Bericht uitAmphia ziekenhuis

Welke niet-coronapatiënt is het eerst aan de beurt, is nu de vraag

Deze weken doet journalist Willem Feenstra verslag vanuit ziekenhuis Amphia in Breda. Inmiddels wordt de niet-coronazorg gestaag weer opgestart. Maar dat goed laten verlopen blijkt nog knap ingewikkeld.

Chirurg Jennifer Schreinemakers in operatiekamer zesBeeld Willem Feenstra

‘Hebben we een muziekje?’, vraagt chirurg Jennifer Schreinemakers (39), voor ze in operatiekamer 5 haar mes in de buik van een patiënt van middelbare leeftijd zet. Het is negen uur ’s ochtends, de patiënt is net in slaap gebracht. Een tumor in de alvleesklier. Op haar roze klompen beweegt Schreinemakers vastberaden rond het lichaam. Vandaag hoeft ze ‘geen Ibiza hoor’, zegt ze tegen de operatie-assistent, die op een paneel in de muur de muziek bedient.

Onnavolgbaar, noemen collega’s haar. Energie voor tien en praatjes voor honderd. Maar bovenal is ze een kei in haar vak. Ze snijdt. Ze zingt. Ze regelt. En ze strijdt.

Dat laatste heeft ze de afgelopen weken meer moeten doen dan haar lief is. Begin maart leek corona het hele ziekenhuis over te nemen. Van de twintig operatiekamers waren er nog maar een paar in gebruik. Personeel en materieel waren nodig voor de intensive care. Niet-coronapatiënten, in het ziekenhuis omschreven als ‘reguliere zorg’, dreigden het slachtoffer te worden. Operaties werden uitgesteld, met alle risico’s van dien.

Soms wel drie keer per dag liep Schreinemakers in die eerste coronaweken de kamers binnen van de leidinggevenden van het ziekenhuis. Luister eens, zei ze dan, ik snap dat het crisis is en dat jullie iedereen nodig hebben in de strijd tegen het virus. Maar als we deze operatie niet doen, dan zal de patiënt sterven. Dan zal de kanker uitzaaien. Dan stopt het hart er over een paar weken mee. Dan is de schade niet te overzien.

Op zich houdt ze wel van de ziekenhuispolitiek. Maar niet als er levens op het spel staan.

Terug in operatiekamer 5. ‘Een prachtige anatomie’, zegt Schreinemakers over de patiënt, terwijl ze met haar hand een weg zoekt tussen het gelige buikvet. Langs de dikke darm, langs de maag. Zie je die holte? Daar zit de alvleesklier.

De kunst van deze riskante operatie zit hem in het omsingelen. Je gaat niet rechtstreeks op je doel af, je maakt omtrekkende bewegingen. Onderweg brand je bloedvaten dicht, met kleine rookpluimen tot gevolg. Je markeert de slagaders, zodat je ze niet per ongeluk doorsnijdt. En als je dan bij de vijand bent, de staart van de alvleesklier, dan isoleer je hem. Je vuurt een nietmachine af om de bloedtoevoer te stoppen. Daarna is het een kwestie van elimineren.

Vlak voor de narcose neemt Schreinemakers haar patiënten mee op reis. Toen ze zelf eens een zware operatie onderging, had het haar enorm geholpen. Werd ze op de intensive care wakker met de gedachte aan wuivende palmen en pina colada. Dat gunt ze iedereen.

Op de operatietafel ligt nu een van de mensen voor wie ze heeft gestreden. Als deze operatie slaagt, kan de patiënt zo nog jaren leven. Had het drie weken langer geduurd, dan waren ze waarschijnlijk kansloos geweest. 

Acht operatiekamers zijn er inmiddels weer in gebruik. Over drie weken, zegt Schreinemakers met vuur in haar ogen, moeten dat er zestien zijn. Dat zal nog een heel gevecht worden. Voor het ziekenhuis was afschalen makkelijk: van de ene op de andere dag kon er weinig meer. Opschalen, dat is veel moeilijker. Want hoe zorg je ervoor dat je genoeg capaciteit houdt om een nieuwe coronagolf aan te kunnen? En hoe bepaal je welke patiënt het eerst aan de beurt komt?

De hele dag rinkelt nu haar telefoon. Specialisten uit alle hoeken van het ziekenhuis lobbyen erop los om operatiecapaciteit voor hun patiënten te ritselen. Allemaal met goede bedoelingen, zegt Schreinemakers. Ze is de lange wachtlijst nu aan het screenen om orde te scheppen. De noodzakelijkste operaties zijn gedaan, nu komen ze toe aan de categorie mensen die geen weken meer kunnen wachten.

Zoals de patiënt in operatiekamer 5. Het is tweeënhalf uur nadat het eerste mes in de buik ging als Schreinemakers triomfantelijk een stuk orgaan ter grootte van een moot zalm omhooghaalt. ‘Ladies and gentleman, we’ve got him’, zegt ze. 

‘Wil iemand de muziek wat harder zetten?’

Uit privacyoverwegingen zijn enkele details in dit verhaal aangepast.

Alle reportages uit ziekenhuis Amphia in Breda

16 april Emotioneel zwaar: Ze smeerde een beschuitje voor de patiënt. Het was zijn laatste maal

14 april De nood intensive care: In bed 21 op de nood-ic ligt de favoriete patiënt van Caroline Bollen

10 april Goed nieuws: Een paar weken geleden ging Jan Goossens in coma naar Groningen. Nu is hij terug, en met hem zijn streken

9 april - De ‘cohort’-afdeling: Als de humor nog niet is verdwenen, dan is er ook nog hoop

8 april - De schoonmaker: Er is niet veel tijd om je in het ziekenhuis zorgen te maken over besmetting

7 april - Het afscheid: Telkens als de verpleegkundige door het raampje een afscheid ziet, probeert ze even weg te kijken

6 april - De afdeling infectiepreventie: Door het coronavirus is in het ziekenhuis ieders werk moeilijker geworden, behalve dat van de infectiepreventie

3 april - De datameester : Ze hangen aan de lippen van de datameester van het ziekenhuis

2 april - De directeur: Als ziekenhuisdirecteur vreesde hij voor ziek personeel. Nu heeft hij zelf corona

1 april - De familiebegeleiding: Nu liggen doodzieke mensen bij elkaar op de zaal. Daar past simpelweg geen bezoek meer bij

31 maart - De media: Wel een cameraploeg op de intensive care maar geen familie: dat voelt wrang

30 maart - Kankerzorg per telefoon: Nu corona door de ziekenhuisgangen waart, zijn kankerpatiënten thuis vaak beter af

27 maart - Omdraaien patiënt: Ze noemen het de ‘borstcrawlpositie’, het ziet er bijna vredig uit

26 maart - Sluiting psychiatrie: Hoe de laatste patiënt van de afdeling psychiatrie verdwijnt

25 maart - Het laatste gesprek: Patiënten willen de waarheid horen, hoe ijzingwekkend die ook is

24 maart - Het doemscenario: Toen een paar personeelsleden positief testten, kwam het gevoel van urgentie snel 

23 maart - De kinderopvang: Als de verpleegkundigen hun kroost ’s avonds ophalen, storten ze bij Francet en Margot hun hart uit

20 maart - Overplaatsing patiënten: Als de beademing losschiet, hangt in de ambulance een viruswolk

19 maart - De intensive care: Iedereen moet door de sluis naar het kloppend hart van het ziekenhuis

18 maart - Binnenkomst patiënt: Een hoestsalvo: zo klinkt een coronapatiënt dus

17 maart - Nepnieuws: ‘Sommigen zeggen dat wij aan censuur doen’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden