diepste angsten en grootste demonen onder ogen moeten zien. Nou, daar was ik nog lang niet aan toe. Dus nadat ik drie jaar eerder voor het eerst in een podcast over ayahuasca had gehoord, had ik de gedachte om het zelf te gebruiken geparkeerd.

Een medicijnplant uit het Amazonegebied die een stofje genaamd DMT aanmaakt in je lichaam. Ik was er wel door geboeid. Een plant die verlichting kon bieden. Een spiritueel wondermiddel dat je van eventuele psychische kwalen en irritaties af kan helpen. De prijs die je ervoor betaalt is volgens de mensen die dat al eens ervaren hebben een hele nacht kotsen. En die angsten en demonen dus.

Pas als ik een goede oude vriend tegen het lijf loop en met hem in gesprek raak over wat we op persoonlijk vlak beiden hebben meegemaakt, leeft de gedachte weer op. We vinden het leuk om over het leven en onszelf na te denken en delen een intense nieuwsgierigheid naar alles tussen hemel en aarde en daar voorbij. We blijken ayahuasca allebei op een wensenlijstje te hebben staan en besluiten het gewoon te doen. We zoeken een datum en locatie uit en schrijven ons in bij een organisatie die al jaren bijeenkomsten aanbiedt waarop ayahuasca wordt gebruikt.

Dat ik nu wel durf, is omdat ik in de jaren die zijn verstreken ben gegroeid en een aantal openbaringen heb gehad waardoor ik voor mijn gevoel al stukken dichter bij mezelf ben gekomen. De grootste is dat ik erachter ben gekomen dat ik op vrouwen val. Ik heb dat in relaties met mannen steeds gevoeld, maar 26 jaar lang geprobeerd het weg te denken. Dit was het eerste moment waarop ik doorkreeg dat er een verschil was tussen iets op basis van gevoel weten, en iets op basis van ratio dénken te weten. Ik was wakker geschud.

Geen zenuwen

De maanden voor het zover was, keek en luisterde ik meer over ayahuasca. Ik had verwacht dat ik de weken en dagen ervoor bloednerveus zou worden, maar ik bleef kalm. De laatste tien dagen voor de 'reis' moest ik mezelf volgens het ritueel onthouden van alcohol, bedwelmende middelen, koffie, vlees, suiker, fastfood en piekorgasmes. De laatste drie dagen voor de reis zelfs van elke vorm van vast eten. Ik vond het interessant om te merken dat er deze dagen zonder al die vormen van afleiding al allerlei emoties omhoog kwamen en het stemde me positief dat ik ze probleemloos kon omarmen. Ik voelde me helder en sterk. Ik begon zelfs steeds meer zin te krijgen in mijn reis.

Het feit dat ik een reisgenoot had, maakte alles alleen maar nog leuker.
De laatste avond voor de grote dag heb ik de laatste voorbereidingen getroffen.

In de briefing stond dat ik een foto en een 'token' mee moest nemen die veel voor me betekenen, witte comfortabele kleding moest dragen (dat werd uiteindelijk grijs en zwart) en slaapgerei. Die ochtend rijden mijn vriend en ik naar de locatie. In een open ruimte liggen vijftien matrasjes. We worden hoffelijk ontvangen door de begeleiders. We lichten kort onze motivatie toe en moeten een formulier ondertekenen waar kortweg in staat dat we dit geheel vrijwillig op eigen risico doen en ons bewust zijn van de heftigheid die ons deze nacht te wachten staat en alle eventuele gevolgen.

De tempel is een oude loods met een inrichting die ik herken van 'spirituele' locaties. Denk veel fluweel, veel paars en bordeauxrood, patronen, en muziek met mantra's op de achtergrond. Mijn ego, het bijdehante stemmetje in mijn hoofd dat komende nacht eigenlijk even het zwijgen moet worden opgelegd, vindt het maar lelijk en vraagt zich af waarom spiritualiteit zich toch zo vaak moet afspelen tussen de Xenos chique.

Moeder Ayahuasca

We zoeken twee matrasjes uit. Ik had verwacht dat we met veel medetwintigers en -dertigers zouden zijn, maar tot mijn verbazing ligt de gemiddelde leeftijd behoorlijk hoog. Tijdens een sharing vertellen we in een kring aan elkaar waarom we deze reis willen maken en wat we van moeder Ayahuasca verwachten. Op een soort altaartje liggen een stok en een steen en als je gevoel je zegt dat het jouw beurt is om te praten, mag je een van de twee pakken en je verhaal doen. 'Ik heb me opgegeven voor deze reis omdat ik jarenlang heel erg vanuit mijn hoofd heb geleefd', zeg ik als het mijn beurt is, 'Ik probeer meer naar mijn hart te luisteren. Ik hoop dat Moeder Ayahuasca me hierbij kan helpen'.

Een hoop persoonlijke verhalen volgen. Een cocktail van verslavingen, depressies, vastgelopen rouwprocessen en minderwaardigheidscomplexen. Vóór de ceremonie begint, vindt een ademsessie van dertig minuten plaats. Ik vind het helemaal niet prettig om op een geforceerd tempo buikademhalingen te doen. Met open mond lig ik de eerste minuten geforceerd op mijn rug te happen en puffen, waarna ik licht in mijn hoofd word en bijna al mijn gedachten verlies. Uit het niets bekruipt me een intens gevoel en ik begin te huilen met mijn ogen gesloten. Ik voel al snel twee handen die liefelijk mijn hoofd beetpakken en mijn wang strelen, 'Geef je er maar aan over, alles is goed', zegt een mannenstem. Als zuurstof dit al teweeg kan brengen, ben ik benieuwd naar wat nog komen gaat.

Kaarsen worden aangestoken en de glaasjes worden ingeschonken. We gaan met het glaasje alle chakrapunten in ons lijf langs en dan is er het moment waar ik al die tijd naartoe heb geleefd. Ik ruik eraan en laat de eerste slok aandachtig door mijn mond rollen. Het is erg bitter, de smaak doet me aan mijn eigen gal denken.

Met een chakrameditatie en begeleidende rimboemuziek gaan we gezamenlijk verder het ritueel in. We zijn bij het 'derde oog' als de drank bij me inslaat. Met mijn ogen dicht zie ik allerlei kleuren en vormen die zich ontzettend snel bewegen. Alsof ik in de lens van een microscoop zit en naar allerlei bacteriën en cellen kijk. Dit is dus wat hallucineren is? Best vermakelijk.

Feest van kleurtjes en vormpjes

In mijn hoofd ontstaat nu alleen een stem die over alle gekke vormpjes verslag begint te doen, een soort innerlijke Frank Snoeks en net zo irritant. Ik geef een eerste keer over. Dat lucht op en ik kijk even om mij heen. Ik heb geen idee hoe veel tijd is verstreken. Ik zie veel mensen om me heen die liggen te kermen.

Voordat ik het weet, wordt gevraagd of ik al weer een tweede glas wil. Dat wil ik wel. Bij iedere slok gaan de rillingen door mijn lijf. Het feest van kleurtjes en vormpjes gaat door. 'Het lijkt een aaneenschakeling van screensavers en animated gifs', zeg ik tegen mezelf... niet heel anders dan het dagelijks leven dus' - ik ben webdesigner van beroep - en ik vind mezelf erg grappig. Ik ga op mijn knieën zitten en leg mijn hoofd op mijn schoot. Na een tijdje komt een begeleider vragen hoe het gaat. Ik zeg hem wat ik zag en dat het vrij zinloos voelt. 'Moet het zinvol zijn dan?', vraagt hij. Ik heb er geen antwoord op. Wel wil ik naar de wc en hij begeleidt me.

Frank Snoeks is ook nog steeds van de partij 'Zit je dan, hallucinerend te pissen'.

Derde glaasje

'Gaat alles goed..?', klinkt het vanuit de gang 'Ja hoor... ik eh... sorry dat het zo lang duurt.' 'Dat maakt niks uit hoor! Neem de tijd. Derde glaasje voor jou?' (Het gemiddelde is twee.) 'Ik ben nog best helder, dus doe maar.' 'Dat dacht ik al!'. Als ik terug ben op mijn plek staat een derde glaasje klaar. Terwijl ik het aan mijn lippen zet zie ik de meid tegenover me uit haar pan gaan, ze doet me nog het meest aan The Exorcist denken. Ze heeft twee begeleiders aan haar zijde en kreunt het uit. Wellicht lig ik er over een uur ook zo bij. Ik kijk naar mijn vriend, die ook met zijn derde glaasje in zijn hand zit. 'Alles goed met jou?' 'Ja man.' 'Intens?' 'Mwoah ja, beetje hetzelfde als truffels...'

Maar na zijn derde glaasje jankt hij zijn kotsteiltje vol en zit ik nog steeds in mijn screensaver. Ik geef een tweede keer over en merk dat ik het zo stil mogelijk doe. Iedereen hier kermt de boel bij elkaar en ik zit mezelf in te houden.

Ik pak mijn token en foto er bij. Mijn token is een doosje met as van mijn overleden vader, en de foto, daar staat hij met mijn moeder op. Ik kijk ernaar maar voel weinig. Ik heb zijn dood na elf jaar ook al wel een plek weten te geven, maar ik had het toch leuk gevonden om hem te zien. Misschien had ik als token beter een aandenken aan mijn ex kunnen meenemen, denk ik als er alweer iemand langs komt om te vragen of ik een vierde glaasje wilde. Dat wil ik wel, ik heb weinig te verliezen.

Inmiddels zie ik ook met mijn ogen open kleurtjes en vormpjes en het lijkt even of ik een baby in mijn handen heb. Ik ga liggen, sluit mijn ogen en probeer niet te veel te denken. Als ik mijn ogen open zit er een begeleidster bij me die me wat fruit aanbiedt, het is inmiddels het eind van de ceremonie en tijd om te gaan slapen, voor zover mogelijk. Ik proef de lekkerste aardbei ooit, maar voel vooral teleurstelling en merk dat ik toch wel heel erg hoopte op een intense ervaring die het niet echt is geworden.

De ochtend na de sessie is er opnieuw een sharing. The Exorcist vertelt dat ze een ontzettend intense en prachtige reis heeft gemaakt en iemand anders meent dat ze er de afgelopen nacht door deze magische plant op is gewezen dat ze ziek was en haar kankercellen heeft uitgepoept.

Mijn vriend en ik zijn de panfluiten en mantracompilaties inmiddels zat. In de auto naar huis zetten we metal op.

Aan haar volgende ervaring met ayahuasca had Wendy van der Waal een stuk meer. Ze schrijft erover op haar persoonlijke blog.

Lees meer over ayahuasca

Experts waarschuwen voor incompetente 'zelfbenoemde sjamanen' Deskundigen maken zich zorgen over het toenemende aantal aanbieders van ceremonies met ayahuasca. Volgens sommige experts zijn een aantal 'zelfbenoemde sjamanen' niet in staat om adequaat te handelen als deelnemers in een bad trip belanden.

Ayahuasca: de hallucinogene thee die trauma oplost - of oprakelt (+)
Tientallen bedrijfjes bieden ceremonies met ayahuasca, een - illegale - hallucinogene thee die zou helpen bij psychische klachten. Het middel kan die juist ook versterken, waarschuwen experts.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden