Nieuws

Weer gaven AIVD en MIVD onjuiste informatie zodat ze mochten hacken en aftappen

De inlichtingendiensten AIVD en MIVD hebben vorig jaar opnieuw meermaals onjuiste informatie verstrekt om toestemming te krijgen voor hack- en tapverzoeken. Dat schrijft de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB), die zulke aanvragen moet beoordelen na goedkeuring van de minister, in haar jaarrapport.

Het gebouw van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) in Zoetermeer. Beeld Getty Images
Het gebouw van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) in Zoetermeer.Beeld Getty Images

In 2019 constateerde de TIB al dat de AIVD en MIVD meermaals de commissie foutief informeerden bij hun toetsingsverzoeken. De inlichtingendiensten beloofden beterschap, maar die is er volgens het rapport niet gekomen. Dat baart zorgen, schrijft de TIB. De commissie kan de informatie voor een beoordeling niet op een andere manier verkrijgen dan via de diensten zelf. Daarom ‘is het cruciaal dat zij kan vertrouwen op de juistheid’ ervan.

Hacken en tappen vallen onder de zogenoemde ‘bijzondere bevoegdheden’ van de Algemene en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst. Maar omdat die een grote inbreuk zijn op de privacy, hebben zij toestemming nodig.

Sleepwet

Allereerst moet een minister politieke goedkeuring verlenen. Daarna volgt een beoordeling via de TIB, die zich voornamelijk baseert op de Wet op de inlichtingen en veiligheidsdiensten 2017 – de zogenoemde ‘sleepwet’. Tot slot controleert een andere toezichthouder, de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD), of de AIVD en de MIVD zich ook werkelijk aan de wet houden.

Volgens de TIB zijn er ‘geen aanwijzingen’ dat de diensten opzettelijk hebben gelogen. Wel verwacht de commissie dat de AIVD en MIVD ‘betekenisvolle stappen’ zetten om de informatievoorziening te verbeteren. De laatste jaren komen sommige onjuistheden pas aan het licht nadat de commissie zelf vragen heeft gesteld. De inlichtingendiensten zouden meermaals in eerste instantie ‘een verkeerde voorstelling van zaken’ hebben geschetst.

Toetsingsverzoeken toegenomen

Het aantal toetsingsverzoeken is in 2020 met bijna een kwart toegenomen ten opzichte van het voorgaande jaar. Die extra inspanning vraagt veel van de commissie, schrijft zij. ‘De TIB zal zowel met het toenemende aantal, als met de toenemende omvang en complexiteit, van de verzoeken moeten kunnen meegroeien.’

Opvallend is dat voorstellen van de MIVD relatief vaker worden afgekeurd dan verzoeken van de AIVD. De militaire inlichtingendienst kreeg bij 8,1 procent van de aanvragen nul op het rekest, meer dan tweeënhalf keer zo veel als vorig jaar. De TIB keurde 1,9 procent van de verzoeken van de algemene inlichtingendienst af.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden