Boekenweek Boekenbal 2019

‘Welke schrijfster zou u als moeder willen?’ We vroegen het op het Boekenbal

De 84ste editie van de Boekenweek is begonnen, met dit jaar een thema waarover veel te doen was: ‘de moeder de vrouw’. Vrijdagavond was het traditionele bal in de Amsterdamse Stadsschouwburg. Verslaggevers Gidi Heesakkers en Loes Reijmer liepen er rond met fotograaf Ivo van der Bent en vroegen schrijvers welke auteur zij als moeder zouden willen.

Stine Jensen met haar man Beeld Ivo van der Bent

Stine Jensen

‘Connie Palmen zou ik wel als suikertante willen. Ik vind haar een wijze vrouw. ‘Niet pleasen’, zei ze ooit tegen mij, ‘hou nou eens op met de hele tijd maar de mensen willen behagen.’ Ik hou van grumpy old women als zij. Waarom ik haar als suikertante wil en niet als moeder?’ Is even stil. ‘Ja, dat is een goede vraag. Dat heeft dus kennelijk met het beeld te maken dat je van een moeder hebt hè… Connie Palmen heeft geen kinderen. Blijkbaar heb ik toch het idee dat het moederschap haar zou afleiden van het schrijven. Wat ik verschrikkelijk vind, want ik heb me juist enorm geërgerd aan Peter Buwalda, die in een interview met de Volkskrant zei dat boeken schrijven moeilijk te combineren is met kinderen. Van dat beeld moeten we af.’ Komt even later terug om te zeggen: ‘Ik wil Connie Palmen niet als suikertante maar als moeder. De moederfilosoof des vaderlands.’

Connie Palmen Beeld Ivo van der Bent

Connie Palmen

‘Ben ik genoemd als moeder?’ Lacht hard. ‘O jee! O nee! Ik zou geen schrijfster als moeder willen hoor! Schrijfsters zijn met boeken bezig, die zijn al bezet.’

Jan Siebelink Beeld Ivo van der Bent

Jan Siebelink

‘Rosita Steenbeek. Ik vind haar ontzettend talentvol en zo charmant – alles wat zij aantrekt staat haar prachtig, alsof ze altijd op weg is naar een feest. We hebben afgesproken elkaar vanavond te zien, ze komt met Antoine Bodar. We zijn allebei opgegroeid in een hervormd gezin en kunnen goed praten over secularisatie en het bestaan van God. We hebben hetzelfde wereldbeeld.’

Voor de Boekenweek schreef Jan Siebelink een brief aan zijn moeder. Die kunt u hier lezen of hieronder beluisteren.

Pieter Waterdrinker. Beeld Ivo van der Bent

Pieter Waterdrinker

‘Annemarie Oster! Dat is de ultieme vrouw. Wijsheid, elegance, wittiness, esprit!’

Marieke Lucas Rijneveld Beeld Ivo van der Bent

Marieke Lucas Rijneveld

‘Jan Wolkers – want vaders kunnen natuurlijk ook een moederrol vervullen. Dat zou een interessante opvoeding zijn geweest. Hij wist zoveel over de natuur, het tv-programma De achtertuin van Jan Wolkers was fantastisch. Ook hij heeft zich van het geloof losgemaakt, daar zouden we het over kunnen hebben. Pas op mijn 18de las ik mijn eerste boek van hem, Terug naar Oegstgeest. Ik ging het huis uit en voelde dat vanaf dat moment alles mocht: boeken lezen, me afzetten tegen de religie van mijn ouders. Wolkers kwam er bij ons thuis niet in.’

Robbert Dijkgraaf en Pia de Jong Beeld Ivo van der Bent

Robbert Dijkgraaf en Pia de Jong

Dijkgraaf: ‘Nou, eigenlijk mijn vrouw Pia. Althans, dat is de droommoeder van mijn kinderen. Ik heb van dichtbij kunnen zien hoe zij schrijver is geworden: met de geboorte van onze dochter Charlotte.’

De Jong: ‘Wat een complimenten allemaal.’

Dijkgraaf: ‘Onze dochter werd geboren met een zeldzame vorm van leukemie. We besloten haar niet te behandelen, maar na een jaar voltrok zich een wonder. Ze werd beter. Jij ging in dat eerste, onzekere jaar vaak midden in de nacht zitten schrijven.’

De Jong: ‘Ik had dat nodig. Als je net moeder bent geworden en de baby is ziek, dan heeft dat consequenties voor je zelfbeeld.’

Dijkgraaf: ‘Inmiddels is onze dochter 18 jaar oud en helemaal gezond. We zijn met z’n drieën vanuit Princeton hier naartoe gevlogen.’

Hanna Bervoets Beeld Ivo van der Bent

Hanna Bervoets

‘Maartje Wortel als moeder lijkt me gezellig, ook al is zij maar twee jaar ouder dan ik. We zouden leuke reizen kunnen maken samen en ik denk dat ze me ook heel erg met rust zou laten, een eigenschap die ik in een moeder waardeer.’ Dan: ‘Dit is een heel rare vraag, nu ik erover nadenk. Eigenlijk vraag je uit welke vagina ik zou willen komen.’

Peter Buwalda en Jet Steinz. Beeld Ivo van der Bent

Peter Buwalda

‘Jo Boer. Dan had ik misschien Peter Boer geheten.’

Murat Isik Beeld Ivo van der Bent

Murat Isik 

‘A. M. Holmes. Zij is een geweldige schrijfster. Ik hou van de humor in haar boeken, de vaart. Daarmee heeft ze me echt geïnspireerd. Mijn favoriete boek is May We Be Forgiven – gebiedende wijs, net als mijn boek Wees onzichtbaar.’

Freek de Jonge met zijn vrouw Hella. Beeld Ivo van der Bent

Hella de Jonge

‘Doris Lessing.’

Freek de Jonge: ‘Echt ja? Ik had verwacht dat je Susan Sontag zou zeggen. Of Etty Hillesum.’

‘Nee, Doris Lessing. Ik vind haar een geweldige vrouw. Intelligent, warm, creatief. Wat wil je nog meer?’

Lize Spit. Beeld Ivo van der Bent

Lize Spit

‘Mag ze nog onbekend zijn? Dan denk ik aan Lotte Lentes, een goede vriendin van me. Dit jaar zal ze debuteren. Zij kan mij als geen ander geruststellen. Dat is echt een aangeboren talent.’

Alma Mathijsen. Beeld Ivo van der Bent

Alma Mathijsen

‘Connie Palmen. Ze is sowieso mijn literaire moeder. Hoe zij haar schrijverschap invult, vind ik waanzinnig. Ik ben helemaal verslingerd aan haar roman Jij zegt het. En ze is ook nog eens ontzettend lief. Maar ik ben tóch blij dat ze mijn moeder niet is, anders zouden we waarschijnlijk veel minder boeken van haar hebben gehad.’

Lees meer over de boekenweek en het thema  ‘De moeder de vrouw’

Boekenweekgeschenk en Boekenweekessay: Jans vader, Murats moeder ★★★☆☆
Het Boekenweekgeschenk Jas van belofte draait rond schrijver en oud-leraar Arthur Siebrandi (79), wiens vader, die bloemenkweker was, zelfs verdween, nadat hij door een visioen was getroffen en bij een sekte belandde. Ook Murat Isik, die het Boekenweekessay mocht schrijven over het thema ‘De moeder de vrouw’, voert in Mijn moeders strijd een ouder op die ons bekend voorkomt: zijn eigen moeder Aynur (1953).

Moederschap verdient topliteratuur: verken hierin alle uithoeken
Moederschap is in de literatuur geen groots thema en dat is raar. Het Boekenweekthema komt dus als geroepen. Aleid Truijens gidst ons door de uitgaven die dit heeft opgeleverd.  

Goedenavond ­dames en heren, ik ben moeder geworden!
Het Boekenweekthema De moeder de vrouw is weggezet als ‘oubollig’. Cabaretier – en moeder – Katinka Polderman waagde zich ook niet aan het onderwerp, maar betreurt dat nu.

Zij stond alleen aan dek. Maar stond die moeder nu áán of bij het roer?
Ook historica Els Kloek protesteerde tegen het thema van de Boekenweek: ‘De moeder de vrouw’. Terwijl ze Martinus Nijhoffs gelijknamige gedicht prachtig vindt. Lees hier haar essay.

Beroemde schrijver Houellebecq duikt onverwachts op in Amsterdam voor het Boekenbal
De eigenzinnige Fransman Michel Houellebecq, auteur van gevierde romans als Elementaire deeltjes, Onderworpen en De kaart en het gebied, is vrijdagavond onverwachts opgedoken bij het Boekenbal en is zaterdag te gast bij een lezing in de hoofdstad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden