Welke pracht en praal krijgt het publiek te zien?

De kaartjes van 6 euro per stuk waren in een mum van tijd uitverkocht. Maar wat krijgen de 9.200 bezoekers die op vier opeenvolgende zaterdagen paleis Noordeinde in mogen wel en niet te zien?

De kleine balzaal. Beeld anp

Het antwoord wordt donderdagmiddag alvast ter plekke gegeven door Flip Maarschalkerweerd, directeur koninklijke verzamelingen in de hofhouding van Willem-Alexander. Van het werkpaleis van de koning en koningin krijgt het publiek de persoonlijke werkvertrekken in elk geval niet te zien. Die gaan schuil in de zuidvleugel aan de straatzijde, vanwege de mahoniehouten lambriseringen wel het Bruine Kwartier genoemd.

Ook gesloten blijft de noordvleugel of Prinsenkwartier, met logeervertrekken voor gasten. Beide vleugels zijn onder regie van Jacob van Campen in de 17de eeuw aan de 16de-eeuwse stadsvilla gebouwd, toen prins Frederik Hendrik (zoon van Willem van Oranje) het tijd vond voor een classicistisch verblijf in Den Haag met de allure van een paleis.

Wat bijna vijf eeuwen geleden als 'Oude Hof' begon, is precies wat de bezoekers wèl te zien krijgen: het middendeel van het paleis, ook wel corps-de-logis genoemd, met representatieve vergader- en ontvangstruimten. En allure heeft het. Twaalf vertrekken worden opengesteld. Maarschalkerweerd noemt ze 'een tijdbalk van functies en generaties'.

De koninklijke stallen op paleis Noordeinde. Beeld anp

Looproute

Het bezoek is geen rondleiding met een gids. De toegangsbewijzen hebben een vooraf bepaald tijdslot en langs de uitgezette looproute staan paleismedewerkers die vragen beantwoorden. De entree is aan de voorzijde, naar de vestibule met fel gekleurde deuren van plexiglas van Marte Röling. Deze ruimte is ook als rouwkapel gebruikt na het overlijden van prins Claus (in 2002) en koningin Juliana en prins Bernhard (beiden in 2004). Burgers konden hier hun laatste eer bewijzen.

Nu mogen ze verder - ze mogen naar rechts een blik werpen in de ontvangstkamer aan de tuinkant, die dankzij de groen malachieten wandtafels en vazen sporen draagt van Anna Paulowna, vrouw van Willem II. Ze nam ze mee uit Rusland. Aan de andere kant ligt de Indische Zaal, handgemaakt in Nederlands-Indië voor het huwelijk van Wilhelmina en Hendrik, verscheept naar Rotterdam en hier ter plekke geassembleerd.

Via de nieuwe koninginnetrap, die dateert van de restauratie onder Beatrix tussen 1979 en 1984, gaat het naar de puttikamer, genoemd naar het behang met naakte engeltjes. Onder hun wulpse aanblik vergaderen Willem-Alexander, Máxima, Beatrix en hun naaste medewerkers elke maandagochtend aan een lange tafel. In een antichambre hangt een aandoenlijk babyportret uit 1910 van Juliana, geschilderd door Thérèse Schwartze.

Bestek in de kleine balzaal. Beeld anp

Geen selfies op het balkon

Dan is het tijd voor de monumentale grote balzaal, met wanden van scagliola, een goudgeel marmer dat het licht - indertijd nog van kaarsen - fraai weerspiegelt. Aansluitend is er een groene antichambre en dan de lange galerijzaal, die gebruikt wordt als eetzaal voor maximaal 74 couverts.

Terzijde daarvan liggen de kleine balzaal en de balkonkamer - die iedereen van buiten kent dankzij de balkonscène op Prinsjesdag. Tijdens de openstelling blijven de deuren evenwel gesloten - geen selfies op het balkon. Via de historische koningstrap gaat het dan naar beneden en naar buiten.

De ontvangstkamer. Beeld anp

Ook de koninklijke stallen zijn de komende vier weken open. Daar zijn wel vaker bezichtigingen mogelijk, maar nu geclusterd op steeds vier doordeweekse dagen. Anders dan veel mensen denken zijn de 10.600 kaartjes hiervoor, ook à 6 euro per stuk, nog niet uitverkocht - zeer geschikt voor wie van bijzondere auto's, rijtuigen en levende have (paarden!) houdt.

Met beide openstellingen komt Willem-Alexander tegemoet aan een al lang levende wens in de Tweede Kamer en voegt hij zich in wat in andere Europese monarchieën gebruikelijk is: als de koning met vakantie gaat, kunnen de paleizen open. Ze zijn immers, zoals hij zelf zegt in het voorwoord van een boekje dat iedere bezoeker ontvangt, behalve een prachtige werkomgeving ook cultureel-historisch erfgoed.

De balkonkamer. Beeld anp
De koninginnetrap. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden