Weer liggen de diepste geheimen van Amerika via WikiLeaks op straat

Klokkenluiderssite WikiLeaks heeft dinsdag bijna 9000 documenten vrijgegeven met daarop beschrijvingen van hackinstrumenten van de CIA. De openbaarmaking is een grote klap voor de Amerikaanse inlichtingendienst, en voedt verdachtmakingen aan het adres van de 'deep state' door Trump-aanhangers.

De onthulde documenten bevatten de software van zo'n duizend spionagewapens, waarmee de CIA digitaal kan inbreken in computers, telefoons, slimme televisies en zelfs auto's. Beeld afp
De onthulde documenten bevatten de software van zo'n duizend spionagewapens, waarmee de CIA digitaal kan inbreken in computers, telefoons, slimme televisies en zelfs auto's.Beeld afp

De documenten bevatten de software van zo'n duizend spionagewapens, waarmee de CIA digitaal kan inbreken in computers, telefoons, slimme televisies en zelfs auto's. Hoewel een woordvoerder van de inlichtingendienst geen commentaar geeft, lijken de documenten volgens experts authentiek.

Het is na de openbaarmaking van militaire operaties in Irak en Afghanistan, van diplomatiek berichtenverkeer tussen Amerikaanse ambassades en het ministerie van Buitenlandse Zaken, van grootscheepse spionage door de NSA en van de communicatie binnen de Democratische partij de vijfde keer dat Amerika zijn diepste geheimen op straat gegooid ziet. Vier keer speelde WikiLeaks daarbij een sleutelrol; in het geval van de NSA werkte klokkenluider Edward Snowden direct samen met journalisten.

Grotere schat

In een verklaring schrijft WikiLeaks-oprichter Julian Assange de documenten (afkomstig uit de periode 2013-2016) te hebben gekregen van een onderaannemer die werkt bij de CIA. Volgens hem circuleerde de informatie al enige tijd buiten de CIA-burelen in Langley, Virginia. De eerste lading documenten, door WikiLeaks Year Zero genoemd, zou nog maar een eerste deel zijn van een grotere schat ('Vault 7') die de komende weken en maanden wordt losgelaten.

Assange schrijft dat de CIA zijn 'eigen NSA' heeft gecreëerd, met nog minder toezicht. De bron zou met het vrijgeven een discussie op gang willen brengen over het gebruik en de risico's van cyberwapens. Ook vraagt hij zich af of de CIA zijn boekje niet te buiten gaat.

Dat sluit naadloos aan bij de machtsstrijd die gaande is tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de inlichtingendiensten. Assange wijst daar ook op. 'Deze CIA-malware is in staat de software te penetreren, besmetten en te controleren van zowel de Android als de iPhone waarop presidentiële Twitter-accounts staan'.

Dat lijkt een verwijzing naar de bewering van Trump zaterdag dat hij is afgeluisterd door president Obama. De bewering is onbewezen en alom ontkend, maar honderden Trump-fans op Twitter zagen dinsdag het gelijk van de president bevestigd door de WikiLeaks-onthulling.

Ook de Russische hack van de Democratische partij van vorig jaar wordt nu door veel Trump-aanhangers in de voeten van de CIA geschoven. WikiLeaks suggereert dat zelf, op een subtiele manier, in de beschrijving van een CIA-afdeling met de naam Umbrage, onderdeel van de Remote Devices Branch (de documenten schetsen de hele hackorganisatie van de CIA). Umbrage zou de malware beheren 'gestolen van andere staten zoals de Russische Federatie'.

Trump tijdens een toespraak op het CIA-hoofdkwartier in Langley. Beeld epa
Trump tijdens een toespraak op het CIA-hoofdkwartier in Langley.Beeld epa

Vingerafdrukken

'Met Umbrage (...) kan de CIA anderen de schuld geven van een hack, door 'vingerafdrukken' achter te laten van de groep van wie de aanvalstechniek gestolen is.' Koren op de molen van samenzweringstheoretici. De lijn die gisteren al snel opdook onder Trump-aanhangers: de CIA heeft de Democratische partij gehackt en vingerafdrukken achtergelaten die op de Russen wijzen, waardoor Obama onderzoek kan gelasten naar Trumps Russische connecties, wat hem een vrijbrief geeft Trump af te luisteren. Allemaal illegaal.

Het is een van de averechtse effecten van de transparantiedrang: hoe meer feiten bekend worden, hoe meer mogelijkheden er zijn om die met elkaar te verbinden. Het resultaat is niet alleen meer zicht op de werkelijkheid, maar ook op nieuwe dimensies met alternatieve werkelijkheden.

Het is ook koren op de molen van Trumps verdachtmakingen van de 'Deep State', het apparaat van ambtenaren die de president zouden tegenwerken. De angst wordt gevoed door Trumps topstrateeg Stephen Bannon, die zegt dat het hem te doen is om de 'deconstructie van de administratieve staat'.

Tegenstanders van Trump wijzen op het feit dat WikiLeaks zijn onthullingen publiceert nu Trump in de problemen is gekomen wegens de verzwegen banden van zijn team met Russische functionarissen.

Meer over het CIA-lek

CIA-lek toont aan dat onze apparaten nog onveiliger zijn dan we al dachten
Vijf vragen over het grootste lek uit de geschiedenis van de CIA.

'Grootste lek uit de geschiedenis van de CIA': WikiLeaks laat zien hoe de geheime dienst kan hacken
Klokkenluiderswebsite WikiLeaks heeft een groot aantal vertrouwelijke documenten van de Amerikaanse CIA bemachtigd en dinsdag een eerste deel gepubliceerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden