Welke kunstboeken mogen mee in de vakantiekoffer?

Jeanne Prisser bericht over wat zich afspeelt in de voorhoede van de beeldende kunst. Deze week: welke kunstboeken mogen mee in de vakantiekoffer?

Beeld ANP

1. Julien Barnes - In ogenschouw

Mijn reces is nog niet begonnen en toch heb ik al begerig zitten bladeren in Julian Barnes' In ogenschouw. Daarin veel mooie kleurenreproducties van Franse modernen: Courbet, Cézanne, Degas, Manet, Redon, Braque, met hier en daar een uitstapje naar meer hedendaagse kunstenaars als Ron Mueck en Lucian Freud. De inleiding, waarin Barnes vertelt hoe hij van 'gezonde kleine filistijn', slechts geïnteresseerd in sport en strips, veranderde in een kunstliefhebber, bekoorde me. Daarna strandde ik vooralsnog op het vlot van Géricaults Medusa, midden tussen de schipbreukelingen. 'Hoe verander je een catastrofe in kunst?', schrijft Barnes. Daar ga ik straks met mijn voeten in de branding eens over nadenken.

Julian Barnes: In ogenschouw, Uitgeverij Atlas Contact, 24,99 euro.

Beeld .

2. Holger Niehaus - Handgemaakt

Dat de perzik de zwoelste billen heeft rond, donzig en zachtroze-oranje het is genoegzaam bekend. Toch wil ik hier een lans breken voor de kadetten van de pruim. Steviger, gladder, glimmender als die van een danser. Al dagen staar ik naar de zinnenprikkelendste pruimenfoto die ik ooit zag: die van Holger Niehaus in het boek Handgemaakt. Hierin zijn enkele van de eigenzinnige beelden (plus recepten) verzameld die de fotograaf gedurende drie jaar maakte voor de Thuiskok-rubriek in NRC Handelsblad. Ze waren verslavend: torentjes van kwarteleitjes en asperges, een vis gestrand in een berg zout, een Brancusi-sculptuur van wortel. Ik dweep met die pruimen. Ondanks hun lullige zomerhoedje van deeg blijven ze sexy. Moge iedereen daar deze zomer een voorbeeld aan nemen.

Holger Niehaus: Handgemaakt, Van Zoetendaal Publishers, 30 euro. (Tentoonstelling in Villa Mondriaan, Winterswijk, t/m 13/9).

Beeld .

3. Philippe de Montebello en Martin Gayford - Rendez-vous with Art

3. De kunstwereld kijkt graag naar kunst, maar ook heel graag naar hoe zij zelf naar kunst kijkt; het spiegel-spiegel-effect. Martin Gayford (criticus voor The Spectator) sprak gedurende twee jaar in allerlei musea ter wereld af met zijn goede vriend Philippe de Montebello (directeur van The Metropolitan Museum in New York van 1977 tot 2008) en dan praatten zij vrijblijvend en soms eloquent over de mooiste kunst ter wereld. Met dit mooi gedrukte boek kijken wij over hun schouders mee. Verkoelend snobisme, dat is het. Over de Eva van Dürer: 'She looks very German. You can imagine her serving beers.' De hoofdstukken heten: 'Star-Spotting at the Mauritshuis' of 'Lunch at the Great Court'. Ah! Some guys have all the luck.

Philippe de Montebello en Martin Gayford: Rendez-vous with Art, Thames & Hudson, 27,95 euro.

Beeld .

4. Marion van Wijk - Let Go Bas Jan Ader

Hij is al veertig jaar verdwenen, maar de kunstwereld kan Bas Jan Ader moeilijk met rust laten. Ook op mij oefent hij een magnetische aantrekkingskracht uit. In juli 1975 zeilde de toen 33-jarige kunstenaar de Atlantische Oceaan op, daarna werd niks meer van hem vernomen. Of nou ja, niks... Aan tentoonstellingen, boeken en hommages geen gebrek. Kunstenaar Marion van Wijk is obsessiever dan ik. Ze reconstrueerde in tekst en tekeningen zijn leven. Let Go leest wonderbaarlijk levendig. Heeft Van Wijk soms een teletijdmachine ontdekt? In dat geval ga ik bij een volgend ritje dolgraag mee. Breng mij alsjeblieft naar een jarenzeventigfeestje in LA, dan proost ik met Ger van Elk (1941-2014) en Ader. Beter niet gaan solozeilen, zal ik Ader zeggen, want we laten je liever nog lang niet los. Ook als geen passagiersplek meer vrij is bij Van Wijk, kan ik me gelukkig verheugen op een weerzien met Van Elk en Ader, want bij Grimm Gallery hebben ze vanaf eind augustus een duotentoonstelling.

Marion van Wijk: Let Go Bas Jan Ader, Lecturis, 29,50 euro.

Beeld .

5. Babak Afrassiabi en Nasrin Tabatabai - Kish Iraian Island

Een gulden vakantieregel: er gaat één boek mee over een bestemming waar ik nooit heen zou gaan. Zoals het Iraanse eiland Kish in de Perzische Golf. Een slaperige rotsvlakte die in de jaren zeventig transformeerde tot een modernistische vakantiekolonie in spanbeton voor de keizerlijke familie, na de revolutie tot ruïne verviel en in de jaren negentig weer opkwam als commerciële vrijplaats waar de zeden een ietsepietsje losser waren (1997: eerste liveoptreden van een rockband). De kunstenaars stelden een fijn eclectisch boekje samen over planologische willekeur, met soms surrealistische foto's. Ik ga me verbazen over gril op gril gestapeld en als ik dan straks in Nederland in de Muziekwijk of Vathorst verzeild raak, besef ik: het valt allemaal best mee hier.

Babak Afrassiabi en Nasrin Tabatabai: Kish Iranian Island, Indecisive by Design, NAi Uitgevers (nai010), 22,50 euro.

Beeld .

6. Charles Saatchi - Dead A Celebration of Mortality

'Briljant maar bruut', zo omschreef de Britse tv-kok Nigella Lawson haar ex-hubby tijdens de rechtszaak in 2013, waarin al hun vuile was buiten kwam te hangen. Ik geloof haar, de foto's van de publieke mishandeling van een paar maanden eerder logen er niet om. Deze briljante bruut komt nu met een boek getiteld Dead A Celebration of Mortality en in zijn galerie in Londen is een gelijknamige tentoonstelling te zien. Dead is een verzameling maffe anekdoten over de dood. Allerlei exotische manieren van doodgaan laat de reclame/kunstman passeren. Vermakelijke kost, beangstigend ook. Je zou bijna thuisblijven om te voorkomen dat je in een vulkaan stort of door een tijger wordt opgegeten. Maar pas op, zo weet Lawson inmiddels ook: de meeste 'ongelukken' vinden binnenshuis plaats.

Charles Saatchi: Dead A Celebration of Mortality, Booth-Clibborn Editions, 25,99 euro.

Beeld .

7. Pauline Slot - Museumbezoeking

7. Waarom wij naar musea gaan luidt de ondertitel van dit fijne boek. Dat had ook kunnen zijn: 'Waarom wij ondanks alles toch nog steeds naar musea gaan.' Sinds haar tienerjaren blijkt schrijfster Pauline Slot een fanatiek bezoeker van musea, ook de onaanzienlijke, ook het Klompenmuseum in Eelde. In dit boek doet ze verslag van de schoonheid en de troost die ze tijdens die bezoeken ervoer, alsmede van de irritaties. Die irritaties, die kennen u en ik ook. Denk: overvolle zalen, pronkgebouwen zonder collectie, BN'ers als tentoonstellingsmakers en natuurlijk die eeuwige kop van Jut: de onbegrijpelijke zaaltekst. Slot beschrijft het vlot, begeesterd en met aanstekelijke humor. Aanbevolen voor museumjunks en misantropen (niet mutually exclusive).

Pauline Slot: Museumbezoeking: waarom wij naar musea gaan, De Arbeiderspers, 16,99 euro.

Beeld .

8. Oogst - Een tentoonstelling op papier (Vol. 2)

Oké, deze heb ik nog niet helemaal uit, maar wat ik las was niet gek. Oogst noemt zich een tentoonstelling op papier, het soort typering waarvan ik niet erg houd (een tentoonstelling is een tentoonstelling en een tijdschrift is een tijdschrift), maar die wel te begrijpen valt: het in Antwerpen gestationeerde blad zet zwaar in op vormgeving en gaat over beeldende kunst en andere dingen, maar toch vooral over beeldende kunst. Wat me beviel: de illustraties van Brecht Vandenbroucke die het hele nummer vullen, een mooi kort verhaal van Sarah Gerard, een geestig en interessant essay van hoofdredacteur Jozefien Van Beek over de aantrekkingskracht van horrorfilms. Ook geinig: de kortste bijdrage in het blad. Kunstenaar Vaast Colson tekende ervoor. Gevraagd een collega-kunstenaar een vraag te stellen schreef die: 'Perfect, ik heb momenteel geen vragen. Vele groeten Vaast.' Schrale oogst.

Oogst - Een tentoonstelling op papier (Vol. 2). Oogst vzw, Jaarabonnement: 48 euro.

Jeanne Prisser is met vakantie. vrijdag 11 september is ze weer terug.

Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden