Column

Wees eens dankbaar dat je gezond bent

#PGBalarm

Pgbalarm was trending op twitter dit weekend. Het nieuws over de chaos in de transitie in de zorg, waardoor pgb's niet of te laat werden betaald; de grote onzekerheid die ontstond over zorgcontinuïteit, maakte dat veel twitteraars met een persoonsgebonden budget (pgb) de noodklok luidden, en schrijnende verhalen deelden.

Men probeerde ook tegenwicht te bieden aan de stelselmatige verdachtmaking van het pgb-systeem in het algemeen. Staatssecretaris Van Rijn trekt 5 miljoen uit voor fraudebestrijding. Op basis van de berichtgeving kan men bijna niet anders dan concluderen dat het fraudegevoelige pgb bijkans failliet is.

Dat het pgb-systeem schurken aantrekt, is helder. De Volkskrant haalde in de reportage 'PGB is fraudegevoelig' de veroordeelde pgb-oplichters Ramon en zijn vriendin 'Von' aan. Hij vereeuwigde zichzelf op Facebook met een met bankbiljetten bezaaide blote torso, als in een foute rapvideo. Zeven ton harkte het stel binnen, 'door net te doen alsof ze hulp boden aan zielige kinderen met autisme en adhd'. Rechercheurs betrapten een Haagse rolstoelster voorbijtrippelend op stilettohakken. PGB-geld op een Groningse zorgboerderij verdween in luxe auto's. Bar en boos.

'Massaal gesjoemel met pgb's' was het chocoladelettersalvo waarmee de Telegraaf samenvatte dat er in één op de veertien gevallen sprake lijkt van pgb-fraude.

De reaguurders op de Telegraafsite gingen los. De 'buurvrouw met haar gehandicapte kind' die het er maar van nam. Tututut, dat doet maar met een pgb. Die betaalt daar vast haar manicure van. Bij sommige reacties bekruipt de vraag je waarom mensen eigenlijk nog zo ingewikkeld doen over bijvoorbeeld het vroegtijdig opsporen van het syndroom van Down. Je zou toch bijna denken, kassa, zo'n gehandicapt kind? Je hoeft gewoon geen minuut meer te werken, met zo'n pgb! Lekker met dolfijnen duiken op Curaçao, van onze belastingcentjes! Geen notie van wat zorgen voor een kind met een beperking vergt.

Wat mij stoort is dat de toon van de stukken al snel alle pgb-houders in een sjoemelhoek plaatst. Men springt van groteske oplichterspraktijken moeiteloos naar, jawel, Eftelingkaartjes. 'Als een ouder een dagje naar de Efteling gaat met een gehandicapt kind, is dat dan zorg?' 'Dit soort gevallen maken dat mensen de grens tussen eigenlijk en oneigenlijk gebruik niet meer kunnen of willen zien', aldus de Volkskrant.

Dringt het tot iemand door dat als je de zorg hebt voor een zorgintensief kind, je vaak elke cent moet omdraaien, omdat dit soort uitjes anders gewoon niet aan de orde zou zijn? Natuurlijk is een pgb in dit soort gevallen ook een broodnodige aanvulling voor gederfde inkomsten, omdat je gewoon niet zelden duurzaam minder kunt werken.

Als het je treft, een kind met een beperking bijvoorbeeld, verandert je leven op alle fronten. Nauwelijks kom je toe aan het verwerken van het verdriet, je moet als een gek je leven reorganiseren. De extra zorg voor je kind heeft nu eenmaal een dominoeffect op andere terreinen van het leven. Carrière, relatie, alles komt onder druk te staan. Als je niet meer voltijds kan werken, kan je dan je huis nog betalen? Ouders moeten soms noodgedwongen hun werk opzeggen omdat de zorg thuis een halve werkweek op zich vergt. Vooral als je zorg op maat wil leveren aan een kind omdat je het niet wil blootstellen aan instellingszorg, die overigens snel duurder uitpakt dan een pgb. Het is niet meer dan redelijk dat ouders zichzelf of een familielid kunnen inhuren voor een deel van die zorg.

Het pgb is de afgelopen jaren al stelselmatig uitgekleed. Juist voor kinderen met autisme kiezen ouders bijvoorbeeld vaak graag voor individuele begeleiding via een pgb, in plaats van de zorg in natura in een instelling. Dat is nauwelijks meer mogelijk.

Pak fraude aan, vooral van schimmige zorgkantoortjes, maar laat dit systeem in vredesnaam ongemoeid. Snijd om te bezuinigen eerst eens in dat goedbedoelende zorgambtenarenapparaat dat dossiers noest van talloze kastjes naar even zovele muren schuift. Dat moet efficiënter kunnen. Maar stuur geen dure, strenge opsporingsambtenaren op pgb-houders af om te zeuren over Eftelingkaartjes.

Een pgb ontvang je om als gezin met de zorg voor iemand met een beperking nog een beetje menswaardig te kunnen leven. Daarom hoop ik op wat compassie in dit debat. Wees eens ontzettend dankbaar als je gezond bent, gezonde kinderen hebt en geen beroep hoeft te doen op een pgb. Want dat is pas een voorrecht. En stop met het criminaliseren van pgb-houders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.