Welke coalities zijn mogelijk? En hoe waarschijnlijk zijn ze?

De uitslagen zijn nog niet binnen, de eerste exitpoll wel. Een (steeds aangepast) overzicht van welke coalities een meerderheid hebben op basis van de uitslagen die nu bekend zijn gemaakt.

Fietsers passeren een verkiezingsbord aan het Herculesplein in Utrecht.Beeld ANP

Coalitie: VVD/Pvda

Hoeveel zetels? 80

Partijen: VVD, Pvda

Kansrijk: Ja

Want? Totaal onverwacht hebben de twee partijen plots een meerderheid in het parlement. De verkiezingscampagne was erop gericht de verschillen tussen beide partijen zo duidelijk en groot mogelijk te maken. Nu zullen de partijen plots samen moeten werken, mogelijk zonder D66-cement of CDA-lijm, en dat met een minderheid in de Eerste Kamer. Dat zullen harde en moeizame onderhandelingen worden.

Aantal zetels bij een coalitie van VVD en PvdA: 80Beeld Volkskrant.nl

Coalitie: over links

Hoeveel zetels? 57, de drie links partijen bij elkaar

Partijen: PvdA, SP, GroenLinks, met eventueel ChristenUnie, CDA en/of D66

Kansrijk? vrijwel kansloos

Want? De drie linkse partijen komen niet in de buurt van een meerderheid van 76 zetels. Met ChristenUnie (5 zetels), CDA (13 zetels) of D66 (12) zou het net kunnen lukken. Maar CDA en D66 hebben hun afkeer van een avontuur op links al laten blijken.

Coalitie: Kunduz-coalitie

Hoeveel zetels? 73

Partijen: VVD, CDA, D66, GroenLinks, ChristenUnie

Kansrijk? Onwaarschijnlijk

Want? De partijen die in april het Lenteakkoord in elkaar zetten, komen nog zetels tekort. Bovendien zijn de inhoudelijke verschillen tussen, pakweg, de VVD en GL groot. Een 5-partijencoalitie-met veel ingebakken tegengestelde belangen heeft niet de voorkeur van de meeste betrokkenen.

Coalitie: Over rechts

Hoeveel zetels? 69

Partijen: VVD, CDA, PVV

Kansrijk? Kansloos

Want? Het voormalige kabinet-Rutte komt veel te veel zetels tekort. Bovendien vertrouwen VVD en CDA hun gedoogpartner Wilders nietmeer na de breuk in het Catshuis.

Aantal zetels van een kabinet over rechts, al dan niet gedoogd door de PVV: 69Beeld Volkskrant.nl

Coalitie: Nationaal kabinet

Hoeveel zetels? 93

Partijen: VVD, PvdA, CDA

Kansrijk? Mogelijk

Want? Met z'n drieën komen de voormalige oppermachtigemiddenpartijen waarschijnlijk tot meer dan genoeg zetels. Er is één grote horde: als het CDA echt minder dan 15 zetels scoort, zullen velen in de partij een nieuw regeeravontuur afwijzen. Het CDA is dan geen bereidwillige partner. Ook zal de PvdA niet snel met de natuurlijke bondgenoten CDA en VVD in zee gaan. Dat helt voor veel sociaal-democraten te veel naar rechts.

Aantal zetels van een nationaal kabinet: 93.Beeld Volkskrant.nl

Coalitie: Paars (plus)

Hoeveel zetels? 92

Partijen: VVD, PvdA, D66

Kansrijk? Kansrijk

Want? De voortekenen leken aan te sturen op een zetelaantal van VVD en PvdA samen tussen 65 en 70 zetels. D66, dat in tegenstelling tot het CDA wél staat te trappelen, kan dan de brug zijn tussen liberalen en sociaal-democraten. Maar D66 is niet langer getalsmatig nodig.

Aantal zetels voor een paars kabinet: 92.Beeld Volkskrant.nl

Coalitie: Dwars door het midden

Hoeveel zetels? 105

Partijen: VVD, PvdA, CDA en D66

Kansrijk? Lastig

Want? De partijen hebben een ruime meerderheid in de Tweede Kamer en een ruime meerderheid in de Eerste Kamer. Bovendien: D66 en CDA hebben meerdere keren aangegeven de oplossing in het midden te zien. En het midden, dat zijn zij. Probleem: er is ook een meerderheid zonder één van de middenpartijen. Daarmee geven D66 en CDA een groot deel van hun machtspositie op. Want het kabinet kán verder zonder D66 of CDA, mocht één van beide partijen dreigen de Trèveszaal te verlaten.

Aantal zetels van een kabinet door het midden: 105.Beeld Volkskrant.nl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden