Wegspoel-shampoo

Vroeger had je eenvoudige shampoos. Er zat een beetje zeep in voor het ontvetten van de haren, er ging wat parfum bij en dan had je het wel gehad....

Shampoo-marktleider Procter & Gamble beet een jaar geleden het spits af met Pantène, een cosmeticalijn met het zogeheten pro-vitamine B5. Dat is een natuurlijke voedingsstof die het haar doet zwellen.

Elida Andrélon, dochter van concurrent Unilever, blijft niet achter. Het bedrijf introduceerde deze maand in Nederland Organics, een 'nieuwe generatie haarverzorgingslijn'. Sinds 1993 in Thailand te koop, vorig jaar volgden Engeland en Noorwegen.

Bij Organics is Glucasil het wonderstofje uit de koker van de wetenschap. Heb je zo'n vinding, dan stop je die niet in één potje, maar in een 'lijn' van potjes en flessen met shampoos, conditioners, en combinaties van die twee. Tot crèmes aan toe, voor droog en beschadigd haar of voor fijn en futloos haar waarvan de punten nodig aan reparatie toe zijn. Elk probleem een eigen fles; voor Glucasil zijn het er elf geworden, in een opvallend groene kleur.

Glucasil blijkt, hoe ontnuchterend, een bedachte en gedeponeerde merknaam te zijn voor natriumglutamaat, weliswaar een lichaamseigen bouwstof voor het haar, maar ook gewoon verkrijgbaar bij het eerste het beste chemicaliënloket. Het zit in talloze voedingsmiddelen, zoals melkprodukten, maar bijvoorbeeld ook in tomaten. De stof dringt de haarwortel binnen, doet mee aan de stofwisseling en versterkt zo het haar, van wortel tot punt, is de claim.

Na veelvuldig gebruik gaan je haren er recht van overeind staan, als je tenminste de reclame-uitingen op schrift en tv mag geloven. Of rijzen die haren spontaan te berge, na lezing van de bijgeleverde teksten waaruit blijkt dat het haar vergelijkbaar is met het hart.

We lezen: 'Haar blijft sterk en gezond door een goed uitgebalanceerde voeding en een regelmatige lichaamsbeweging'. En: 'drukte en stress van het hedendaagse leven maken het moeilijk om uw haar mooi en gezond te houden'. En daarom is er Organics.

De rol van het wondermiddel in de stofwisseling is op een unieke manier aangetoond. Onderzoekers van de universiteiten van Oxford en van Cambridge, en van het nabijgelegen Engelse laboratorium van Unilever in Bedford, slaagden er begin jaren negentig als eersten in, menselijke haarwortels over te brengen in een voedingsbodem.

Met een loep van de horlogemaker in het oog gingen ze met een scalpel huidstukjes te lijf die bij vrouwen tijdens een facelift waren verwijderd. Een moeizaam karwei. Het isoleren van een honderdtal haarwortels uit een huidlapje van vier bij twee centimeter vergde twee uur.

Ze konden daarna die haarwortels nog tien dagen in 'leven' te houden op een kweekmedium met voedingsstoffen. De haren groeiden drietiende millimeter per dag, even snel als op het hoofd.

Veel concurrerende shampoo-laboratoria maken inmiddels gebruik van deze techniek, waarmee stofwisselingsprocessen tijdens haargroei in detail zijn te bestuderen. Op de universiteiten in Oxford en Cambridge is de rol van natuurlijke voedingsstoffen, zoals dat bewuste glutamaat uitgezocht. En wat blijkt, haren voeden zich met het natriumzout van glutaminezuur, een van de vele aminozuren die van nature voorkomen.

Fraai onderzoek, dat wel. Maar, toch zijn er nog enige noten te kraken. We hebben het hier over het succes in een reageerbuis, in een goed geconditoneerde omgeving. Wat betekenen die mooie resultaten voor de mogelijke werking van dezelfde stof als die wordt verpakt in een shampoo?

Vermoedelijk niet echt veel, althans niet bewezen, zoals de reclamejongens suggeren. Ook de Engelse onderzoekers weten het niet echt. Ze maken, zoals goede wetenschappers betaamt, in hun artikelen de opmerking dat wat in vitro gebeurt, niet noodzakelijkerwijs ook in vivo, op het hoofd dus, zal gebeuren; wat natuurlijk voor alle shampoos geldt.

Weliswaar doet de stof normaal mee in het haargroeiproces, maar waarom zouden haarwortels behoefte hebben aan wat extra's? Is genoeg niet vaak genoeg? En zo ja, wat doet dat extra dan? Bovendien, wat is, bij gebruik in de vorm van een shampoo, de werkelijke concentratie waarmee de haarwortel wordt geconfronteerd? Is die vergelijkbaar met de hoeveelheid waarmee in het laboratorium is geëxperimenteerd? Veel vragen, weinig concrete antwoorden.

En hoe zat het ook al weer, lost natriumglutamaat niet uitstekend op in water? Inmasseren ja, maar wel lang, want dan trekt het goed in. Uitspoelen met water? Liever niet dus.

Broer Scholtens

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.