Welke extreem-rechtse groepen gingen Britain First voor?

'Britain first', zou Tommy Mair volgens getuigen hebben uitgeroepen, toen hij parlementslid Jo Cox doodschoot. Het is de naam van de jongste reïncarnatie van extreemrechts gedachtengoed. In het Verenigd Koninkrijk leiden radicaal-rechtse groeperingen meestal een obscuur bestaan, maar sommigen laten op gewelddadige wijze van zich horen.

Leden van Britain First protesteren in Londen tegen vluchtelingen. Beeld epa

'It ain't no black in the Union Jack.' In het Verenigd Koninkrijk is dit racistische motto de afgelopen tachtig jaar door een eindeloze reeks extreemrechtse groeperingen verwoord. Van de White Nationalist Party tot Combat 18, van de League of Empire Loyalists tot de Racial Preservation Society, van Our Nation tot de Flag Group.

Britain First - de kreet die Tommy Mair volgens getuigen zou hebben uitgeroepen, toen hij parlementslid Jo Cox doodschoot - is de naam van een groep die de jongste reïncarnatie is van het radicale gedachtengoed. De meeste van deze groepen leidden een obscuur bestaan, maar sommigen kwamen in de buurt van plaatselijk bestuur of lieten op gewelddadige wijze van zich horen.

Moordverdachte Jo Cox had banden met racistische groeperingen VS (+)

De 52-jarige man die door de Britse politie is opgepakt wegens de moord op de Labour parlementariër Jo Cox blijkt jaren banden te hebben gehad met racistische groeperingen in de Verenigde Staten en Zuid-Afrika. Volgens het Southern Poverty Law Center (SPLC) in Alabama, dat ultrarechtse groeperingen in de gaten houdt, had hij ook belangstelling voor wapens. Lees hier verder.

British Union of Fascists

De bekendste radicaal-rechtse beweging was de British Union of Fascists van de charismatische Sir Oswald Mosley, wiens grote voorbeeld Benito Mussolini was. In de jaren dertig marcheerde hij met zijn zwarthemden regelmatig door de Britse straten, hetgeen in 1936 leidde tot een fameuze slagveld om Cable Street in Oost-Londen. Hij is op onsterfelijke wijze belachelijk gemaakt door de schrijver P.G. Wodehouse die zijn komische personage Sir Roderick Spode, amateur-dictator en de Zevende Graaf van Sidcup, op hem baseerde.

In de jaren zeventig, toen het land te maken kreeg met veel immigratie uit de oude kolonieën, boekte het National Front enige electorale successen, waaronder in Leicester. Na een ruzie binnen de beweging ontstond in 1982 de British National Party. Deze boekte enkele successen bij plaatselijke verkiezingen - met name in Oost-Londen - en wist een zetel in het Europees parlement te veroveren. Een van de programmapunten van deze partij is de vrijwillige uitzetting van gekleurde migranten. De afgelopen jaren heeft de partij veel aanhangers verloren aan UKIP.

Voetbalstadions

Extreem-rechts geweld manifesteerde zich lange tijd vooral rondom de voetbalstadions, met name bij Londense clubs als Millwall, Chelsea en West Ham United. De bekendste gewelddadigheden uit extreem-rechtse hoek waren evenwel drie aanslagen: in 1999, met spijkerbommen op de homobar Admiral Duncan in Soho, op de Bengaalse gemeenschap in Brick Lane en een supermarkt in Brixton, waar veel Jamaicanen kwamen. Deze bomaanslagen, die drie levens kostten, waren het werk van de geestelijk gestoorde neonazi David Copeland, die thans een celstraf van 50 jaar uitzit.

Een grote schok veroorzaakte ook de racistische moord op de zwarte tiener Stephen Lawrence, zes jaar eerder. De actiefste radicaalrechtse groeperingen zijn nu de English Defence League, een apolitieke groep die marsen houdt om de protesteren tegen de 'islamisering van Engeland' en Britain First, dat zich eveneens richt tegen de islam. Anders dan de EDF vaardigt deze club wel kandidaten af naar verkiezingen. Bij de recente verkiezingen in Londen behaalde kandidaat Paul Golding 31.372 stemmen. Toen Sadiq Khan tot winnaar werd uitgroepen wendde hij zijn hoofd demonstratief af.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden