Weg met regelzucht in het onderwijs

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen verhuist volgende maand naar Den Haag. Dat betekent in elk geval dat 'Zoetermeer' als metafoor voor de verstikkende regelzucht en circulairedrift in het Nederlandse onderwijs binnenkort uit het spraakgebruik verdwijnt....

De minister tracht het thema iets minder abstract te maken. Daartoe verricht zij binnenkort een 'nulmeting' om de totale administratieve lastendruk te meten waar de scholen mee kampen. Daarna zal zij laten weten hoeveel van al die regels zij de komende jaren zal schrappen.

Het tweede grote thema in Van der Hoevens plannen is de 'kenniseconomie', het stimuleren van innovatie en wetenschappelijk onderzoek. Prominent hierbij is de verbetering van de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven. De ambitie is hoog: 'Het perspectief is dat ons land gaat behoren tot de meest competitieve kennisregio's ter wereld.' Ze trekt er de komende jaren 185 miljoen euro extra voor uit, de grootste extra investering op de begroting.

Hoewel Van der Hoeven een van de weinige ministers is die wat extra geld mag verdelen (1 miljard euro in totaal), gaat de financiële malaise niet aan het onderwijs voorbij. Dat merkt vooral het onderwijsgevend personeel, want op hun arbeidsvoorwaarden wordt in totaal voor ruim 1 miljard euro gekort. Dat wordt behelpen bij de volgende CAO. Ook het beleid ter bestrijding van leerachterstanden van kansarme kinderen - topprioriteit onder Paars II - krijgt nu te maken met een bezuiniging van 100 miljoen euro, bijna een kwart van het totale budget.

Dit laatste denkt de minister deels op te vangen door het geld efficiënter te besteden. Het geld gaat direct naar de scholen, zonder tussenkomst van de gemeenten. Bovendien moet de invoering van de begin- en tussentoets op de basissschool meer inzicht geven in de werkelijke achterstanden van kinderen, zodat het geld doelgerichter kan worden besteed. Indien het resultaat van de toetsen straks meer achterstandsleerlingen oplevert, komt er echter niet automatisch extra geld.

Met de bezuiniging op de lerarensalarissen zit de minister het meest in haar maag, te meer omdat dit het niet makkelijker maakt het verwachte tekort aan leraren terug te brengen van ruim 10 duizend tot 2200 in 2007, zoals zij zich heeft voorgenomen. Het beleid - met een extra impuls van 70 miljoen - blijft er onverminderd op gericht oud-leraren terug te werven en mensen uit het bedrijfsleven te lokken (zij-instromers).

Aan hen en hun collega's de taak om normen en waarden uit het regeerakkoord in het onderwijs uit te dragen. De inspectie gaat erop toezien dat het onderwerp in klassen aan bod komt.

De minister doet voor de normen en waarden ook een beroep op de ouders, al zijn die moeilijker te controleren. Daarom kiest ze eerst maar eens voor ferme taal. 'De betrokkenheid van ouders bij het onderwijs van hun kinderen moet groter worden. Hoe het gebeurt zal me een rotzorg zijn, áls het maar gebeurt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.