Welkom in de kunuku

De flamingo's zijn terug in de zoutpannen

Het steile pad slingert over oranjerode aarde tussen doornig struikgewas en cactussen omhoog. Op de heuveltop in een buitenwijk van Willemstad keert David Vos zich om in het zadel van zijn paso fino, zijn Caribische paard. Het lastig in toom te houden dier klauterde met kittige pas - kenners tellen de vierslag - bijna dwars naar boven. Hij gebaart om hem heen. 'Wat vinden jullie ervan?'

Zuidelijk glimmen de zoutpannen van Jan Thiel. Er zitten weer flamingo's, het water met de garnaaltjes is terug, het regent wat meer op Curaçao de laatste jaren. Oostelijk walmen de pijpen van de Isla-raffinaderij, ooit van Shell. Dichtbij welven de borstelige bulten van de kunuku. De noordoostpassaat klappert om de oren.

Beneden in het dal ligt het vertrekpunt: manege Criadero El Hijo de David, waar zestien paso fino's op stal staan. Enkele rondjes door de bak volstaan om op de goeiige Sunisidro met vertrouwen de poort te verlaten - David en Ricardo rijden op heel wat temperamentvollere versies mee.

Het is geen gril om de lethargische toerist uit de loungebanken van de beachclubs te lokken, verzekert David. De paso fino was er immers al veel eerder: een nazaat van de paarden die de Spanjaarden in vroeger eeuwen meenamen naar Zuid-Amerika, en op het eiland benut voor het transport tussen de plantages.

Het gaat op en neer in het niemandsland buiten de stad. Verdroogd gras, golvend in de wind, hoge zuilcactussen en opwervelend stof onder de hoeven scheppen met wat fantasie het decor van een western - Sunisidro perst er in de buurt van de stallen zowaar nog een drafje uit.

Was David Vos nog van het grote gebaar naar de kunuku - hij sprak zelf van 'het bos' - voor de details kun je beter terecht in een verderop gelegen tuin: Den Paradera is het domein van kruidenvrouw Dinah Veeris. Op één hectare kweekt ze 300 soorten kruiden. Veel kun je volgens haar tegenkomen in de wildernis van het eiland.

Ze gaf jaren geleden haar baan in het onderwijs op. Het was tijd voor de herwaardering van de cultuur op het eiland, vond ze. Met de komst van de Shell was het snel gedaan met de landbouw en de bijbehorende kennis. En op school ging het vooral over Aap, Noot, Mies en Hoogezand Sappemeer. Maar ze zag hoe haar moeder nog oliën altijd bereidde bij het licht van de wassende maan om ze energie te geven. Bij de oudere mensen trof haar nog altijd het heilig geloof in de spirituele en genezende kracht van lokale kruiden. 'We moeten trots zijn op die geschiedenis. Die is het waard om te bewaren.'

Dinah laat in de tuin de bladen en vruchten van planten en bomen door haar vingers glijden. De wayaka is goed tegen astma, soep van kadushi (een cactussoort) bevordert haargroei, siboyo helpt tegen de zenuwen, de zaden van de divi divi zijn lang gebruikt in de leerlooierij en ze weet ook nog wel iets voor de liefde. Inmiddels reiken de ambities verder dan de winkeltjes bij de tuin en in het Rif Fort in Otrobanda: voor de geurige rijkdommen bestaat misschien ook wel een markt overzee. 'Wat denken jullie: als je in Nederland kruiden zou willen verkopen, zou je dat dan doen als thee of als capsule?'

Verder naar het legere noordwesten van het eiland heeft de kunuku het tot reservaat geschopt, 2300 hectare natuurgebied met in het hart de Christoffelberg, die met 377 meter het hoogste punt van het eiland is. Het is er groener dan elders, de sabelpalm groeit er, orchideeën, aloë, agave, bromelia's. In de takken van bomen nestelen baardmossen. Hier is het witstaarthertje te spotten, leguanen, hagedissen, kleurige troepialen en kolibries en de wara wara, een valkachtige roofvogel.

Parkwachter Cyriel stuurt zijn pick-up over een smal pad met steile klimmetjes. Hij stopt geregeld voor het uitzicht. Hier is de enige plek waar zowel de noord- als de zuidkust zichtbaar is. De fauna houdt zich vandaag schuil, op tientallen hagedissen na. De vegetatie ziet er hier en daar wat onttakeld uit: de zo gezichtsbepalende cactus heeft het zwaar. Reusachtige zuilen hebben hun vlees verloren en tonen hun houten binnenste of zijn omgevallen. Cyriel: 'We denken dat het door de parkieten komt. Die maken er gaten in. Dan gaat de boel verrotten. Maar het kan opeens ook zomaar weer goed komen.'

Het Christoffelpark is ook geschiedenis. De hectares behoorden ooit toe aan drie plantages. Savonet is nog in tact, het is tegenwoordig het bezoekerscentrum van het park, met museum. Van de veel hoger gelegen plantage Zorg-vlied resteren alleen een dorsvloer en enkele muren. Iets verderop staat een torentje van gestapelde stenen. Volgens de een werd hier vuur gestookt om schepen te misleiden, volgens een andere interpretatie was dit de plek waar slaven werd afgeranseld.

Het pad biedt onderweg ook zicht op landhuis Knip, waar in augustus 1795 de slavenopstand begon. De leiders, Tula en Bastiaan Carpata, moesten hun rebellie met een wrede dood bekopen: hun botten werden eerst met een moker verbrijzeld, hun gezichten vervolgens geblakerd, waarna onthoofding volgde. Ook in Knip is nu een museum ingericht.

Toegegeven: om Curaçao te proeven hoef je lang niet overal de kust te mijden. In de baai van Santa Cruz regeert Captain Goodlife, wiens vader hier een weekendhuisje op de rotsen bezat. De gezagvoerder van het goede leven, echte naam Henry 'Juni' Obersi, heeft het in de loop van de jaren uitgebouwd tot een restaurantje, waar zijn vrouw visschotels maakt, en een vertrekstation naar stille strandjes en grotten. 'Wat moet je met al die plastic dingen bij de stad? Mambo, Cabana, dat soort clubs en al die dingen meer? Hier maak ik geschiedenis, begrijp je?'

In een metalen sloep met een bescheiden ronkend motortje - de speedboot met opblaasbanaan op sleeptouw weigerde hardnekkig dienst - koerst de tanige kapitein langs een donkergekleurd strandje, San Pretu, op weg naar een vanaf zee nauwelijks waarneembare grot, de Blauwe Kamer. En passant doet hij bij herhaling zijn levensritme uit de doeken. 'Het draait maar om een paar dingen in het leven: eten, slapen, rusten, schijten.'

De Blauwe Kamer is een holte, waar het zonlicht maar beperkt komt , de toegang verdwijnt soms geheel in de golfslag. Een andere naam is Boca Fluit, naar het geluid waarmee samengeperste lucht uit de grot ontsnapt. De ledematen van de snorkelaars die met Juni naar binnen zijn gezwommen, kleuren onder water lichtblauw. Hij werpt druppels op om te laten zien hoe die lijken te fluoriseren.

Op de weg terug houdt hij nog een keer stil. Op deze plek heeft hij de boot van zijn vader laten zinken. Wil nog iemand een kijkje nemen? 'Ik zei toch dat ik geschiedenis maak.'

Moet je echt naar de andere kant -weg van het toerisme, van de lethargie - om Curaçao te proeven? De overdekte oude markt in Willemstad, de Plasa Bieu, is aan het begin van het middaguur volgestroomd. Pannen staan er op gloeiende kolen. Bestel er leguanensoep, een stoba, een stoofpot van kabritu (geit), of mahi mahi (vis) en tutu, polenta met bonen. De Plasa Bieu ligt vlakbij het Waaigat, het Waaigat is in Punda. De andere kant hoeft niet altijd Otrobanda te zijn.

Op pad op het eiland

Christoffelpark

In het Christoffelpark zijn twee autoroutes uitgezet - een door de heuvels, de ander voert meer langs de noordkust. Er zijn wandelpaden. Er loopt ook een niet te onderschatten trail de Christoffelberg op. Het laatste stuk is klauteren over rotsen. Dringend advies: ga vroeg, als de warmte nog draaglijk is. Er is een mogelijkheid onder begeleiding de nacht in het park door te brengen - in de open lucht, niet in een tent. Vergeet niet de nabijgelegen Boka Tabla te bezoeken. Hier slaan hoge golven bruisend stuk op de rotsen en op elkaar. Er is een grot en een vlonder met uitzicht. www.christoffelpark.org.

Mountainbiken

Wannabike biedt mountainbiketochten onder begeleiding van een gids aan, op tien verschillende locaties, voor zowel beginners als gevorderden. Bij Caracasbaai passeert de route het gerestaureerde Fort Beekenburg en het oude quarantainegebouw - of dat voor zeelieden of slaven diende is nog onderwerp van discussie. Ook wordt gefietst langs de zoutpannen van Jan Thiel, met enkele venijnige klimmetjes en over rotsgrond. Het Christoffelpark is voor de ervaren rijders (stijgingen van meer dan 25 procent). www.wannabike.com

Paardrijden

Buitenritten zijn mogelijk vanaf Ashari's Ranch (tel 5999- 8690315, Herberg Hoefijzer (5999 5603653), Manege SHC (5999) 7379160 en Criadero El Hijo de David (5999 4651166).

Quads

Eric's ATV Adventures organiseert rondritten op quads met een gids. Ze duren ongeveer 3,5 uur. Het populairst is een tour oostelijk van Willemstad. Een rijbewijs volstaat, het dragen van helm en bril is verplicht. www.curacao-atv.com.

Koken

Angelica's Kitchen in Otrobanda biedt een kennismaking met de bereiding van Caribische gerechten. Zelf snijden, koken en opeten onder toezicht van een kokkin en haar assistentes. De afwas wordt gedaan. www.angelicas-kitchen.com.

Water

Wie liever aan de kust blijft, kan meer dan duiken en snorkelen. Tot de mogelijkheden behoren onder meer wind- en kitesurfen, kajakken, waterskiën en vissen. Zie voor een overzicht: www.curacao.com.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden