Weer onrust in coalitie om zorg voor illegalen

De omgang met vluchtelingen blijft een bron van spanning in de coalitie van VVD en PvdA. Na het kinderpardon en de strafbaarstelling van illegaliteit dient zich een nieuwe splijtzwam aan nu het kabinet moet beslissen of het eten, kleding en onderdak gaat bieden aan alle in Nederland verblijvende illegalen.

Diederik Samsom en Mark Rutte tijdens een persconferentie. Foto anp

Eerder dit voorjaar leidde die kwestie achter de schermen tot een harde botsing tussen PvdA-leider Samsom en VVD-leider Rutte. Het probleem dringt zich aan de coalitie op nu de rechter in Amsterdam zich heeft geschaard achter een uitspraak van het Europees Comité voor Sociale Rechten. Dat bepaalde vorig jaar dat de overheid illegalen 'bad, bed en brood' moet bieden. Dat doet Nederland bepaald niet met uitgeprocedeerde vluchtelingen die op straat worden gezet. Ook de Amsterdamse rechter noemt 'voedsel, kleding en onderdak' een vereiste om te voldoen aan het recht op een menswaardig bestaan.

Rutte woedend
De PvdA zei eerder dit jaar al dat het kabinet gehoor moet geven aan de uitspraak van het Europees Comité. Maar toen Samsom er in besloten coalitieoverleg over begon en een motie aankondigde, reageerde Rutte woedend. De VVD-top ergert zich al langer aan de pogingen van de PvdA om de afspraken over asiel en immigratiebeleid uit het regeerakkoord terug te draaien, in een poging het linkse profiel op te poetsen. 'Dit is vanaf dag één een moeilijk onderwerp in de samenwerking', zegt een liberale prominent. Eerder kreeg Samsom na lang soebatten de strafbaarstelling van illegaliteit van tafel, in ruil voor 500 miljoen euro lastenverlichting voor de hogere inkomens.

Diederik Samsom Foto anp

Na Ruttes woedeaanval trok Samsom de geplande illegalenmotie in, maar nu de Nederlandse rechter zich aansluit bij het Europees comité, zal het kabinet binnenkort toch moeten reageren. Premier Rutte zei vrijdag dat hij de uitspraak 'heel goed gaat bestuderen'. Gevraagd naar zijn gevoel daarbij zei Rutte: 'Ik heb daar geen gevoel bij, dat is veel te gevaarlijk.' Vorige maand zei PvdA-Kamerlid Marit Maij dat de staat een gerechtelijke uitspraak 'moet opvolgen'.

Duidelijke opdracht
Kandidaat-europarlementariër Sander Terphuis, die eerder de opstand in de PvdA-achterban tegen de strafbaarstelling van illegaliteit aanvoerde, vindt dat het kabinet niet om de uitspraak heen kan: 'Dit is een duidelijke opdracht aan het kabinet. Voedsel, kleding en onderdak zijn basale rechten. Het sluit ook nauw aan op die uitspraak van een Duitse rechter laatst, die weigerde een vluchteling terug te sturen naar Nederland. Als rechters in een buurland al twijfelen aan de menswaardigheid van de behandeling in Nederland, hebben we als beschaafd land veel uit te leggen.'

Staatssecretaris Teeven profileert zich als de man die de toestroom van vluchtelingen aanpakt, maar in feite staat hij machteloos. Intussen rommelt het weer tussen VVD en PvdA.

Vandaag op pagina 4 van de Volkskrant: Analyse - Teeven roept wel hard, maar kan, zeker alleen, weinig doen

Mark Rutte Foto anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.