Wellink had wel iets 'onderschat'

Naut Wellink heeft niet gefaald, maar wel het een en ander onderschat, zo zei hij maandag tegen de Commissie-De Wit.

Wellink kwam op krukken binnen. Gevolg van een recente enkeloperatie aan zijn – goede – linkerbeen. Oog in oog met de Tweede Kamerleden die lessen willen trekken van de crisis koos hij eerst voor een verdedigende houding. Gaandeweg schakelde hij over op de rol van de geduldige economieleraar die het niet erg vindt om het allemaal nog een keer uit te leggen. De arrogante houding die velen hem verwijten – ‘daar kan ik ook niks an doen’, zegt hij dan – had Wellink thuis gelaten.

Gedoseerd pathos

Minzaam zei hij enkele keren dat hij vanaf 2000 ‘zeer systematisch’ had gewaarschuwd voor alles wat hij mis zag gaan in de internationale financiële wereld, vooral in Amerika. ‘Ik heb u dat allemaal toe laten zenden.’ Maar het bleef niet bij waarschuwen, Wellink dééd ook wat, vond hij. Met gedoseerd pathos benadrukte de president van De Nederlandsche Bank (DNB) dat hij in 2003 de allereerste in de wereld was die banken strakkere regels oplegde. Banken waren vanaf die tijd van alles buiten hun balans aan het plaatsen om meer armslag te krijgen voor het uitlenen van geld uit te lenen. Wellink bepaalde dat de toezichthouder dit de facto gewoon zou meetellen. Tegelijk reguleerde DNB het gebruik door banken van durfinvesteerders. ‘Waren we ook uniek in.’, zei Wellink.

‘U waarschuwde, maar deed u ook wat?’, vroeg Kamerlid Edith Schippers (VVD) niettemin even later. Daarop verstarde Wellink. ‘Dat heb ik toch net verteld’, leek hij te denken. U moet begrijpen dat het echt hele serieuze zaken waren die hij had aangepakt, zei hij enigszins geïrriteerd tegen Schippers.

Ze vuurde de ene na de andere negatief getoonzette vraag op Wellink af. ‘Hoe gaat u om met het beeld van u als tandeloze tijger?’ En: ‘Wat vindt u van het verwijt dat DNB te weinig kennis en ervaring in huis heeft?’ De voorgaande openbare gesprekken van hooguit anderhalf uur waren erop gericht om snippers informatie te verzamelen, vooral over het presteren van toezichthouder DNB. Nu was kennelijk het moment gekomen om die in tweeënhalf uur over Wellink uit te strooien.

Falen

De centrale-bankpresident wist wat de commissie van hem verwachtte: een zekere mate van eigen falen toegeven, liefst in de vorm van excuses. ‘Sorry’ heeft Wellink zich heilig voorgenomen nooit te zeggen. En falen is een groot woord. Maar onderschat heeft hij, zo gaf Wellink toe, wel het een en ander.

Dat de uit de hand lopende bankbonussen zo’n risico vormden voor de sector, realiseerde de bankpresident toen de crisis al volop aan de gang was. Hetzelfde geldt voor de steeds schevere verhouding tussen de reserves van een bank en het balanstotaal. En dat risico’s die financiële instellingen nemen, kunnen samenballen tot een zogenoemd systeemrisico, ‘daar ben ik me pas tijdens de crisis bewust van geworden’, zei Wellink. Maar met één ingestudeerde en herhaalde opmerking veegde Wellink de verantwoordelijkheid voor dat falen van tafel: ‘Ik zou willen dat ik vandaag beslissingen kon nemen met de kennis van morgen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden