Weekers 'subtiel onder curatele gesteld'

Staatssecretaris Frans Weekers (Financiën) heeft vandaag in de Tweede Kamer zijn excuses aangeboden aan mensen die bij de Belastingdienst 'tegen bepaalde muren zijn opgelopen' nadat ze in december en januari geen toeslagen hadden ontvangen. Voor de Kamer was dat echter niet genoeg. De bewindsman moet wekelijks gaan rapporteren over de kwestie.

Beeld anp

Na een urenlang debat beloofde de staatssecretaris de Kamer elke week te informeren over de oplossing van de toeslagenkwestie. ChristenUnie-Kamerlid Carola Schouten concludeerde fijntjes dat dit betekent dat de bewindsman 'op subtiele wijze onder curatele is gesteld'. 'Ik ken geen bewindspersoon die de Kamer iedere week verplicht moet informeren', voegde Jesse Klaver (GroenLinks) toe. 'Dit heb ik in tien jaar niet eerder meegemaakt', verzuchtte CDA'er Pieter Omtzigt.

Weekers deed de toezegging na een suggestie van PvdA-Kamerlid Henk Nijboer. Die schoot Weekers te hulp toen de staatssecretaris bij herhaling geen afdoende antwoord kon geven op vragen van Kamerleden over het aantal mensen dat nog op geld wacht.

Verder beloofde Weekers een onderzoek door een externe partij naar het functioneren van de Belastingdienst en de informatievoorziening van de ambtelijke en politieke top. Ondanks de problemen zei Weekers dat hij zichzelf nog steeds voldoende gezaghebbend acht om de kwestie op te lossen.

Beeld anp
Weekers in overleg met zijn ambtenaren. Beeld anp
Weekers tijdens het debat. Beeld anp

Fraudebestrijding
Weekers moest zich in de Kamer verantwoorden voor het feit dat meer dan 100.000 mensen in december en januari geen toeslagen hadden ontvangen. De problemen ontstonden tot de fiscus in december overging op het systeem waarbij toeslagen nog maar op één bankrekening worden gestort. Dat gebeurt om fraude tegen te gaan. De Belastingdienst moet met name van nieuwe aanvragen het rekennummer verifiëren, maar heeft daarbij een achterstand.

Voor de camera's had Weekers vorige week benadrukt dat de problemen vooral zijn ontstaan omdat mensen niet, of niet op de juiste manier, hadden gereageerd op controleverzoeken van de Belastingdienst. De dienst stuurde 140.000 verzoeken om informatie over de rekeningnummers en kreeg slechts 28.000 antwoorden. Gisteren was echter al gebleken dat de Belastingdienst door bestanden te koppelen zelf al achter veel rekeningnummers was gekomen.

De oppositie stond vandaag lijnrecht tegenover staatssecretaris Weekers. Beeld anp

Excuses
Weekers stelde 's middags dat zijn mediaboodschap bedoeld was geweest voor al die mensen die niet op brieven van de Belastingdienst hadden gereageerd en daardoor geen toeslag hadden gekregen. 'Die moeten zich aangesproken voelen', aldus de staatssecretaris. 'Dat is ook wennen aan een nieuwe manier van werken.' Voor de mensen die wel hadden gereageerd maar vervolgens bij de Belastingdienst 'nul op het rekest hadden gekregen', zijn excuses op zijn plaats, zei Weekers.

Weekers moest zich ook verantwoordingen voor twee 'procesverstoringen', zoals een computerstoring, die in de afgelopen twee maanden aan de oppervlakte kwamen. De bewindsman noemde dit zelf 'kinderziektes'. Hij ontkende dat het nieuwe systeem met één rekeningnummer lichtvaardig is ingevoerd. 'Wat de Belastingdienst doet is testen, testen en nog een keer testen.'

Enkele oppositiefracties vonden dat de Kamer eerder en beter geïnformeerd had moeten worden. Weekers betoogde dat pas laat bij de fiscus zelf een goed beeld ontstond. 'Maar de procesverstoring had bij nader inzien eerder gemeld moeten worden.'

Weekers tijdens een schorsing van het debat. Beeld anp

'Diepe vertrouwensbreuk'
De oppositie oordeelde eerder vandaag hard over het optreden van Weekers. De bewindsman kreeg echter steun van zijn eigen VVD, die stelde dat 'fraudeaanpak boven servicegerichtheid gaat'. Coalitiepartner PvdA noemde de zaak 'ernstig' maar oordeelde mild over de rol van Weekers.

Fractieleider Norbert Klein van 50Plus, initiatiefnemer van het debat, noemde de problemen 'symptomatisch' voor de bewindsman. GroenLinks-Kamerlid Jesse Klaver sprak van een 'diepe vertrouwensbreuk tussen medewerkers van de Belastingdienst en de staatssecretaris'. 'De vraag is: wie geeft hij dit keer de schuld?'

Ook de fracties van PVV, SP, CDA en ChristenUnie hadden forse kritiek. 'Bij de Belastingdienst weet de rechterhand niet wat de linkerhand doet', aldus SP'er Arnold Merkies. De PVV concludeerde dat bij Weekers 'frauderen wordt gedoogd'.

 
Begrijpelijk als de service even wat minder wordt
VVD-Kamerlid Neppérus

Service
Volgens VVD-Kamerlid Helma Neppérus is het begrijpelijk dat 'de service wat minder wordt' als fraude wordt aangepakt. 'Fraudebestrijding gaat boven servicegerichtheid', aldus Neppérus. Volgens haar kan het invoeren van dit soort maatregelen 'altijd problemen geven'. Dit kwam haar op de hoon van de oppositiefracties te staan, die vonden dat ze het kritiekloos opnam voor de geplaagde VVD-bewindsman. 'U gedraagt zich als een pseudo-staatssecretaris. U mag best tegen de staatssecretaris zeggen dat hij heeft geblunderd', zei PVV-Kamerlid Tony van Dijck.

Coalitiegenoot PvdA noemde de kwestie bij monde van Kamerlid Henk Nijboer 'ernstig', omdat veel mensen voor hun dagelijkse boodschappen afhankelijk zijn van de toeslagen. Wel gaf hij aan dat het aanpakken van de fraude door het gebruik van één rekeningnummer een grote operatie is die problemen met zich kan meebrengen. Hij vroeg Weekers alle gedupeerden 'zo snel mogelijk' uit de brand te helpen. Ook hier vond de oppositie de bijdrage niet kritisch genoeg. Hierop reageerde Nijboer: 'Ik vind alleen de ene kant belichten geen recht doen aan de inhoud van het debat en ook niet aan de realiteit.'

 
U gedraagt zich als een pseudo-staatssecretaris. U mag best tegen de staatssecretaris zeggen dat hij heeft geblunderd
PVV-Kamerlid Tony van Dijck
Weekers voor aanvang van het debat. Beeld anp

Bulgarenfraude
Anonieme medewerkers van de Belastingdienst meldden vorige week bij RTL Nieuws dat zo'n 100.000 mensen in december geen toeslagen hebben ontvangen. De Nationale Ombudsman vroeg Weekers daarop alle toeslagen zo snel mogelijk uit te betalen.

Diverse fracties wezen er tijdens het debat vanmiddag op dat Weekers al eerder in problemen kwam door de toeslagen. Vorig jaar bleek dat Bulgaarse bendes via fraude grote bedragen geïncasseerd hadden. Weekers kreeg toen in de Kamer een motie van wantrouwen aan zijn broek, die maar vrij nipt werd verworpen.

Weekers op weg naar de ministerskamer in de Tweede Kamer. Beeld anp
Staatssecretaris Frans Weekers van Financiën voor aanvang van het debat. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden