ACHTERGRONDSchommelende coronacijfers

Wekelijks aantal van besmettingen geeft beter beeld dan schommelende dagcijfers

De aantallen besmettingen gaan de laatste dagen als een zaagtand heen en weer, waardoor alarmistische cijfers worden afgewisseld met hoopgevende getallen. Hoe moeten we die interpreteren?

Zorgpersoneel met klachten kan zich laten testen op het coronavirus bij Veiligheidscentrum Spinel in Dordrecht. Beeld Arie Kievit
Zorgpersoneel met klachten kan zich laten testen op het coronavirus bij Veiligheidscentrum Spinel in Dordrecht.Beeld Arie Kievit

Vrijdag bijna dertienhonderd omhoog, zaterdag weer hetzelfde aantal omlaag. Zondag elfhonderd omhoog en maandag weer duizend naar beneden. Het RIVM waarschuwt geregeld dat deze dagcijfers niet altijd een reëel beeld geven. De instantie geeft alleen op dinsdag een duiding van de cijfers.

In een tijd waarin iedereen met argusogen de ontwikkeling van het aantal besmettingen volgt, is het toch nuttig om elke dag naar de trends te kijken. Tot nu toe kiest het RIVM niet voor een dagelijkse uitleg, maar plaatst de instantie de cijfers alleen zonder toelichting online. De Volkskrant gebruikt deze cijfers om elke dag de trend van de afgelopen week te berekenen, zodat toch een actueel beeld van de trend zichtbaar wordt.

Het wekelijkse cijfer van het aantal besmettingen ontwikkelt zich immers veel stabieler dan het sterk schommelende dagcijfer. Door het gemiddelde over de afgelopen week te vergelijken met dat van de week daarvoor is beter te zien of er sprake is van een daling of een stijging. Of dat er een eenmalige uitschieter is.

Als je maandag terugkijkt naar de voorafgaande zeven dagen in vergelijking met de week ervoor is er momenteel sprake van een lichte daling van 9 procent, iets gunstiger dan de afgelopen dagen.

Er zijn veel verschillende redenen waarom het dagcijfer zo schommelt. Allereerst kampen de GGD’s soms met computerstoringen. De cijfers die dan naar buiten komen weerspiegelen dan niet het daadwerkelijke aantal besmettingen. De laatste twee weken zijn er voor zover bekend geen grote storingen meer geweest, zodat andere factoren een rol spelen.

Het gedrag van burgers lijkt nu de belangrijkste verklaring. Mensen met klachten gaan in het weekeinde minder vaak naar de teststraat. Zeker op zondagen is het wat rustiger. Als er minder getest wordt in het weekeinde, zakt ook het absolute dagcijfer van het aantal positieve testen. Aangezien de resultaten pas vaak een dag later bekend zijn, is er op maandag en dinsdag vaak sprake van een daling van het aantal positieve testresultaten. Soms duurt het nog een dagje langer, omdat het RIVM bij de melding om 14 uur alleen alle cijfers meldt die tot 10 uur in de ochtend zijn doorgeven. Na het weekeinde is er daarentegen meestal een toename van het aantal burgers dat zich laat testen.

Nederland is zeker niet het enige land waar de dagcijfers erg fluctueren. In sommige landen is het weekendeffect nog veel sterker. De Spaanse gezondheidsautoriteiten melden in het weekend helemaal geen coronabesmettingen. Door feestdag Thanksgiving waren in de VS ook de meeste instanties gesloten, waardoor het ook net lijkt of het virus even wegzakt. En in Duitsland zijn er eigenlijk altijd op zondag en maandag minder meldingen dan op de dagen daarvoor en daarna.

Het percentage positieve testresultaten zou ook erg kunnen helpen om de trend te kunnen begrijpen. Neemt het aantal besmettingen daadwerkelijk toe, of laten meer mensen zich testen, maar is een kleiner deel van de testen positief? Het RIVM verzamelt deze gegevens wel, maar brengt ze maar één keer week naar buiten.

In de loop van deze week dient zich nog een nieuwe stoorzender aan. Vanaf 1 december mogen ook mensen zonder klachten zich laten testen, bijvoorbeeld als een huisgenoot of collega positief is getest. Wellicht dat het aantal gemelde besmettingen dan weer oploopt, terwijl de uitbraak juist aan kracht inboet.

Lees ook:

De veelgehoorde kritiek dat de coronapandemie niet veel heftiger is dan een zwaar griepseizoen, kan definitief van tafel. Dat bleef afgelopen vrijdag uit berekeningen van het RIVM.

Gelukkig: na een corona-infectie zijn we tóch langdurig beschermd tegen het nieuwe virus.

Dagelijks verschijnen er cijfers over het coronavirus in Nederland. De belangrijkste kunt u hier vinden.

Volg het laatste nieuws over het coronavirus in ons liveblog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden