NIEUWSkritische rechter

Weer wordt een kritische Poolse rechter van zijn immuniteit ontdaan, weg naar vervolging ligt open

De kritische Poolse rechter Igor Tuleya is woensdagavond zijn immuniteit kwijtgeraakt. Dat is de uitspraak van een controversiële ‘tuchtkamer’ van de Poolse Hoge Raad. Hij wordt voorlopig geschorst als rechter en 25 procent gekort op zijn salaris. Nu ligt de weg open voor het Poolse Openbaar Ministerie om de rechter te vervolgen. Tuleya is de tweede rechter in korte tijd die op deze wijze is geschorst.

Rechter Igor Tuleya (links) eerder dit jaar in discussie met een aanhanger van de Poolse regering. Woensdagavond heeft de tuchtkamer van de Poolse Hoge Raad Tuleya zijn onschendbaarheid ontnomen, waarmee de weg vrij is voor zijn vervolging.Beeld Piotr Malecki

Het Europees Hof van Justitie oordeelde eerder dit jaar dat de tuchtkamer, die zich bezighoudt met processen en sancties tegen rechters, niet mag opereren omdat het geen onafhankelijk orgaan is. De Poolse regering heeft sterke invloed op de benoeming van de rechters die plaatsnemen in de kamer. Tot nu toe weigert Polen de activiteiten van de tuchtkamer te staken.

Met de schorsing van Tuleya komt een voorlopig eind aan een slepende procedure, waarbij de zaak tot twee keer toe werd uitgesteld – de eerste zitting vond plaats op 5 oktober. Het komt vaker voor dat een controversiële zaak plots op de lange baan wordt gegooid nadat er publieke verontwaardiging is ontstaan: voer voor vermoedens van politieke betrokkenheid bij de activiteiten van de tuchtkamer.

Acht tuchtzaken

Nu ligt de weg open om Tuleya strafrechtelijk te vervolgen. Het OM vindt dat hij bij meerdere gelegenheden zijn boekje te buiten is gegaan als rechter. Hij heeft al acht tuchtzaken aan zijn broek, veelal voor kleine dingen. Een van de zaken gaat over een toespraak die hij hield op een podium bij een rockfestival. Een politieke activiteit, vond het OM, ongepast voor een rechter. Ook trekt Tuleya door het land om in zaaltjes te spreken over het belang van democratie en een onafhankelijke rechterlijke macht. Bij een deel van de Poolse bevolking geniet hij hierom populariteit – tot ergernis van de regeringspartij, die steeds meer invloed op de rechterlijke macht in Polen uitoefent.

Tuleya zelf was niet bij de zitting aanwezig, net als vorige keren. Hij erkent, zoals veel rechters, de tuchtkamer niet als rechterlijk orgaan. Over een mogelijke schorsing zei hij voor de zitting dat geen enkele ‘politieke rechtbank’ hem ervan kan weerhouden om vonnis te wijzen. ‘Ik ben een Europese rechter en het Europese recht kan niet wijken voor wetteloosheid. Ik zal de uitspraak van de tuchtraad niet erkennen en ik zal blijven oordelen.’

De schorsing van Tuleya is een nieuwe stap in het verder onder druk zetten van de Poolse rechterlijke macht door de regering. De Europese Commissie liet zich hier al meermaals kritisch over uit en kwam afgelopen zomer met een voorstel om EU-subsidies te koppelen aan de rechtsstaat. Polen en ook Hongarije ageren hiertegen. Sinds maandag dreigen de twee lidstaten het Europese meerjarenbudget en coronaherstelfonds te vetoën als de EU voet bij stuk houdt.

Lees ook

Igor Tuleya is de tweede rechter in korte tijd die zijn immuniteit kwijtraakt. In oktober overkwam het de Krakause rechter Beata Morawiec.

Aanvankelijk had het de zitting tegen Tuleya op 5 oktober plaats moeten vinden. Op het laatste moment werd de zaak uitgesteld.

Tuleya strijdt al langer tegen wat hij ‘de totale verwoesting’ van de Poolse rechtspraak noemt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden