toelichtingaardgas

Welke technieken zijn er voor het bouwen van een aardgasvrij nieuwbouwwijk?

Vanaf 1 juli zijn projectontwikkelaars en woningcorporaties verplicht nieuwbouwwijken helemaal aardgasvrij te maken. De komende jaren zullen in Nederland daarom honderdduizenden nieuwe huizen worden gebouwd met aansluiting op een alternatieve warmtebron. Een wijk gasvrij maken: hoe gaat dat in zijn werk?

Nieuwbouw bij de Amersfoortbouwplaats HogekwartierBeeld Marcel van den Bergh

Tot voor kort was het verplicht woningen aan te sluiten op het gasnet, vanaf dit jaar moeten de projectontwikkelaars juist helemaal de andere kant op. Op het eerste gezicht nogal een opgave: van standaard aardgasgericht bouwen naar wijken waar geen gasleiding meer doorheen loopt. ‘Toch doen we het eigenlijk al heel lang in Nederland’, zegt Onno Dwars, directeur van projectontwikkelaar Ballast Nedam Development. ‘Sinds 2017 is dat voor ons ook de standaard geworden.’

Die ervaring maakt dat aardgasvrije nieuwbouw geen grote uitdaging meer is, zegt Ronald Schilt, directeur van bouwadviesbureau Merosch. ‘Dikkere isolatie aanbrengen, vloerverwarming in de woning en een warmtepomp plaatsen in plaats van een gasketel. Het is allemaal niet zo moeilijk. Het is wel een stuk lastiger om dat allemaal bij bestaande woningen te doen’, benadrukt hij. 

Drie opties

De technieken voor het aardgasvrij maken leveren ook geen nieuwe uitdagingen op. Daarvan worden er grofweg drie veel gebruikt. Voor projectontwikkelaars is het een optie om huizen aan te sluiten op een al bestaand collectief warmtenet van de gemeente. Als dat er niet ligt, kunnen huizen worden voorzien van een warmtepomp die warmte aan de buitenlucht onttrekt. De derde optie is een warmtepomp die de warmte uit de aarde haalt.

‘Die technieken bestaan al langer en zijn zo goed als uitontwikkeld’, zegt Schilt. Toch levert aardgasvrije bouw ook uitdagingen op die eerder niet bestonden. ‘Bij de toepassing van de verschillende technieken moet je wel rekening houden met de locatie van het huis.’ Niet elke techniek kan of mag zomaar worden toegepast.

Niet iedere gemeente heeft een warmtenet waarop woningen kunnen worden aangesloten. ‘Die optie valt dus vaak al af’, zegt Schilt. Maar pompen kunnen ook niet overal worden geplaatst. ‘Op sommige locaties kunnen luchtwarmtepompen zorgen voor geluidsoverlast’, aldus Schilt. Daarnaast zijn er gebieden waar er geen aardwarmte gewonnen mag worden. ‘Je moet soms diep in de grond boren. Dat kan bijvoorbeeld niet in gebieden die voor waterwinning zijn bedoeld.’

Volgens projectontwikkelaar Dwars valt er altijd wel een alternatieve warmtebron te vinden. ‘Het is nog nooit voorgekomen dat gasvrij bouwen niet is gelukt. Je moet alle drie de technieken kunnen toepassen, afhankelijk van de locatie.’

Beelden van de Amersfoortbouwplaats Hogekwartier. De gele leiding is bedoeld voor gas.Beeld Marcel van den Bergh

Anders bouwen

Het vinden van de juiste techniek is slechts het begin. De gekozen optie heeft ook invloed op hoe de woning wordt gebouwd.

Bij aansluiting op het warmtenet hoeft het minst aan de woning te gebeuren. Dan moeten alleen leidingen worden aangelegd en een aansluiting worden verzorgd aan het net in het huis.

Warmtepompen vergen een andere manier van bouwen. ‘In dat geval kiezen we voor meer isolatie, driedubbele ramen bijvoorbeeld, en een andere vorm van ventilatie, waarbij minder warmte verloren gaat’, zegt Dwars.

Die aanpassingen zijn nodig omdat warmtepompen minder warmtecapaciteit hebben dan het warmtenet of cv-ketels. ‘Als je bijvoorbeeld een week op wintersport bent geweest en je komt terug in een afgekoeld huis, dan heb je meer tijd nodig om het huis op te warmen.’

De toepassing van de nieuwe technieken betekent dat huizen in nieuwbouwwijken duurder worden. ‘Dat zal vaak niet meer dan 5.000 euro extra betekenen’, zegt Schilt. ‘De vraag of het goedkoper of duurder is doet er niet meer toe nu het vanaf 1 juli verplicht wordt’, zegt Rik Hulsman van MorgenWonen, een project van bouwer VolkerWessels dat zich enkel richt op de bouw van aardgasvrije woningen. ‘Maar door industrialisering van het proces kan het steeds goedkoper. Door het steeds vaker te doen, druk je de prijs voor de consument.’

Uiteindelijk zal, mede door het verbod op nieuwe gasaansluitingen vanaf 1 juli, de aardgasvrije wijk de norm worden. ‘De consument is er zelfs al langer mee bezig. Een paar jaar geleden kreeg ik al de vraag waarom een nieuwe woning niet gasvrij werd geleverd’, zegt projectontwikkelaar Dwars. ‘Over twee jaar vragen we ons af wat we eigenlijk met dat gas deden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden