PeilingVerlenging lockdown

Weer beperkt Pasen en Ramadan, houden we het nog vol? ‘Je ziet de ergernis toenemen’

Deze horeca-ondernemer in Den Bosch was al begonnen om extra terrastafels te maken, maar helaas: nog geen open terrassen. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Deze horeca-ondernemer in Den Bosch was al begonnen om extra terrastafels te maken, maar helaas: nog geen open terrassen.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Nu Nederland ruim een jaar leeft met coronarestricties, begint de lockdown steeds meer een Groundhogday te worden: weer Pasen en Ramadan in beperkte kring, weer een gemankeerde meivakantie. Met vijf mensen die precies een jaar geleden in de krant stonden kijken we terug op hun grieven van toen, en het leven een jaar later. Houden we het nog vol?

Henri Beunders, emeritus hoogleraar publieke opinie, zei een jaar geleden dat het zou helpen als het kabinet iedere dag een persconferentie zou geven met duidelijke richtlijnen.

Henri Beunders Beeld
Henri Beunders

‘De behoefte aan leiderschap en duidelijkheid blijft groot. Nog altijd kijken miljoenen mensen naar de persconferenties. Maar de bereidheid om de regels na te leven is veranderd. De aanvankelijke reactie op de crisis was toch een rally around the flag: het kabinet werd breed gesteund. Aan die eenheid - met applaus voor de zorg en dat soort zaken - is inmiddels wel afbreuk gedaan. De nadruk is steeds meer komen te liggen op de persoonlijke kosten en baten van de maatregelen, men is egocentrischer geworden. Groepen en belangenorganisaties roepen op juist hun beroepsgroep vrijer te laten.

‘De Duitse minister Spahn van Volksgezondheid noemt het voortduren van de coronacrisis een ‘karaktertest voor het volk’. Tot nu toe zijn de meeste Nederlanders denk ik wel voor die test geslaagd. Toch zie je de ergernis toenemen, ook nu de maatregelen weer verlengd worden. Maar de belofte dat de zomer beter wordt houdt de mensen op de been. Ik verwacht dat het dubbeltje net de goede kant op zal vallen.’

Timme Wielinga werd vorig jaar als directeur van de Intratuin in Amsterdam overvallen van een meute klanten die door lockdown en mooi weer besloot hun tuin of appartement op te fleuren.

Timme Wielinga Beeld
Timme Wielinga

‘Het personeel was toen echt klaar met klanten die zich niet hielden aan de coronaregels. Nu je alleen met een afspraak binnen kunt, is dat natuurlijk geen probleem meer. Al proberen mensen wel binnen te komen zonder reservering. We hebben nu dagelijks zo’n achthonderd klanten en halen ongeveer 80 procent van de omzet die we hadden voor de coronacrisis. Maar door de enorme vraag naar kamerplanten in de lente en de zomer hebben we vet op de botten gekregen om deze tijd door te kunnen komen.

‘Planten kunnen een lichtpuntje zijn voor oudere mensen die alleen thuis zitten. Maar ook onder jongeren is het een hype geworden, hun aantal is in de winkel is afgelopen jaar enorm gegroeid. Ik hoop dat we ook deze lente weer wat meer mensen naar binnen mogen laten, dat is toch wel het seizoen dat we omzet moeten draaien.’

Danka Stuijver (huisarts) vroeg zich vorig jaar in haar column af hoe je patiënten kunt geruststellen als je zelf weinig informatie hebt over het coronavirus.

Danka Stuijver Beeld Sabine van Wechem
Danka StuijverBeeld Sabine van Wechem

‘Terwijl de hulpvraag bij de huisarts een jaar geleden vaker ging over het mogelijk hebben van corona, zien we nu veelal de (in)directe gevolgen van de pandemie zoals jongeren met mentale problemen. Als het hoger onderwijs nog langer dichtblijft, denk ik dat het aantal jongeren op mijn spreekuur blijft oplopen. De rek is er in de samenleving wel uit. Mensen hebben een korter lontje, door stress en financiële problemen. We hebben vaker boze mensen aan de telefoon die willen dat wij een ander type vaccin voor ze regelen (Pfizer in plaats van AstraZeneca) of hun woede over het testbeleid met ons delen.

‘In de eerste lockdown kwamen nog maar weinig mensen naar de huisarts. Behalve de covidzorg hadden we het rustiger. Dat is nu gelukkig weer normaler, al weten we dat er nog altijd mensen met niet-gediagnosticeerde aandoeningen rondlopen voor wie dat grote gevolgen kan hebben. Anderzijds hebben mensen ook gemerkt dat je voor veel kwalen niet direct naar de huisarts hoeft want veel klachten gaan ook vanzelf over.

‘Het vaccinatiebeleid dat door de huisarts moet worden uitgevoerd voelt dubbel. Enerzijds voelt het als een morele verantwoordelijkheid, anderzijds komt het voor huisartsen bovenop hun reguliere werk plus de diensten in de avonden, nachten en weekenden. Ook moeten huisartsen allemaal het vaccinatiewiel uitvinden. Van koelkasten tot priklocaties. Dat kost veel tijd en energie. Ik vraag mij af waarom huisartsen niet alleen de mensen kunnen prikken die niet naar de GGD locaties kunnen komen en de rest als militaire operatie laten doen op de centrale locaties.’

Kees Maas (directeur van het Dr. Mollercollege te Waalwijk) organiseerde vorig jaar ‘met een dubbel gevoel’ nog schoolexamens. Belangrijk voor de kinderen, maar hij maakte zich zorgen over de gezondheid van zijn leraren.

Kees Maas Beeld
Kees Maas

‘Nog steeds ben ik bezorgd over de gezondheid van mijn leraren, dat er een besmet raakt. Maar mijn grootste zorg gaat inmiddels over de leerlingen. Want terwijl de eindexamenleerlingen van vorige jaar bijna allemaal zijn geslaagd, zal dat voor de huidige lichting een stuk lastiger worden. Leren is moeilijker gebleken als er geen leraar is die over je schouder meekijkt en er geen anderen in de klas zijn die je bij de les houden als je wegdroomt. Daarom werken wij nu met bijspijkerprogramma’s na schooltijd in de middag en avond.

‘We zien dat de groep sombere leerlingen is verdubbeld ten opzichte van vorig jaar. Ze missen contact. Ik denk dat er een hele grote golf aan mentale ellende komt wanneer de lockdown ten einde is. Leerlingen houden zich nu nog groot, maar dat stopt wanneer de situatie weer wat normaliseert. Er zijn door verschillende scholen externe bureaus voor psychische ondersteuning ingehuurd om die problemen straks op te kunnen vangen.’

Freelance zangeres Berenice van Leer vertelde vorige jaar hoe ze van uitverkochte concertzalen naar het bijstandsloket ging door de lockdown. Ze leeft inmiddels een jaar rond het bestaansminimum.

Berenice van Leer. Beeld Klaas Jan van der Weij
Berenice van Leer.Beeld Klaas Jan van der Weij

‘De eerste twee maanden stond alles op z’n kop. Mijn leven heeft jarenlang gedraaid om optreden, ik identificeerde mezelf volledig met mijn podiumpersonage. Maar in de stilte door corona, ontdekte ik dat er meer in me zat. Ik was niet meer afgeleid door het reizen en leven uit een koffer, waardoor ik tijd kon steken in liedjes schrijven en fondsen werven. Het was niet meer: ik werd geboekt en kwam opdagen, ik moest alles zelf organiseren.

‘Ik heb nog wat kleinschalige optredens gedaan en geef nu zangles. Ik krijg nog steeds overheidssteun van 1.050 euro in de maand, alles wat ik bijverdien moet ik terugbetalen. Ik red het ermee want door de lockdown kan ik toch niks. Ik ga niet naar musea, niet naar concerten en ik heb al een jaar geen kleren gekocht.

‘Als ik denk aan de toekomst van de culturele sector, stemt dat me verdrietig. Toch ontraad ik het mijn leerlingen niet de muziek in te gaan. Ik zeg: het is een moeilijke wereld om tussen te komen, helemaal nu, maar mensen zullen altijd behoefte houden aan muziek.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden