Welke partij weet echt zijn stempel te drukken? Een overzicht

De Volkskrant analyseerde welke partijen welke bezuinigingen de afgelopen regeerperiode wisten door te drukken op gemeenteniveau. Zo ontstaat een beeld van welke partijen er het beste in slagen om een stempel te drukken op het lokale beleid. We zetten de belangrijkste verschillen tussen de partijen nog eens overzichtelijk voor u op een rij.

Beeld De Volkskrant

De voorbeelden komen grotendeels overeen met de politieke standpunten van de partijen. Het gaat om een algemeen beeld, dat per gemeente kan verschillen. Hoe het precies in uw gemeente zit, kunt u hier bekijken.

Een uitgebreider verslag van het onderzoek leest u hier.

VVD
De VVD lukt het goed om een stempel te drukken op het gemeentelijke beleid.

- Verhoogt onroerendzaakbelasting minder
- Verhoogt belasting voor huiseigenaren (ozb) minder
- Beknibbelt iets meer op sociale voorzieningen (gehandicapten, maatschappelijk werk)
- Bezuinigt op milieubeheer (verplaatsing bedrijven, maatregelen tegen geluidsoverlast of bodemvervuiling)

Pieter Litjens, Tweede Kamerlid VVD: 'Het is belangrijk dat duidelijk wordt hoe gemeenten hun geld uitgeven. Eigenlijk zouden gemeenten dat veel meer zelf moeten uitleggen aan hun inwoners, die betalen immers belasting.' Beeld .

PvdA
Ook de PvdA blijkt goed zichtbaar te zijn in de gemeenten waar de partij deel uitmaakt van het college.

- Bezuinigt minder op kunst
- Kort minder op bibliotheken
- Bezuinigt meer op het ambtelijk apparaat

Hans Spekman, partijvoorzitter PvdA: 'Natuurlijk doen wij nog veel meer dan is af te lezen uit deze cijfers, bijvoorbeeld in de opvang van daklozen. Als deze cijferanalyse over vier jaar weer wordt uitgevoerd, zul je zien dat de PvdA bijvoorbeeld de ouderen meer zal ontzien dan andere partijen.' Beeld .

CDA
- Investeert in ondersteuning college
- Geeft minder aan minima, sociale voorzieningen en milieu
- Bezuinigt meer op verkeer

Ruth Peetoom, partijvoorzitter CDA: 'Een CDA-wethouder heeft altijd een lokale agenda, om vanuit de CDA-visie lokale problemen op te lossen. Die aandachtspunten verschillen per stad of dorp.' Beeld .

D66
D66, met wethouders in 84 van de ruim 400 colleges, zet sterk in op onderwijs. Toch blijkt uit het Volkskrant-onderzoek niet dat in gemeentebesturen met D66 meer is geïnvesteerd in onderwijshuisvesting in vergelijking tot gemeenten waar D66 niet mee bestuurt.

- Verhoogt belastingen minder
- Snijdt in sociale voorzieningen
- Steekt meer geld in kunst

Fleur Gräpr, partijvoorzitter D66: 'De analyse geeft voor ons grotendeels een herkenbaar beeld: D66 hervormt en stimuleert werkgelegenheid. We houden de belastingen laag en investeren in bruisende steden en dorpen met een afwisselend cultureel aanbod en goed onderwijs' Beeld .

GroenLinks
Ook Groen Links, vertegenwoordigd in 14 procent van de gemeentebesturen, blijkt minder in staat te zijn kleur aan het beleid mee te geven.

- Investeert in kinderopvang
- Spaart ruimtelijke ordening
- Bezuinigt op minima en sociale voorzieningen

Rik Gashoff, partijvoorzitter GroenLinks: 'Uit deze berekening, de verandering in uitgaven in één collegeperiode, kun je volgens mij niet op deze manier dergelijke conclusies trekken. Je kunt beter kijken naar de absolute lasten per inwoner. In gemeenten waar GroenLinks lang mee bestuurt, is bijvoorbeeld het minimabeleid ruimhartiger.' Beeld .

Onderzoeksmethode
Het onderzoek naar de relatie tussen gemeentelijke bezuinigingen en de politieke samenstelling van colleges is gebaseerd op cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Gemeenten leveren jaarlijks de begrote en gerealiseerde lasten en baten aan, uitgesplitst naar ruim honderd categorieën.

Voor al deze categorieën is met statistische analyse gekeken naar significante verschillen in de bezuinigingskeuzen die politieke partijen hebben gemaakt. Daarvoor is gekeken naar het verschil tussen gemeenten waar een partij in het college deelneemt en gemeenten waar een partij niet in het college zit. Uitschieters zijn buiten de analyse gehouden.

We hebben de partijen CDA, PvdA, VVD, D66 en GroenLinks in onze analyse meegenomen.

De bezuinigingskeuzes van andere partijen zijn niet geanalyseerd, omdat ze in te weinig colleges deelnemen of met significant grotere bezuinigingsopgaven te maken hebben gehad. We hebben de partijen onze resultaten voorgelegd en gevraagd om een reactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden