Weldoener brengt Israël in rep en roer

Miljardair en weldoener Arkadi Gaydamak brengt Israël in rep en roer. Zo trakteert hij bewoners van beschoten grensdorpen op een uitje naar het strand....

Alex Burghoorn

De raketten op Haifa in de zomer en die op op Sderot in de herfst, hebben de Israëli’s gewezen op het achterstallig onderhoud van de staat Israël. Afgetakelde schuilkelders in het noorden en schoolgebouwen in het zuiden die geen stootje kunnen verdragen.

De paniek is groot onder veel Israëli's, de vragen hebben uitroeptekens.‘Waar zijn we nog veilig!’, is vaak te horen. Of: ‘Wie zorgt voor ons!’ En in de richting van de politiek: ‘Waar zijn jullie!’

In afwachting van een geloofwaardig antwoord uit Jeruzalem hebben de ontredderden zich rond een nieuwe held geschaard: de Joods-Russische miljardair-weldoener Arkadi Gaydamak (54), bezitter van een Israëlisch, Frans, Canadees en Angolees paspoort.

Met bussen bracht Gaydamak honderden inwoners van Sderot in het weekeinde naar de badplaats Eilat. Even geen aanvallen met Qassam-raketten vanuit de Gazastrook. In de zomer bracht hij al duizenden families uit het noorden onder in een tentdorp aan het strand bij Nitzanim, buiten het bereik van de Libanese Katjoesja’s.

Hij doet wat het volk wil en hij zegt wat het volk wil horen. Premier Ehud Olmert is een ‘egoïst’ die ‘zijn baan verkeerd begrijpt’. Minister van Defensie Amir Peretz ‘denkt en handelt als een taxichauffeur’. Gaydamak is zelfverzekerd. ‘Als ik meedoe aan de verkiezingen heb ik zo veertig zetels.’

Met zijn brutaliteit heeft Arkadi Gaydamak Israël in rep en roer gebracht. Stap voor stap heeft hij zijn web door de samenleving gespannen. Hij kocht al de voetbalclub Betar Jeruzalem en de basketbalclub Hapoel Jeruzalem, hij wil radiostation 99FM inlijven en hij subsidieert immigratie naar Israël.

Maar het gratis weekendje-weg voor Sderot is zijn doorbraak. Verbolgen liet Olmert weten: ‘In onze geschiedenis in dit land, in veel moeilijker tijden, zijn we nooit weggelopen van onze huizen.’

De schattingen van het vermogen van Gaydamak lopen uiteen van één tot vier miljard dollar. Hij heeft het verdiend in de wilde Russische jaren negentig met ‘import-export’. Vooral de levering van Russische wapens aan Angola, in ruil voor olie die hij weer verkocht, heeft hem rijk gemaakt. In Frankrijk, waar hij destijds woonde, zijn aanklachten tegen hem ingediend wegens fraude en witwassen.

In 2000 week hij uit naar Israël. Na enkele onopvallende jaren, begon Gaydamak in 2005 aan zijn opmars in het openbare leven. Hij wilde steeds vaker worden gezien. Een nieuwjaarsfeest voor de high society in zijn huis in Caesarea, een tocht in een open auto door Jeruzalem aan de zijde van de burgemeester, een kop koffie met de rechtse oppositieleider Benjamin Netanyahu.

Ook de Israëlische opsporingsdiensten zijn in zijn zaken gaan neuzen. Opnieuw wordt hij verdacht van het witwassen van geld. Met paginagrote krantenadvertenties heeft Gaydamak de tegenaanval ingezet. Met deze strekking: de miljoenen shekels die zijn gespendeerd aan het onderzoek naar hem verhinderden de staat om voldoende ambulances in te zetten tijdens de Libanon-oorlog.

Hij heeft het tekort van de Rode Davidster uit eigen zak aangezuiverd. Niet verwonderlijk dus dat de supporters van zijn voetbalclub Betar Jeruzalem geregeld een lied aanheffen waarin Gaydamak vergeleken wordt met niemand minder dan de Messias.

Alex Burghoorn

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden