Weg met de frisse narrenpakjes

'WAAR HEBBEN ze het over?', vroeg choreografe Wies Merkx zich af tijdens de voorbereiding op het Kunst Jr Festival. 'In het theater is zoveel serieuze aandacht voor jeugd, er zijn zoveel mensen die ervoor schrijven....

Haar studio, in hartje Utrecht verstopt, achter een landelijke tuin, is leeg. Nog even en de spiegels zullen dansers weerkaatsen. Haar groep Dansend Hart moet oefenen voor Largo, een abstracte dans op muziek van Sjostakovitsj, die Merkx volgende week laat zien op het festival. Het is voor het eerst dat ze meedoet aan het Kunst Jr Festival in Den Bosch, voorheen elf jaar bekend als het Jeugdtheaterfestival.

Haar deelname werd mogelijk doordat de organisatoren, het Nederlands Instituut voor Kunsteducatie LOKV en het Bureau Culturele Zaken 's Hertogenbosch, besloten dit jaar niet alleen theater te vertonen aan een jong publiek, maar ook dans en muziek. Stop de 'verkokering' binnen de podiumkunsten, staat ter verklaring in het festivalkrantje, leve 'een knetterende chemie tussen de meest uiteenlopende voorstellingen en vormen'.

Een ware bewering, wat Merkx betreft: 'We hadden niet in een beter bed terecht kunnen komen.' Want jeugddans, zo luidt haar betoog, is vergeleken met jeugdtheater een achtergesteld gebied: 'Zij liggen twintig jaar voor. Bij ons denkt men over het algemeen dat dans voor kinderen concreet moet zijn, iets moet betekenen, anders werkt het niet. Door die mythe zitten we opgescheept met lollige verhaaltjes, clowns, narrenpakjes, fris en duidelijk.'

Terwijl zij het liefst zou willen experimenteren met abstracte dans, waar het festival haar met Largo de gelegenheid toe biedt, in het speciaal daarvoor bedoelde 'Laboratorium'. Largo gaat op 2 mei in première op het Tabori-festival Jubileum van Theater Kikker in Utrecht. Niet een verhaal, maar muziek is in die choreografie het uitgangspunt. 'De vraag is: kan je zoiets doen voor kinderen?'

In haar laatste produktie De Engel en Ik, die ook in Den Bosch wordt opgevoerd, merkte ze al dat kinderen gevoelig zijn voor sfeer, kleur, dat ze iets als nervositeit aanvoelen, dat het niet allemaal overduidelijk hoeft te zijn.

Op het festival zou de vernieuwing wel eens uit onverwachte hoek kunnen komen, vermoedt Merkx. Leine & Roebana laten hun gebruikelijke repertoire zien - 'zó ontzettend goed, dat je denkt: dit moeten kinderen ook zien' - en niet dat de gesubsidieerde gezelschappen Raz, Reflex en Scapino kinderachtige dingen doen, maar ze is vooral nieuwsgierig naar De Meekers: 'Een aantal losse gekken, ik ben heel benieuwd. Ze zijn zo gek als een deur.'

Dat ook vaste klanten van het festival de opwinding van het nieuwe kunnen voelen, bewijst toneelschrijfster Pauline Mol. Ruim twintig jaar geleden zat ze bij jeugdtheater Teneeter, een van de bedenkers van het evenement, in een tijd dat jeugdtheater even ver was als jeugddans nu. Ze is het eens met Merkx, dat dans voor kinderen over het algemeen veel simplistischer en anekdotischer is dan theater, en dat er bovendien 'voor zover ik weet' weinig musici zijn die zich speciaal richten op een jong publiek: 'Heel spannend wat ik volgende week ga meemaken dus.'

Ze herinnert zich een bijeenkomst vier jaar geleden in Etten-Leur, waar leerkrachten informatie kregen over muziek, dans en toneel voor hun schoolklassen. Als artistiek leider van jeugdtheater Artemis in Den Bosch deed Mol de presentatie voor theater. 'Ik schrok me kapot. Echt, daar stond een blokfluitclubje, voor mijn gevoel vóóroorlogs. En de dans, van een truttigheid'

Zo erg als toen is het niet meer gesteld met die twee disciplines, zegt ze. Maar zover als het theater zijn ze nog lang niet. O ja, op het toneel worden nog steeds sprookjes of realistische verhaaltjes verteld, maar dat gebeurt divers en gelaagd. Medea? Mol maakte er jeugdtheater van. Wie Vertel Medea vertel nog niet heeft gezien, krijgt in Den Bosch een herkansing.

Dat ze kinderen geen drie uur durend stuk van Tsjechov voorschotelt, vindt ze voor zich spreken. Seksualiteit, ook lastig. Melancholie, heimwee naar vroeger, moeilijk. Maar verder? 'Je bent geneigd te denken dat de wereld voor kinderen kleiner is. Maar dat is niet zo. Ze kijken anders, maar de wereld is even groot.'

Greta Riemersma

Kunst jr Festival in Den Bosch, van 25 tot en met 29 april. Informatie: 073-155403.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden