Weinig kijkers = weinig geld

De tv-actie voor hulp aan burgerslachtoffers in Syriëtrok weinig kijkers en er werd slechts 1,2 miljoen euro opgehaald. Vier mogelijke verklaringen en reacties uit een vluchtelingenkamp.

de tv-uitzending was voor een beperkt publiek


Naar SOS Syriëhebben maandagavond slechts 350 duizend mensen gekeken. Weinig kijkers is weinig geld. Radar (2 miljoen) en Crime Scene Investigation (1,2 miljoen) trokken deze avond meer bekijks. Hulpacties kunnen ook een miljoenenpubliek en een miljoenenopbrengst opleveren, zo bleek vele malen eerder met tv-avonden voor slachtoffers van uiteenlopende rampen. De aardbeving in Haïti in 2010: 41 miljoen euro op één avond, de tsunami in Aziëbegin 2005: 112 miljoen. In tegenstelling tot SOS Syriëwaren dit amusementshows, met een hele batterij BN'ers aan telefoonlijnen en optredens van artiesten die bij een breed publiek bekend zijn. De EO en VARA, initiatiefnemers van de tv-actie voor burgers in Syrië, hadden gekozen voor een inhoudelijk, journalistieke uitzending. Zo'n programma trekt een veel beperkter publiek dan een uitzending waaraan naast de ellende ook nog wat lol aan te beleven valt.


'Syriëis ingewikkeld. Er moet eerst worden uitgelegd wat er aan de hand is voordat je met de boodschap kunt komen dat zich een humanitaire ramp afspeelt met vier miljoen vluchtelingen voor wie hulp nodig is,' zegt Martin de Beer van de Samenwerkende Hulporganisaties. Tineke Ceelen van Stichting Vluchteling is niet verrast door de geringe opbrengst: 'Publiek dat naar zo'n uitzending kijkt, behoort al tot onze achterban, kent de situatie en had al gegeven, je kunt deze mensen niet geld blíjven vragen.'


de toestand in syriëstaat ver van het bed van de meeste mensen


Een belangrijke reden om de portemonnee te trekken is betrokkenheid, zegt hoogleraar filantropie Theo Schuyt (die maandag heeft gekeken en 25 euro overmaakte). 'Een natuurramp zoals een aardbeving of een tsunami is duidelijk; dat overkomt iemand, er is niemand schuldig. Bij een oorlog is dat niet zo. Dan vraag je je af aan welke strijdende partij je geeft. Bij de tsunami voelden ook veel mensen zich betrokken omdat er toeristen onder de slachtoffers waren, en velen weleens op vakantie waren geweest in de getroffen landen.' Tineke Ceelen van Stichting Vluchteling voegt er aan toe dat Syriëen zijn bevolking ver af staat van de meeste Nederlanders. 'We hebben geen band met het land en de bevolking. Geven aan burgers in een oorlogssituatie is altijd lastig gebleken.'


scepsis wat er met donaties gebeurt, maakt terughoudend


De laatste jaren is de scepsis gegroeid over de vraag of ingezameld geld wel geheel ten goede komt aan het beoogde doel. Regelmatig blijkt dat er flinke sommen aan strijkstokken blijft hangen. Na de inzamelingsactie voor Haïti laaide die discussie weer op. Sindsdien laten de samenwerkende hulporganisaties, die de opbrengsten verdelen, de besteding controleren door de Algemene Rekenkamer.


door de economische crisis houden we de hand op de knip


Crisis of niet, Nederlanders blijven gulle gevers. Afgelopen jaar zamelden de 25 grootste charitatieve instellingen in Nederland meer geld in dan voorgaande jaren. 'Er is veel geld in Nederland en we geven nog steeds makkelijk weg', zegt Theo Schuyt. Dus dat kan het niet zijn. Als een actie veel mensen weet te bereiken met schrijnende beelden die ons op het netvlies blijven staan, dan ontstaat er in ons land snel een collectieve sfeer van 'Nederland geeft'. Scholen organiseren sponsorlopen, op kantoren en fitnesscentra komen collectebussen te staan, kinderen gaan de deuren langs. Dit allemaal is niet gelukt met SOS Syrië.'


Marjon Bolwijn

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden