Wees niet bang voor de islam

Laten we niet vergeten dat de meeste moslims gematigd zijn, schrijft Mathijs Lintjes. Angst is nergens voor nodig, net zo min als wetgeving die onze vrijheden beperkt....

Steeds sterker voel ik de behoefte mijn bezorgdheid te uiten over de toenemende intolerantie tegenover islam en moslims. Natuurlijk zie ik in dat bepaalde passages in de Koran en de houding van enkele imams deze intolerantie bevorderen.

Maar de Koran verbieden en de bouw van nieuwe moskeeën aan banden leggen, zoals Geert Wilders en Rita Verdonk willen, dat gaat te ver. De gedachte aan dergelijke verboden wordt ingegeven door angst – angst voor verdere verspreiding van de islam, zowel door immigratie als door een groter kindertal in moslimgezinnen. Maar voor de angst dat er op zeker tijdstip zó veel belijdende moslims in Nederland wonen, dat onze huidige wetgeving wordt vervangen door de sharia, en dat alle niet-moslims daaraan zullen worden onderworpen, daarvoor zijn geen redelijke noch overtuigende gronden aanwezig.

Stilzwijgend wordt ervan uitgegaan dat alle moslims fundamentalistische opvattingen hebben. De meeste moslims in Nederland zijn echter (zeer) gematigd en moeten niets hebben van extreme opvattingen, laat staan van terroristische neigingen.

Weliswaar is er volgens de AIVD sprake van een toename van het aantal jonge moslims dat salafistische lessen volgt, maar laten we er voor waken dat dit een spookbeeld wordt. Overal in de westerse wereld zien we dat bij immigratiestromen in de tweede of derde generatie een bezinning plaatsvindt over afkomst en de oorspronkelijke cultuur. De jonge mensen zijn onvoldoende los van de cultuur van hun (groot)ouders, met inbegrip van hun godsdienstige overtuiging, en zijn tegelijk nog niet voldoende geïntegreerd om zich thuis te voelen in de westerse samenleving. De daarmee gepaard gaande onzekerheid doet ze teruggrijpen naar een diepere beleving van hun godsdienst, die hun (groot)ouders zelf waarschijnlijk niet hebben gekend.

Daarnaast neemt de ontwikkeling van jonge moslims, met name van Marokkaanse afkomst, toe. In gelijke tred met de toename van het aantal jonge moslims met een hogere opleiding, zullen er steeds minder hun toevlucht zoeken in een fundamentalistische beleving van de islam. Zij zullen gaan zoeken naar een vrijere en meer persoonlijke beleving van hun geloof. Laten we niet vergeten dat nog geen halve eeuw geleden veel katholieken hun geloof beleden als absoluut waar en geborgenheid biedend van de wieg tot het graf.

Er is naar mijn mening geen voldoende reden om echt bevreesd te zijn voor de islam. Ook al geeft de Koran de opdracht om niet-gelovigen te doden. Er zijn landen en streken geweest waarin joden, christenen en moslims in vrede en harmonie naast en met elkaar hebben geleefd, zoals Andalusië in Spanje, en Sarajevo op de Balkan. Alleen om politieke redenen werd die harmonie destijds verstoord.

Daarnaast is het bepaald onnodig dat er van overheidswege op wordt aangedrongen aanstootgevende artikelen of tekeningen niet te publiceren. Zoals door het kabinet is gebeurd naar aanleiding van de voorgenomen vertoning van Fitna. De houding van het kabinet veroorzaakte in landen als Afghanistan rellen en meerdere doden. Maar de vertoning van Fitna op internet veroorzaakte in binnen- en buitenland slechts een lichte deining. Ook de zaak-Nekschot lijkt te zijn ingegeven door de behoefte om publicaties, die bij moslims mishagen kunnen opwekken, te weren.

Uit een verkeerd begrepen idee van zelfverdediging zouden wij door beperkingen van vrijheden en verboden, moslims juist in de hoek van terreur drijven. Wij moeten hen de ruimte geven zelf tot de ontdekking te komen dat de absolute waarheid niet bestaat of dat wij die in elk geval niet kunnen kennen. De bekende Duitse socioloog Ulrich Beck adviseert: ‘Verdedig de vrijheid, maar provoceer niet’ (Cicero, 16 mei). Dat lijkt mij het enige juiste standpunt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden