Weemoed naar de gein van Sam en Moos

'Komt er een man met een vioolkoffer naar Moos toe. Vraagt-ie: hoe moet ik bij het Concertgebouw komen? Zegt Moos: oefenen!'..

Peter Giesen

De joodse moppentapper Max Tailleur kende tienduizenden moppen in dit genre. Hij bracht ze op de bühne, zoals dat destijds heette, en vulde er talloze boekjes mee. Op menig Nederlands toilet prijkte in de jaren zeventig een exemplaar van Van sextien tot sextig. Lang voor de 06-rage onderkende de 'loensende jood' de commerciële potentie van de telefoon. In 1973 opende hij de Geinlijn, waar zijn fans elke dag een verse mop konden beluisteren. Als het druk was, kreeg de luisteraar eerst een bandje met de legendarische tekst 'er is nog een geinponem voor u'.

Binnenkort is het tien jaar geleden dat Tailleur overleed. De VPRO-radio brengt daarom een vierluik over de alweer bijna vergeten 'moppenkoning der Lage Landen'. Hoewel de moppen over Sam, Moos, Bram en Saar zelden meer dan een flauwe glimlach weten te ontlokken, is de eerste aflevering een prachtig, weemoedig document geworden. Een herinnering aan de tijd dat entertainment niet werd ontwikkeld door de gelikte format-specialisten van bedrijven als Endemol, maar door de wat tragische artiesten van het variété-theater.

Ook Tailleur was zo'n typische schlemiel, om in jiddische termen te blijven. Een man van twaalf ambachten en dertien ongelukken. Hij was handelsreiziger, diamantarbeider en, in de oorlog, adjudant van prins Bernhard. Hij zou altijd prat blijven gaan op zijn goede contacten met het koninklijk huis. Toen prins Johan Friso werd geboren, stuurde hij prinses Beatrix een exemplaar van Van Sextien tot Sextig. Trots las hij later op tv het koninklijke bedankbriefje voor: 'Veel dank voor uw kostelijke boekje. Alexander loopt er gnuivend mee rond.'

Hij brak pas door als moppentapper toen hij 44 was. In 1952 opende hij op het Rembrandtplein zijn geheel aan de witz gewijde café De Doofpot. Het was meteen een enorm succes.

Het grappigste van de radiodocumentaire zijn de opnamen uit De Doofpot, omdat zij een verdwenen Nederland laten horen. De waanzinnig flauwe moppen, het dijenkletsende publiek dat al giert voordat de clou verteld is, het cabareteske pianogepingel op de achtergrond.

'Moos gaat skiën in Oostenrijk. Hij neemt de skilift naar boven. Onderweg komt hij een afdalende Oostenrijker tegen. Zegt die man: grüss Gott. Zegt Moos: ik wist niet ik dat ik zo hoog ging.'

'Ja mensen, dat is gein...'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden