Welke straf hangt Wilders boven het hoofd? 'Hooguit een kleine geldboete'

Voor de 'minder-Marokkanen'-uitspraken kan het OM tegen Geert Wilders maximaal een jaar gevangenisstraf eisen, of een geldboete oplopend tot 8.200 euro. Maar in de praktijk komen beide hoogste straffen 'absoluut niet voor', zegt Henny Sackers, hoogleraar sanctierecht aan de Radboud Universiteit. 'Dit gebeurt alleen bij zeer ernstige gevallen, en daarvan is hier geen sprake.'

Geert WildersBeeld anp

Wilders staat terecht voor het overtreden van Artikel 137c (opzettelijk beledigen groep) en 137d (aanzetten tot haat of discriminatie) van het Wetboek van Strafrecht. Feitelijk kan de gecombineerde strafeis, mocht Wilders in de ogen van het OM beide hebben overtreden, oplopen tot 125 procent van de maximale straf uit een van de twee artikelen. Dit komt neer op een jaar en drie maanden celstraf of een geldboete van 10.250 euro. 'Zo'n gecombineerde straf, met wat ik noem een kwantumkorting, komt niet voor bij een licht vergrijp als een uitingsdelict', zegt Sackers.

Bovendien gaat Wilders voor het eerst in de fout ('first offender'), wat ook gevangenisstraf uitsluit. Een geldboete is de hoogst mogelijke strafeis voor het OM - een werkstraf wordt alleen geëist tegen recidivisten. 'Bij een willekeurig persoon moet je dan denken aan 700 à 800 euro, de meest voorkomende strafeis', zegt Sackers. 'In het geval van Wilders kan de rechter, met een beroep op zijn voorbeeldfunctie en de maatschappelijke onrust die hij teweeg heeft gebracht, uiteindelijk besluiten daar nog een paar honderd euro voorwaardelijk bovenop te doen.'

In 2011 werd Wilders vrijgesproken in een vergelijkbaar proces. De rechtbank oordeelde toen dat hij uitspraken had gedaan 'op de grens van het toelaatbare'. Sackers: 'Als de rechtbank vindt dat hij nu wel over die grens is gegaan, zou het oordeel uit 2011 als waarschuwing gezien kunnen worden, wat ook een verhoging van de geldstraf legitimeert'.

Uiteindelijk moet de veroordeelde de geldstraf kunnen dragen, omdat het anders alsnog een verkapte gevangenisstraf is. 'Ik kan niet in Wilders' portemonnee kijken, maar het OM en de rechtbank zullen indien nodig hiermee rekening houden.'

Henny SackersBeeld .

Artikel 137c en 137d

Artikel 137c

1. Hij die zich in het openbaar, mondeling of bij geschrift of afbeelding, opzettelijk beledigend uitlaat over een groep mensen wegens hun ras, hun godsdienst of levensovertuiging, hun hetero- of homoseksuele gerichtheid of hun lichamelijke, psychische of verstandelijke handicap, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de derde categorie.

2. Indien het feit wordt gepleegd door een persoon die daarvan een beroep of gewoonte maakt of door twee of meer verenigde personen wordt gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of geldboete van de vierde categorie opgelegd.

Artikel 137d

1. Hij die in het openbaar, mondeling of bij geschrift of afbeelding, aanzet tot haat tegen of discriminatie van mensen of gewelddadig optreden tegen persoon of goed van mensen wegens hun ras, hun godsdienst of levensovertuiging, hun geslacht, hun hetero- of homoseksuele gerichtheid of hun lichamelijke, psychische of verstandelijke handicap, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de derde categorie.

2. Indien het feit wordt gepleegd door een persoon die daarvan een beroep of gewoonte maakt of door twee of meer verenigde personen wordt gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of geldboete van de vierde categorie opgelegd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden