Weisglas zelf initieerde ommezwaai bij VVD in Princen-affaire 'VVD is niet de Pavlov-hond van Van Mierlo'

Hij is moe en niet gelukkig met de affaire. VVD-kamerlid Weisglas weet dat het beeld dat de kiezer heeft overgehouden aan de affaire-Princen, niet goed is voor de politiek....

Van onze verslaggeefster

Hella Rottenberg

DEN HAAG

Frans Weisglas, buitenland-woordvoerder van de VVD, zei maandag genoeg te hebben van 'het gezeur' over Poncke Princen. 'Laat die verschrikkelijke man komen, als hij dat zo nodig wil. Op strikt humanitaire gronden.'

Dinsdagmorgen vergaderde de fractie. De uitkomst was verrassend: de VVD was toch gekant tegen het familie-bezoek van Princen en vroeg dezelfde dag om een debat.

Weisglas eiste van de regering annulering van het visum, dat met medeweten en instemming van VVD-leider Bolkestein en Weisglas zelf enkele dagen eerder door de minister van Buitenlandse Zaken was verstrekt.

Bolkestein had donderdag en zondag contact gehad met Van Mierlo en zondag ook met Weisglas de zaak doorgenomen. Enigszins verdwaasd door de opwinding van de afgelopen dagen reconstrueert Weisglas woensdag de gang van zaken: 'We spraken af dat ik de lijn zou uitdragen, zoals ik dat maandag heb gedaan. Op grond van humanitaire overwegingen zouden we akkoord kunnen gaan. Ik heb daar toen die conditie aan toegevoegd dat Princen zich moest beperken tot een familiebezoek en eventueel medisch bezoek. Die verzekering wilden wij van Van Mierlo in de Kamer hebben. Een toezegging dat Princen zich volledig zou onthouden van contacten met de pers.'

- Maar u kunt toch niet een spreekverbod opleggen?

'Nee, maar je kunt die voorwaarde wel verbinden aan een visum. Wij wilden dat Van Mierlo, als hij dat niet gedaan had, die voorwaarde er alsnog aan verbond. Ik had gedacht dat Princen bij wijze van spreken via München reist, door familie wordt opgehaald, niemand ziet dat hij Nederland binnenkomt, dat hij bij een onbekend familielid kerst viert en dan weer vertrekt via Londen. En incognito-familiebezoek.'

- Maar Bolkestein had volgens Van Mierlo helemaal geen condities gesteld.

'Ik ben niet bij dat gesprek geweest. Door Van Mierlo is gesproken van terughoudendheid. Ik heb dat hard ingevuld, inderdaad. We zijn natuurlijk niet de Pavlov-hond van Van Mierlo.'

- Wie nam dinsdag het initiatief om het VVD-standpunt te wijzigen en zich te verzetten tegen een visum voor Princen?

'Ik. De uitlatingen van Princen, met name in Trouw van die ochtend, en zijn uitspraak dat hij contacten met de pers in Nederland niet uit de weg zou gaan, veranderde het in een semi-politiek bezoek. Bolkestein was het met me eens. De fractie is toen unaniem akkoord gegaan met mijn voorstel.

'Juist omdat Bolkestein in zijn eerdere contacten met Van Mierlo een beetje vrij van de fractie had geopereerd, en ikzelf maandag trouwens ook, hebben we heel zorgvuldig de verdere koers samen met de fractie uitgezet. Dus ook het indienen van een motie. Je verschuilen achter de schouders van een ander, het CDA, had ik laf gevonden.'

- Waren het niet de talloze telefoontjes waarmee de VVD vanaf maandag werd overspoeld die de partij van mening deden veranderen?

'Ik heb Bolkestein maandagmiddag nog gebeld en verteld dat we heel veel negatieve reacties kregen. En we hebben dat ook genoemd in de fractie, maar het belangrijkste argument was het optreden van Princen zelf.'

- Maken de VVD en Bolkestein zich zo niet tot een onbetrouwbare gesprekspartner?

'Nee. Ik heb met open vizier gestreden. Ik kan me de irritatie bij de anderen voorstellen. Maar we zijn teruggekomen van de afspraak tussen Van Mierlo en Bolkestein in het licht van de gewijzigde omstandigheden: de uitspraken van Princen.'

- Waarom wordt er zo'n ophef gemaakt over het verlenen van een visum aan Princen, terwijl honderden Nederlanders die in dienst van de SS gevochten hebben al lang hun staatsburgerschap terug hebben en van hun AOW genieten?

'Ik ga niet in op die vergelijking. Ik vind het te moeilijk. Ik vind dat een zo diepgaand onderwerp, dat ik daar niet doodmoe over ga filosoferen.'

- Mij doen de oud-strijders niet denken aan slachtoffers wier gevoelens gespaard moeten worden, maar aan starre communisten die niet kunnen verkroppen dat ze ongelijk kregen van de geschiedenis.

'De situatie rond Princen moet je zien in de context van toen. We moeten niet de geschiedenis herschrijven. De oud-strijders werden gestuurd door de democratische regering en het parlement van Nederland. Princen was deserteur, overloper en keerde zich tegen zijn kornuiten. Dat is moreel niet verjaard.'

- Wat is het netto-resultaat van uw motie, die is aangenomen maar door de regering wordt genegeerd?

'Ik ben niet blij met deze week, want een meerderheid heeft de VVD gesteund, maar uiteindelijk hebben we de politieke afweging gemaakt dat we Van Mierlo niet kwijt willen. In de ogen van de kiezers is dat een beeld dat niet zo goed is voor de politiek. Dat spijt me.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden