Wel de premie, niet de zorgverzekering

Onder Nederlandse gepensioneerden in het buitenland is de schrik groot: het nieuwe zorgstelsel heeft onverwachte gevolgen voor de premies en de zorgdekking....

De nieuwe zorgverzekering veroorzaakt niet alleen schokgolven in Nederland. Ook ver buiten de grenzen worden ze duidelijk voelbaar, nu duizenden, tot voor kort nietsvermoedende personen die met een Nederlandse uitkering of pensioen in het buitenland wonen, per brochure worden geïnformeerd.

Naar schatting 35 duizend van hen moeten straks over hun inkomen bijna 12,5 procent premie gaan betalen voor AWBZ-zorg (thuiszorg en ouderenhulp). Die premie wordt geheven over maximaal dertigduizend euro en kan dus oplopen tot ruim 3600 euro.

Die premie, die wordt ingehouden door het pensioenfonds of de uitkeringsinstantie, geeft echter geen recht op de AWBZ-zorg zoals die in Nederland bestaat, maar op vergelijkbare zorg in het woonland. Daar is die zorg echter vaak niet of nauwelijks voorhanden, zeker niet in landen als Marokko, Tunesië, Kroatië of Kaapverdië.

Dat is nog niet alles. Iemand die zich particulier heeft verzekerd bij een buitenlandse verzekeraar en geen AWBZ-premie betaalt omdat de bijbehorende zorg toch niet beschikbaar is, is op 1 januari 2006 toch verplicht zich volgens het Nederlandse systeem te verzekeren.

Dat betekent dat hij een nominale premie van ongeveer elfhonderd euro moet betalen en daar bovenop een inkomensafhankelijke bijdrage van 4,4 procent, net als Nederlandse gepensioneerden.

Die bijdrage wordt ook weer berekend over maximaal dertigduizend euro. Die drie premie-onderdelen worden ingehouden door pensioenfonds of uitkeringsinstantie en weigeren kan niet. Wie niet betaalt of zich niet meldt, krijgt een boete.

Maar moeten de expats dan de particuliere verzekering in hun woonland opzeggen?
Nee, dat hoeft niet, zegt het College voor Zorgverzekeringen, dat momenteel bezig is meer dan tweehonderdduizend brochures rond te sturen. De mensen moeten zich bij ons melden. Wij regelen dat ze bij een ziekenfonds in het buitenland worden verzekerd. De premie daarvoor bestaat uit die elfhonderd euro plus de inkomensafhankelijke bijdrage.

De particuliere verzekering kunnen de mensen inderdaad opzeggen, maar ze kunnen die ook omzetten in een aanvullende polis voor die vormen van zorg die niet in het ziekenfonds zitten.Al deze maatregelen zijn het gevolg van een combinatie van factoren. Allereerst de nieuwe zorgverzekeringswet in Nederland. Daarbij vervalt het onderscheid tussen ziekenfonds en particulier.

Volgens de Europese spelregels zijn alle Europeanen die uit hun moederland pensioen of een arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangen, verplicht de sociale premies (ook die voor de AWBZ) van dat moederland te betalen, ook al wonen ze elders. Voor ziekenfondsverzekerden was dat al zo, voor particulier verzekerden niet. Dat verandert dus op 1 januari.

Nieuw is voorts dat voortaan de premie die in het moederland wordt betaald, alleen recht geeft op de zorg die in het woonland gebruikelijk is. Daar kan dus nog enig verschil in zitten. De schrik onder gepensioneerden in het buitenland is groot, nu de gevolgen van de nieuwe Nederlandse zorgwet beginnen door te sijpelen.

Maar had het ministerie van Volksgezondheid niet een speciale website met antwoorden op veelgestelde vragen?
Was die informatie daar niet te vinden? Nee. De woordvoerder van minister Hoogervorst van Volksgezondheid erkent dat de informatie tekortschiet. Dit is een van de meest complexe onderdelen van het systeem.

Voor twee groepen gepensioneerden in het buitenland is een schrale troost voorhanden. Wie naast zijn AOW een buitenlands pensioen heeft, heeft nergens mee te maken, want hij betaalt alleen premies over dat buitenlandse pensioen. Bovendien: wie de nieuwe premies niet kan betalen, krijgt een zorgtoeslag, net als grote groepen Nederlanders.

Van de politiek is weinig te verwachten. De Tweede Kamer ging zonder veel problemen akkoord. In de Eerste Kamer zal CDA-senator Hannie van Leeuwen op 27 september om een overgangsregeling vragen, maar daar blijft het bij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden