Weg van de snelweg en dan eerst de baas bellen

In de achteruit, stapvoets maar gestaag rijden enkele 25-tonners de oprit van de snelweg bij Valenciennes af. Het is als een film die van achteren naar voren wordt gedraaid, in slow motion....

PETER DE GRAAF

Van onze correspondent

Peter de Graaf

VALENCIENNES/CALAIS

Hans Anthonise uit Weert is het wachten op de snelweg meer dan zat. Maandag reed hij met zijn truck in de blokkadefuik bij Valenciennes. Na een dag en een nacht heeft hij voldoende van de omgeving gezien. Een snelweg vol vrachtwagens uit alle landen van Europa en een viaduct. 'Een week naar deze brug koekeloeren, daar heb je natuurlijk niets aan.'

Dus reed Anthonise 900 meter in zijn achteruit. Weg van de snelweg, weg van de blokkade. 'Hier heb ik meer mogelijkheden. Ik kan weer alle kanten uit. Nu eerst maar eens de baas bellen wat we verder moeten doen.'

Het is dinsdagmiddag en het regent. Vooral buitenlandse vrachtwagens maken dankbaar gebruik van de uitwijkmogelijkheid, het gat in de Franse blokkade. 'Ik ga het binnendoor proberen', roept een Rotterdamse chauffeur, terwijl hij zijn tankwagen in beweging zet. Hij moet naar Parijs, een afstand van ruim tweehonderd kilometer via sluipwegen en kleine dorpen.

Op de snelweg deelt een Franse actievoerder pamfletten uit. De blokkades van de routiers zijn volgens hem 'een groot succes'. De vakbonden hebben er over heel Frankrijk al ruim 180 geteld. Elk uur worden meer verkeersaders en

-knooppunten bezet. 'We gaan door tot de patrons onze eisen inwilligen', zegt hij strijdlustig.

De buitenlandse chauffeurs halen hun schouders op. Leuk vinden ze het niet, maar ze kunnen wel begrip opbrengen voor de acties. Die Fransen worden zwaar onderbetaald, weet Anthonise: 'Ze krijgen 500 tot 800 gulden minder per maand dan wij verdienen.' Bovendien moeten ze vaak tachtig uur per week werken, terwijl ze maar 40 of 45 uur krijgen uitbetaald. Laden en lossen is niet in het loon inbegrepen.

Maar Anthonise vindt de Franse vakbondseis van het pensioen op 55-jarige leeftijd overtrokken. In geen enkel land mogen vrachtwagenchauffeurs al op die leeftijd met pensioen. 'Wij hebben de vut op 57,5 jaar, maar hoe lang zal die nog standhouden?'

Niemand durft te voorspellen hoe lang de blokkades gaan duren. Vier jaar geleden lag het land drie weken plat. Na een week toont de Franse bevolking nog steeds begrip voor de onderbetaalde truckers. Maar hoe lang nog? 'Als ze straks geen brood en benzine meer kunnen kopen, dan is het snel gedaan met de solidariteit', voorspelt Anthonise.

Hij vervoert kunststof vleesschaaltjes, met bestemming Nantes. Zijn collega Jan Stam, eveneens uit Weert, heeft plastic aan boord. Hij moet naar Zuid-Spanje, maar is na een paar honderd kilometer al blijven steken. Zijn producten bederven gelukkig niet. Maar op de weg staan ook een heleboel koelwagens. Stam benijdt de collega's met bederfelijke waar geenszins: 'Als de diesel opraakt, dan zitten ze met de gebakken peren. Bovendien, vlees kan niet zo lang onderweg zijn. '

De meeste truckers laten het van 'de baas' afhangen wat ze zullen doen. Als ze in een van de 180 blokkades vastzitten, hebben ze natuurlijk weinig keus. Maar de geluksvogels die nog 'vrij' als een vogel zijn in Frankrijk, weten dat ze hun wegen nauwkeurig moeten kiezen. Terugkeren naar huis is slechts de laatste optie. Want de transporteurs hebben verplichtingen jegens klanten, ook financieel.

'Ik heb een blik extra eten en een extra onderbroek bij me gestoken', grinnikt Anthonise. Als het niet te lang duurt, houdt hij het wel vol in Noord-Frankrijk. 'Kom, we gaan daar bij McDonald's een bakkie koffie doen', zegt hij tegen collega Stam. 'De eerste is van mij.'

Ook bij de grens tussen België en Nederland staan tientallen vrachtwagens te wachten, op nadere orders van de transportfirma's die op hun beurt weer wachten op verlossend nieuws uit Frankrijk. 'Ik rijd niet verder. Over tien kilometer begint de blokkade. Dat heeft weinig zin', zegt René Ceulemans uit Antwerpen.

'Ze zeggen wel dat je de binnenwegen kunt nemen. Maar dat is met mijn 25-tonner veel te gevaarlijk. Het is ook verboden. Je kunt zo een boete van duizend frank krijgen. En ze laten je ook nog opdraaien voor de schade aan de weg', beweert hij. Vorige week nog heeft een chauffeur twee dagen letterlijk vast gezeten op een binnenweggetje bij Bordeaux.

Ook Ceulemans heeft begrip voor de Franse acties, al 'duren ze wel een beetje lang'. Dat geldt niet voor een Duitser die iets verderop zijn vrachtwagen heeft geparkeerd. 'Die Fransen zijn verrückt. Het is misdadig. Want ze raken ook ons leven, ons inkomen.'

Op de routes nationales en de nog kleinere departementale wegen in Noord-Frankrijk is het voortdurend filerijden. Grote vrachtwagens uit praktisch alle Europese landen wurmen zich door de smalle dorpsstraten heen. Argeloze bewoners kijken hun ogen uit naar de zoveelste veiculo longo uit Portugal. Het is een logische maar bijna wanhopige poging van de buitenlandse truckers om alle blokkades links te laten liggen en alsnog op de plaats van bestemming te komen.

Maar bij Calais rijden ze zich toch vast. De oprijlanen naar de veerboten richting Engeland zijn geblokkeerd. Vele honderden vrachtwagens staan voorlopig tevergeefs te wachten op de ferry. De boten varen wel, maar nemen slechts personenwagens en passagiers mee.

Dave Pierce stampvoet heen en weer tussen de trucks. De Brit vindt dat de Fransen best actie mogen voeren. Maar de buitenlanders moeten ze met rust laten. Hij wijst op een koelwagen vol fruit. 'Die sinaasappels moeten binnen vier dagen in de winkels liggen, anders kunnen ze niet meer verkocht worden. Normaal duurt het transport twee dagen, maar we staan hier nu al langer.'

Pierce is niet van plan om nog lang te wachten. 'Als ze er vanavond niet uitkomen, dan laat ik mijn truck hier achter en ga ik over als foot passenger. Ik woon net aan de overkant, in Ramsgate. Dan kom ik wel terug als de blokkade voorbij is.'

Portugese vrachtwagenchauffeurs klitten samen in een vrachtwagen die provisorisch is ingericht als eet- en drinklokaal. Hier wordt gekookt, gegeten en vooral gedronken. Lastige blokkades? De Portugezen gieren van het lachen.

Enkele rijen verderop zit Mostafa Vahed Monfared rustig in zijn wagen te wachten op de dingen die komen. Hij woont in Turnhout, maar werkt voor een transporteur uit Son bij Eindhoven. Hij is de blokkade nog niet zat. 'Ach, ik drink een pintje. Van één biertje word je niet zat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden