Weeklagend Israël wint niettemin op punten

De ijzige kilte tussen Barak en Arafat is in Sharm el-Sheikh niet verholpen. Het geweld in de Palestijnse gebieden gaat gewoon door....

De laatste woorden van de slotverklaring van de internationale crisistop in Sharm el-Sheikh waren nauwelijks uitgesproken of Israëli's en Palestijnen begonnen de afspraken al te ondergraven. Geen der aanwezigen lijkt echt te geloven dat de top iets heeft uitgehaald. Toch wordt niet gesproken van een mislukking. Van tevoren was immers op nog minder gerekend.

Gezien de spanningen in Sharm el-Sheikh mag het een wonder heten dat er überhaupt een gemeenschappelijk goedgekeurde verklaring uit is voortgekomen. Het ijs tussen de Palestijnse leider Arafat en premier Barak van Israël is in ieder geval niet gebroken. De twee hebben niet rechtstreeks met elkaar gesproken en schudden elkaar na afloop niet de hand.

Er was meer sprake van stemmingmakerij dan van echte onderhandelingen. De Israëli's beschuldigden de Palestijnen er vrijwel van hun minister van Infrastructuur, Nabil Shaath, een dag eerder naar de Egyptische badplaats te hebben gestuurd om de internationale pers te 'indoctrineren'. De vergelding kwam een dag later, met een offensief van een stuk of tien door de wol geverfde Israëlische woordvoerders.

De Egyptische gastheren waren volgens de Israëlische delegatie bevooroordeeld. Ten eerste was de conferentiekamer van premier Barak niet meer dan een grote klerenkast, zeker vergeleken met de zaal van Arafat. Duidelijk zichtbaar was het ontbreken van de Israëlische vlag tussen die van alle andere deelnemers langs de weg van het vliegveld. 'Ze waren op', verklaarde Egypte.

Uiteindelijk lijken de Israëli's ondanks hun geweeklaag toch als winnaars uit de bus te zijn gekomen. Een van hun voornaamste eisen is in de slotverklaring opgenomen. Beide leiders, en dat betekent in dit verband vooral Arafat, moeten een publieke oproep doen om het geweld te staken.

De Israëli's zijn er bovendien in geslaagd een eis van de Palestijnen te blokkeren. Er komt wel een internationaal onderzoek naar het geweld, maar dat wordt toch geleid door de Amerikanen.

De Israëlische mediamasseurs begonnen meteen al de Palestijnen de schuld te geven van het eventuele falen van het staakt-het-vuren. De Palestijnen zijn niet blij met de bereikte afspraken en zullen ze dus waarschijnlijk niet nakomen.

De Israëlische consensus is dat er pas zaken te doen zijn na de top van Arabische leiders, dit weekeinde in Caïro. Arafat, zo luidt de redenering, heeft baat bij het geweld omdat veel Arabische landen bang zijn dat het overslaat naar hun eigen bevolking. Hij kan daarom een prijs bedingen voor het herstellen van de rust.

De Palestijnen hebben uiteraard een totaal andere visie. 'Het gaat om het beëindigen van de Israëlische bezetting', zei Marwan Bar ghouti, leider van de Fatah-activisten op de Westelijke Jordaanoever. Geen enkele slotverklaring kan de Palestijnen doen afzien van hun intifada, die doorgaat 'tot aan de onafhankelijkheid'.

Als de Israëli's daadwerkelijk hun afspraken nakomen, kan Arafat in ieder geval claimen dat hij een eind heeft gemaakt aan de afgrendeling van de Palestijnse gebieden en dat hij heeft bereikt dat de Israëli's hun zware wapens terugtrekken van de randen van de Palestijnse steden.

Die stappen zouden de spanning kunnen verminderen, maar het zijn precies de afspraken die de Israëli's niet onmiddellijk willen nakomen. 'Daar gaat wel een dag of drie overheen', klonk het . Óf de Israëli's realiseren zich niet hoe belangrijk die tastbare resultaten zijn voor de Palestijnse bevolking, óf ze saboteren de boel.

De sleutel tot de verdere ontwikkelingen zit hem niet in het beëindigen van het geweld. Israëlische legercommandanten die het kunnen weten en Palestijnse activisten zeggen allen dat de confrontaties zullen doorgaan, ook al is het op een lager niveau .

De top in Sharm el-Sheikh kan echter twee dingen hebben bereikt . Hoewel het geweld niet helemaal ophoudt, zouden in ieder geval de agenten van de Palestijnse Autoriteit zich voortaan buiten de vuurgevechten kunnen houden. De voor het vredesproces zo belangrijke samenwerking op veiligheidsgebied zou dan gered kunnen worden.

De top heeft bovendien de mogelijkheid opengehouden van een hervatting van het vredesproces. Even wordt er niet gezegd dat de andere kant geen 'partner voor vrede' meer is. Misschien is er in ieder geval een wapenstilstand bereikt in de escalerende retoriek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden