Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Welke minister is op Prinsjesdag de ‘aangewezen overlever’?

Minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken verlaat het ministerie van VWS na het wekelijkse coalitieoverleg. Ollongren ligt onder vuur vanwege het achterhouden van een kritisch rapport vlak voor het referendum over de sleepwet. Beeld ANP

Goedemiddag,

Vandaag bracht nieuws over een achtergehouden rapport Kajsa Ollongren in grote verlegenheid -  al is er volgens de minister eigenlijk, als je goed kijkt, helemaal niets aan de hand.  Verder werd bekend dat één regeringslid zich morgen op Prinsjesdag waarschijnlijk niet in de Ridderzaal meldt, maar zich schuil gaat houden om na een onverhoopte aanslag het land te besturen.

Hier zijn uw politieke Dagkoersen, die u uiteraard ook rechtstreeks in uw mailbox kunt ontvangen. Hoe? Dat regelt u zo.

GESPREK VAN DE DAG
Ollongren stelde kritisch rapport uit

Zelf ontkent ze het ten stelligste, maar het heeft er alle schijn van dat minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) een onwelgevallig rapport achterhield. Volgens Nieuwsuurdat het nieuws gisteravond bracht, wilde Ollongren niet dat een kritische evaluatie van de toezichthouder op de inlichtingendiensten vlak voor het referendum over de 'sleepwet' verscheen.

Nieuwsuur citeert een ambtenaar die een week voor het referendum schrijft dat 'Min BZK (Ollongren, red.) heeft besloten dat, nu verzending van het rapport niet meer enige tijd voor het referendum kan plaatsvinden, verzending na het referendum te verkiezen is. Deze tijd zal ook nodig zijn voor het zorgvuldig afstemmen van onze lijn met buitenlandse partners.'

Uiteindelijk verscheen het rapport een week na het referendum, tot grote onvrede van enkele oppositiepartijen, die de kritiek maar al te graag hadden meegenomen in hun campagne tegen de sleepwet. Achterdocht was er ook toen al. Had Ollongren de evaluatie bewust achtergehouden in de hoop op een 'ja' bij het referendum, en dus op een kopzorg minder voor het kabinet?

Als dat al haar insteek was, slaagde ze niet bepaald. 49,4 procent van de Nederlanders stemde in maart tegen de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv). De voorstemmers kwamen niet verder dan 46,5 procent. Omdat het referendum - inmiddels afgeschaft - slechts raadgevend was, kon de wet met enkele geplande wijzigingen alsnog in werking treden.

Destijds verweerde Ollongren zich op dezelfde manier als nu. Volgens de minister was er meer tijd nodig om de publicatie van het rapport af te stemmen met de buitenlandse inlichtingendiensten waarmee Nederland samenwerkt.

Dat gaat er bij de oppositie niet in, ook omdat de buitenlandse partners een eerdere versie van het rapport al vanaf 30 november in handen hadden. Aan de conclusies is in de finale versie niets veranderd. Femke Merel van Kooten, Kamerlid namens de Partij voor de Dieren, slijpt de messen. 'Ollongren liet rapport bewust in de la liggen. Ik ga opnieuw een debat aanvragen!'

PROEFBALLON VAN HET WEEKEND
GroenLinks bereidt zich voor op bedelende Rutte

GroenLinks-partijleider Jesse Klaver. Beeld ANP

De afschaffing van de dividendbelasting staat morgen gewoon in de Miljoenennota. Het verzet van Jan en alleman tegen Ruttes eenmansactie heeft niet mogen baten, tot grote frustratie van de voltallige oppositie en het halve kabinet. Het Belastingplan, waarin het afscheid van de aandeelhouderstaks wordt geregeld, zal hoogstwaarschijnlijk nog voor Kerstmis ingezegend worden door beide Kamers der Staten Generaal.

De knarsetanders en handenwringers zagen hun laatste hoop vervliegen, totdat verzetsleider Jesse Klaver dit weekeinde zijn opwachting maakte in Buitenhof. De GroenLinkser blijkt over een Plan B te beschikken en ook over een vooruitziende blik. Gezien de peilingen is de kans groot dat de coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie nat gaat bij de Statenverkiezingen in maart. Rutte en consorten moeten dan voortaan op bedeltoer bij de oppositie om wetsvoorstellen door de Eerste Kamer te kunnen krijgen.

Die oppositie denkt 'voor wat, hoort wat' en Klaver legde zijn grootste eis zondag alvast op tafel bij Ruttes boezemvriend Jort Kelder. Als het kabinet straks gedoogsteun zoekt bij GroenLinks, eist Klaver een 'herstelwet' om de dividendbelasting in ere te herstellen. Dat de premier het maar weet.

Overigens kost de afschaffing van de taks mogelijk meer dan de 1,9 tot 2 miljard euro waar coalitie en oppositie van uitgingen. Volgens de Telegraaf loopt de schade mogelijk op tot 2,5 miljard euro. Een rekensom die, zo vlak voor Prinsjesdag, tot weinig vreugde zal stemmen binnen het kabinet.

PRINSJESDAG OP KOMST
Welke minister verschuilt zich morgen?

Over Prinsjesdag gesproken: het is morgen speuren naar een minister die juist niét met bijzonder hoedje of stropdas in de Ridderzaal plaatsneemt. Hij of zij is dan de designated survivor of aangewezen overlevende van de regering: degene die het land moet besturen na een onverhoopte aanslag.

Rutte schrijft vandaag aan de Kamer dat 'het wenselijk kan zijn' om bij belangrijke bijeenkomsten vooraf een minister aan te wijzen die niet welkom is. Daarmee reageert hij op een vraag die D66-Kamerlid Joost Sneller reeds in december stelde. Waarom heeft Nederland eigenlijk geen aangewezen overlever, vroeg Sneller destijds, terwijl de Verenigde Staten er wel een hebben - een fenomeen waarover zelfs een clichérijke Netflix-serie is gemaakt

Blijkbaar vond Rutte dat best een goed idee. In zijn brief noemt de premier Prinsjesdag niet, maar als die bijeenkomst al geen gelegenheid is om een aangewezen overlever voor aan te wijzen, komt niets meer in aanmerking.

Rest alleen nog de vraag aan wie Rutte het land toevertrouwt bij rampspoed. Wordt het met defensieminister Ank Bijleveld de logische keuze, moet de opgewekte Hugo De Jonge een getroffen natie nieuw elan inblazen, of is het aan Stef Blok om te voorkomen dat Nederland verwordt tot een failed state?

EN DAN NOG EVEN DIT
Buma heeft zijn kroonjuweel-light

Vraag CDA-leider Sybrand Buma één punt uit het regeerakkoord te noemen dat voor hem van wezenlijk belang is, en hij komt met de maatschappelijke dienstplicht. Volgens hem een zeer adequaat middel om de horizon van Nederlandse jongeren te verbreden en hen normbesef bij te brengen. 

De maatschappelijke dienstplicht haalde het regeerakkoord, maar wel in afgezwakte vorm. De dienstplicht werd vrijwillig: diensttijd. En de beloning die er tegenover stond zou beperkt zijn. Een ‘bescheiden vergoeding’, en ‘een diplomasupplement’ dat bij solliciteren bij de overheid als ‘een pre’ zou moeten gelden. Er zijn aantrekkelijker prijzen voor een achttienjarige.

Niettemin mocht Buma vandaag een feestje vieren. In Den Haag presenteerden zich de eerste 41 instellingen die jongeren te werk gaan stellen in het kader van het CDA-kroonjuweel. En nu maar hopen dat de diensttijd niet weer razendsnel verdwijnt, zoals dit jaar met dat kroonjuweel van coalitiepartner D66 - het raadgevend referendum - wel gebeurde.

CDA-leider Sybrand Buma. Beeld ANP

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar: haag@volkskrant.nl. Deze brief voortaan per e-mail ontvangen? Regel het heel eenvoudig hier. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden