Weizman treedt af als president van Israël

Israëls president Ezer Weizman en minister van Transport Yitzhak Mordechai hebben hun aftreden aangekondigd. De eerste is in opspraak geraakt door een financieel schandaal, de tweede wordt verdacht van seksueel wangedrag....

Weizman (76) zal op 10 juli opstappen, deelde zijn advocaat zondag mee. Als mogelijke opvolgers worden genoemd: oud-premier Shimon Peres, lid van de linkse Arbeidspartij en thans minister van Regionale Samenwerking, en ex-vice-premier Moshe Katsav, parlementslid van de rechtse Likudpartij. Peres geldt als belangrijkste kanshebber.

In augustus zal de Knesset, het parlement, een nieuwe president kiezen in een geheime stemming. Naar verluidt staat premier Ehud Barak koel tegenover de kandidatuur van Peres. Hij vreest dat Peres, die internationaal groot aanzien geniet, geen genoegen zal nemen met een puur ceremoniële rol - net zo min als Weizman deed.

Het huidige staatshoofd had nog een paar maanden willen wachten met zijn vertrek. Maar na een uiterst negatief rapport van de openbaar aanklager nam vorige week de druk van de publieke opinie en de politiek om op te stappen toe. Justitie kwam tot de slotsom dat Weizman niet vervolgd kan worden wegens omkoping, aangezien dat delict was verjaard. Het staatshoofd had jaren geleden, als minister en parlementslid, vele honderdduizenden guldens aangenomen van een bevriende zakenman. Justitie noemt dat laakbaar.

Ook al blijft een rechtszaak uit, het presidentschap is danig beschadigd, zo luidt het vrijwel unanieme oordeel van politici en pers. Onder het volk kon Weizman, een gewezen gevechtspiloot en een man die zelden een blad voor de mond neemt, op een grote populariteit bogen. Zijn huidige, tweede ambtstermijn zou in 2003 verstrijken.

Minister van Transport Mordechai (55) bood zondag zijn ontslag aan, dat binnen 48 uur van kracht wordt. Hem hangt een rechtszaak boven het hoofd wegens aanranding van drie vrouwen. De affaire kwam aan het rollen toen dit voorjaar een medewerkster aangifte deed. Daarna durfden meer vrouwen hun verhaal te doen.

Het wangedrag van Mordechai vond goeddeels plaats tijdens zijn militaire carrière. Voordat hij minister van Defensie werd in het vorige kabinet, onder premier Benjamin Netanyahu, had Mordechai een imposante loopbaan in het leger achter de rug.

Mordechai heeft steeds volgehouden dat hem geen blaam treft. Wordt hij strafbaar bevonden, dan loopt hij de kans op een celstraf van maximaal zeven jaar. Israël heeft een strenge wetgeving op het gebied van seksueel misbruik en geweld.

Het vertrek van Mordechai leidt tot een machtsstrijd binnen de Centrumpartij, een van de coalitiepartijen. De partij is tot dusverre een van de weinige stabiele factoren in het kabinet-Barak. De Centrumpartij werd opgericht door politici die de vorige premier, Netanyahu, de rug hadden toegekeerd. Mordechai was door Netanyahu plompverloren uit het kabinet gezet, luttele maanden voor de verkiezingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden