Column

'Weer zo'n goed paard dat op de balken knalt'

Twaalf jaar geleden, op 30 oktober 2001, zei Co Adriaanse dat een goed paard niet automatisch ook een goede ruiter is. Dat had hij beter niet kunnen doen, schrijft Paul Onkenhout. Een maand later verloor hij zijn baan als trainer van Ajax.

PSV-coach Phillip Cocu langs de lijn tijdens de Europa Leaguewedstrijd tegen FK Tsjornomorets Odessa.Beeld anp

Adriaanse werd destijds gevraagd wat hij ervan vond dat Marco van Basten een terugkeer in het voetbal overwoog, als trainer. Hij vond dit een uitstekend idee, als Van Basten tenminste onderop zou beginnen, bij de E'tjes of zo, en eerst eens een paar diploma's zou halen.

Zijn enigszins omslachtige uitleg: 'Het talent van het paard dat jarenlang prijzen wint door over de moeilijkste hindernissen te springen, is een ander talent dan dat wat nodig is om de ruiter te worden die het paard over al die balken leidt.'

Van Basten schopte het tot trainer van Ajax. Vrij snel concludeerde hij dat hij boven zijn macht moest werken. Onder anderen Danny Blind (Ajax), Jan Wouters (Ajax), John van 't Schip (FC Twente) en Frank Rijkaard (Sparta) kwamen ooit tot dezelfde conclusie. Het valt nog niet mee, dat trainerschap. Ik ben niet te benijden, verzuchtte Ruud Gullit als trainer van Feyenoord.

Met het verkondigen van een universele waarheid had Adriaanse een icoon van de club geschoffeerd. Wat Adriaanse had moeten doen, was zeggen dat een goed paard automatisch ook een goede ruiter is.

Johan Cruijff vindt het ook
Dat klinkt onlogisch - zie de vergelijking over de balken -, maar in het voetbal is dit een algemeen geaccepteerde en populaire redenering. Phillip Cocu was een goed paard (101 interlands, zes jaar PSV, zes jaar Barcelona) en is dus automatisch een goede ruiter. Zo is dat en Johan Cruijff vindt het ook.

Om redenen die niets met voetbal te maken hebben, had ik deze week een ontmoeting met Frits Spits. Hij is een van de drie min of meer bekende PSV-supporters. (De andere twee zijn de acteurs Cees Geel en Frank Lammers.)

Spits zei dat Cocu als voetballer een formidabel spelinzicht en een geweldige spelopvatting had. Daarna zei hij dat Cocu dus wel een goede trainer moest zijn. Voetballogica, dat is het.

Een bijkomend gevolg van deze redenering is dat het krediet van het goede paard bijna onbeperkt is. Als de resultaten tegenvallen, is het de schuld van de spelers, of de directie, of van allebei, maar niet - of pas na lange tijd - van de trainer.

PSV staat tiende in de eredivisie en is uitgeschakeld in het nationale bekertoernooi en de Europa League. De selectie kampt met een gebrek aan discipline en heeft de laatste twee maanden niet één wedstrijd gewonnen. Zo beroerd als nu stond de club er in veertig jaar niet voor.

Cocu komt ermee weg
Vaak is dit voor de voetbalpers reden aan te dringen op ontslag, vooral als de kans op verbetering klein is. Cocu komt er vooralsnog mee weg, omdat hij het is. Als hem al iets wordt verweten, is het dat hij op persconferenties over een bijna wonderbaarlijke hoeveelheid clichés beschikt en weinig charisma heeft.

Donderdag speelde PSV in de Europa League een thuiswedstrijd tegen Tsjornomorets. We hebben het hier over de nummer vijf van Oekraïne. PSV verloor met 1-0. De achterstand op groepswinnaar Loedogorets liep op tot negen punten. Tsjornomorets, Loedogorets - alleen die namen al.

PSV was waardeloos. De ploeg hing als los zand aan elkaar. Er was nauwelijks een strijdplan te ontdekken. De aankoop van het seizoen, Adam Maher, gedroeg zich als een verwende kleuter.

Cocu zei na afloop dat hij kwaad was. Als hij het niet zou hebben gezegd, zou niemand het hebben geweten. Hij lijkt niet zwaar getroffen te worden door de slechte resultaten.

Als trainer heeft hij veel weg van Dennis Bergkamp, een vriend. Net zoals hij lijkt Cocu vooral trainer te zijn geworden omdat de hele dag thuiszitten op den duur ook gaat vervelen.

Zondag speelt PSV een uitwedstrijd tegen FC Utrecht. Dan weet je het wel. Phillip Cocu is het zoveelste goede paard dat als ruiter op de balken knalt. Dat is alles.

Paul Onkenhout is redacteur van de Volkskrant. Elke zaterdag schrijft hij in de Volkskrant over voetbal in zijn column De Twaalfde Man. Reageren? twaalfdeman@volkskrant.nl

 
Cocu lijkt vooral trainer te zijn geworden omdat de hele dag thuiszitten op den duur ook gaat vervelen.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden