Weekers: overheid allang bezig met fraude Bulgaren

Al sinds eind 2011 is een reeks overheidsdiensten voortvarend aan de slag met de Bulgaarse fraudezaak. Omdat niemand besefte dat de kwestie politiek explosief was, zijn bewindspersonen nooit op de hoogte gesteld.

DEN HAAG - Dat blijkt uit het feitenrelaas over de fraude met Nederlandse uitkeringen door een groep Bulgaren, dat staatssecretaris Frans Weekers (VVD, Financiën) afgelopen weekeinde naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.


Pas na een jaar werd een ministerie geïnformeerd: Veiligheid en Justitie. In februari 2013 was er wel overleg met de top van de Belastingdienst, maar, schrijft Weekers: 'Er is niet gesproken over de concrete Bulgaarse fraude.' Weer een paar weken later werd het ministerie van Binnenlandse Zaken bij het dossier betrokken.


Op 11 maart 2013 werd voor het eerst een bewindspersoon ingelicht: minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De gemeente Rotterdam stuurde Bulgaarse tv-beelden over de fraude op 1 april naar de ambassade in Sofia; op 10 april stuitte de FIOD op YouTube op filmpjes over de fraudezaak. Maar nog steeds dacht niemand eraan het ministerie van Financiën op de hoogte te stellen.


Op 21 april deed Brandpunt dat. Bulgaarse dorpelingen wapperden in de uitzending met Nederlandse bankpasjes en afschriften. Ze hadden zich ingeschreven bij Nederlandse gemeenten, hadden een bankrekening geopend en waren weer teruggebracht naar hun dorpen. Nu bleken criminele tussenpersonen op hun naam soms voor tienduizenden euro's per persoon aan huur- en zorgtoeslagen te hebben geïnd.


De dorpelingen waren woedend; ze hadden zelf maar een paar honderd euro gevangen en leken vooral een eerlijker deel van de opbrengst te willen. 'Een bom onder elke vorm van Europese lotsverbondenheid', schreef een linkse commentator over de uitzending. 'Dit raakt aan de ergste nachtmerriescenario's over de Europese Unie.'


In de uitzending reageerde ook Weekers geschokt. Hij zei niet eerder van de kwestie te hebben gehoord. Dat spraken ambtenaren van zijn eigen Belastingdienst tegen: Weekers wist het, of had het moeten en kunnen weten. De Kamer wilde daarop een feitenrelaas om erachter te komen 'wie van het kabinet wanneer wat wist' en vervolgens nog vóór het reces een debat.


De staatssecretaris kreeg het beloofde feitenrelaas niet op tijd gereed. Het debat werd uitgesteld naar 14 mei, met de belofte dat vóór zaterdag 4 mei het feitenrelaas beschikbaar zou zijn.


Vrijdag vroeg op de avond was er geen brief, maar verscheen Weekers wel bij EénVandaag om te zeggen dat hij echt van niets had geweten. D66-leider Pechtold twitterde dat de VVD'er daarmee 'solliciteert naar een bezoek aan de koning', de CDA'er Pieter Omtzigt mocht bij Pauw & Witteman de spanning opvoeren: 'Bijna middernacht, en nog altijd geen brief!' Pas zaterdagochtend om kwart over één was die er.


Daarmee was de toon wel gezet, voor zover dat nog nodig was. SP, D66, CDA, PVV, en GroenLinks toonden zich ontevreden en zelfs de SGP had aanvullende vragen. De SP was het felst; partijleider Roemer zei dat Weekers de komende weken vecht voor zijn politieke bestaan.


In de kritiek spelen ook andere belangen en oude veten mee. Zo klagen ambtenaren van de Belastingdienst al jaren dat Weekers te veel bezuinigt op personeel en te weinig investeert in opsporing van fraude. In een persbericht schreef voorzitter Corrie van Brenk van FNV Abvakabo: 'Medewerkers bij de Belastingdienst zijn verbijsterd over de opstelling en het gedraai van Weekers.'


Van Brenk was zondag te gast in Buitenhof, als tegenkandidaat van Ton Heerts in de race om het voorzitterschap van de FNV. Op de vraag wat haar belangrijkste aanbeveling voor die functie was: de inzet voor de medewerkers van de Belastingdienst, zoals nu in de kwestie rond Weekers. Want als zo'n medewerker bij zijn chef in zijn eentje vraagt om de aanpak van fraude, vangt hij bot, zei Van Brenk. 'Maar samen staan we sterk.'


De suggestie is dat ook in de Bulgaarse fraudezaak signalen van medewerkers van de Belastingdienst zijn genegeerd. Dat is niet juist, bevestigt desgevraagd Mieke van Vliet, de bestuurder die bij de bond de Belastingdienst onder haar hoede heeft: 'Dat bezwaar is er in dit specifieke geval niet. In deze zaak hebben ze het opgepakt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden