Weinig maakt populistisch rechts kwader dan Operatie Libero

Margriet Oostveen in Amsterdam

Hoe het verzet tegen populisme kwam, zag en wat leerde.

V.l.n.r.: Eltine, Olaf en Liesbeth. Via skype: Ester.

Ze gebruikten pseudoniemen als 'pepermuntje27' en 'Paulus de Boskabouter' voor hun 'actief verzet tegen het populisme'. Liesbeth Jongkind, Eltine Kampen, Olaf Paulus van Pauwvliet en Esther Polak. Wetenschapscopywriter, docent communicatie, copywriter en kunstenaar.

Ze zouden inloggen op Facebookfora en sites als GeenStijl en De Dagelijkse Standaard. Hier zouden ze 'met respect en oprechte interesse' en met 'zinnige argumenten' discussiëren.

Het idee ontstond tijdens een etentje in februari. Zeven vrienden en kennissen zouden zorgen dat, de laatste twee weken voor de verkiezingen, dagelijks minstens twee personen iedere avond de geleende bureaus bemanden van De Coöperatie, een journalistiek collectief in Amsterdam. Iedereen mocht daar binnenlopen. Ik deed dat afgelopen zondagavond: twee trappen op boven het Holocaustmuseum. Een reeks buitenlandse media, van Libération tot gisteren de Canadese televisie, was al geweest.

Ze noemden zich 'Operatie Libero', naar het voorbeeld van de groep studenten die met internetdiscussies en straatteams twee referenda in Zwitserland ombogen: vorig jaar een over automatische uitzetting van criminele buitenlanders zonder tussenkomst van een rechter (nee) en in februari over een eenvoudiger naturalisatie van de derde generatie immigranten (ja).

Website operatielibero.nl ging eind februari de lucht in, inclusief een aandoenlijk toegenegen handleiding voor de thuisactivist:

'PVV aanhangers hebben soms andere normen en waarden dan jij. Het is NIET effectief om die aan te vallen.'

'Stel persoonlijke vragen in een discussie. Zoals: Heb jij het verkiezingsprogramma van de PVV gelezen?'

Pepermuntje27 in actie.

Achteraf zegt Olaf Paulus van Pauwvliet: 'Ik heb mijn eigen belang overschat.' Ik vraag naar zijn zegelring en dubbele achternaam. Patriciaat, zegt hij, ofwel een van de niet-adellijke families die in het Blauwe boekje zijn opgenomen omdat hun leden al een jaar of honderdvijftig vooraanstaande functies hebben in Nederland: 'Links actievoeren is in mijn kringen niet gebruikelijk.'

In het begin noemden ze hun eigen naam ook wel. Dit veranderde al snel toen anonieme reageerders als 'Lekker Beuken' ze een inrichting inwensten. Toen GeenStijl ze 'de Vijfde Colonne van Linkse Plaagtrollen' noemde en hoofdredacteur Bert Brussen van The Post Online weer een aanval van hysterie kreeg en tegenoperatie 'Gladio' afkondigde, tegen deze 'gedachtenpolitie, gemodelleerd naar de psychologische oorlogsvoering die in de voormalige Sovjetunie en in de DDR'.

Al snel zette iemand het huisadres van de webmaster van Operatie Libero online, begon het grote schelden, werden hun bijdragen botweg verwijderd. Maar anyway. Handleiding: 'Ben je niet bekend met het internet- of reaguurdersjargon, dan kun je hier opzoeken wat voor jou vreemde termen betekenen. (Kudt: uitroep van teleurstelling.)'

Olaf voorzien van Hitlersnor op The Post Online. Beeld RV

En: 'Geef info over het feitelijke stemgedrag van de PVV in de Tweede Kamer. Dat laat zien dat Wilders het ene zegt en in werkelijkheid iets anders doet.'

Liesbeth Jongkind vindt het achteraf wat naïef dat ze dacht dat mensen met PVV-sympathieën aan een gebrek aan informatie leden. 'Ik ben nu eerder geschokt door de hoeveelheid desinformatie die doelbewust over ze wordt uitgestort.' Zoals toen op Facebookforum 'PVV op één' een Zweedse oorlogsjournaliste werd geciteerd, die gezegd zou hebben dat Stockholm nog gevaarlijker werd voor vrouwen dan Mosul. Toen Liesbeth meldde dat de journaliste het zo niet had gezegd, met bron, werd haar bijdrage geschrapt.

Handleiding: 'Een korte, pakkende oneliner kan uitkomst bieden. (Grenzen dicht? Wie zit er dan opgesloten?)' Weinig maakt PVV-aanhangers kwader dan het idee dat je ze op andere gedachten wil brengen. Als Operatie Libero hen iets leerde, dan dat.

Esther (via skype aanwezig): 'Als je het beter weet, dan slaat ieder gesprek dood.' Olaf: 'Wat wij altijd verkeerd deden, is deze mensen wegzetten als een marginale groep. Maar wie bij de voedselbank is, heeft een echt probleem. Die ziet vluchtelingen voor hun beurt gaan en wij lieten ze verrekken.'

Handleiding, tweede versie: 'Probeer het eens van 'de andere kant' te bekijken.' Eltine: 'Iederéén is deze verkiezingen teleurgesteld. Dat hebben we gemeen.'

Ze kwamen om te bekeren en dat is niet gelukt. Maar ze werden iets wijzer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.