Weense rel met Van Aartsen domineert opening centrum

Het is niet het meest homogene gezelschap dat zich vrijdag in Wenen namens het Europa van gemeenschappelijke normen en waarden nestelt op de voorste rijen van de weelderige Zeremoniensaal in de Hofburg....

Maar naast enkele bewindslieden zijn het vooral de lagere echelons die domineren. De oproep van Van Aartsen aan zijn EU-collega's, Ferrero-Waldner inbegrepen, om toch vooral de opening van het Europese waarnemingscentrum tegen racisme en vreemdelingenhaat (EUMC) bij te wonen, heeft niet het onthaal gekregen waarop hij moet hebben gehoopt. De meeste lidstaten van de EU hebben hun ambassadeurs in Wenen afgevaardigd.

De opening van het centrum - de keus voor Wenen viel in 1997 - krijgt door de deelname van Jörg Haiders extreem-rechtse FP & Ouml; aan de Oostenrijkse regering een niet voorziene politieke lading. De medewerkers van het EUMC hebben de opdracht in lidstaten gegevens te verzamelen over racisme, vreemdelingenhaat en antisemitisme. Maar wie rekende op eensgezind machtsvertoon van de EU in het hol van de leeuw komt vrijdag bedrogen uit.

De diplomatieke verwarring is groot. In een speciale verklaring protesteert de Raad van Bestuur van het EUMC met klem tegen de aanwezigheid van Ferrero-Waldner, lid van Haiders coalitiegenoot ÖVP. Met opzet waren geen regeringen uitgenodigd, om te voorkomen dat Oostenrijkse ministers kwamen opdraven. De Nederlandse vertegenwoordiger in het bestuur, oud-minister Van Thijn, is nijdig over de komst van Ferrero-Waldner. 'Zij trapt op de ziel van de core business van het centrum.'

Met een tactische manoeuvre was al geprobeerd de scherpste kantjes weg te vijlen. Ferrero-Waldner is niet gekomen namens de regering, maar behoort tot de delegatie van president Klestil. Natuurlijk is haar komst vanzelfsprekend. Oostenrijk maakt deel uit van de EU, het was de Oostenrijkse regering die de kandidatuur van Wenen veilig stelde, het is Oostenrijk dat keurig meebetaalt aan de activiteiten van het centrum.

Van Aartsen toont zich niet teleurgesteld over de magere opkomst van zijn collega's en de irritatie over Ferrero-Waldner. 'Dit is een EU-instelling en de lidstaten schragen dit centrum.' Volgens hem zijn de ontbrekende ministers niet uit protest weggebleven, maar waren ze simpelweg verhinderd. Volgens Van Thijn 'was van meet af aan duidelijk dat de ministers hier niet in verlegenheid wilden worden gebracht'.

Na de officiële opening lijkt de opwinding weggeëbd. Enig gewicht kan in elk geval de status van de sprekers niet worden ontzegd. President Klestil, voorzitter Prodi van de Europese Commissie, voorzitter Fontaine van het Europees parlement en namens EU-voorzitter Portugal minister van Gelijke Kansen De Belém Roseira, waarschuwen voor het gif van het racisme en roepen op tot waakzaamheid.

Met het publieke protest van de Raad van Bestuur is het smetje over de opening nu wel verdwenen, verzekert Van Thijn. En directrice Beate Winkler van het EUMC betitelt het gemiddeld niveau van het gehoor na enig nadenken alsnog als wunderbar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden