Weekendwijzer

Wat steken we verder nog op deze week? Negen keer wijzer worden - over de lapjestrui, antieke beschavingen of Bruce Springsteen. En vijf filmtips erbij, ter ontspanning.

1. NOS Studio Sport, Radio Tour, Tourjournaal en de Avondetappe

Zaterdag, Ned 1, 12.05 uur; Radio 1, 14.00 uur; Ned 3, 19.30 uur en Ned 1, 20.30 uur


Vandaag wordt de eerste etappe van de Tour de France verreden. Tijdens het Tourjounaal vertellen de NOS-verslaggevers in een klein half uur over de rit van het Britse Leeds naar Harrogate. Daarna, op Nederland 1, de eerste aflevering van De Avondetappe, die ook dit jaar wordt gepresenteerd door Mart Smeets. Journalisten Bert Wagendorp, Edwin Winkels en Thijs Zonneveld staan de anchorman bij.


Alle etappes zijn 's middags live op Nederland 1 en nos.nl te volgen en ook op Radio 1 wordt vanaf 14.00 uur verslag gedaan van de Ronde van Frankrijk. Nieuw is de rubriek 'Les Maillots du Tour', over opmerkelijke Tourtruien en hun dragers. Zo won Steven Rooks in het ver verleden niet alleen de bolletjestrui, maar ook de lapjestrui. Een trui die tot 1989 werd uitgereikt aan de renner die de leiding had in het combinatieklassement.

2. God in de Lage Landen

Zaterdag, Ned 2, 20.25 uur


Ernst Daniël Smid onderzoekt de relatie van vorsten en vorstinnen met God. In deze laatste aflevering aandacht voor de naoorlogse jaren van het Nederlandse koninkrijk.


Koningin Juliana veroorzaakte opschudding met haar antroposofische ideeën. Haar oecumenische instelling was een brug te ver voor de verzuilde maatschappij van die tijd.


Pas onder haar opvolgster Beatrix lijken God, Nederland en Oranje zich zakelijker tot elkaar te zijn gaan verhouden.

3. Ancient Worlds

Zondag, NPO Doc, 12.02 uur


'Deze serie gaat dus niet over stenen of opgegraven artefacten', zegt archeoloog Richard Miles over zijn zesdelige serie Ancient worlds. 'Maar over mensen, over ons, toen.'


Miles begint zijn zoektocht naar oude beschavingen in Uruk, in Irak. Dat is nu een verlaten plaats met rotsen en zand, vijfduizend jaar geleden was het de eerste stad ter wereld. 15 duizend mensen woonden er bij elkaar, en er waren tempels, paleizen en stadshallen. 'Een radicaal experiment.'


Alle afleveringen van Ancient worlds, (de Romeinse republiek wordt ook nog uitgelicht, de oude Grieken, Alexander de Grote, en de kwetsbare steden in de bronstijd) zijn zondag achter elkaar op NPO Doc te zien. Later in de week worden de afleveringen los herhaald.


Deel 1: Come together, NPO Doc om 12:02 uur. Daarna volgen de afleveringen 2 t/6.

4. Mozart superstar

Zondag, Arte, 17.35 uur


Wolfgang Amadeus Mozart was eigenlijk de eerste superster uit de geschiedenis. In Mozart superstar wordt zijn X-factor vergeleken met die van de sterren uit onze tijd. Mozart stierf jong, net als Jim Morrison en Amy Winehouse. Hij begon als kindster, net als Britney Spears en Michael Jackson. Hij kon, wat eeuwen later Elvis Presley en Eminem ook konden, muziek componeren die zowel het muzikaal getrainde oor plezierde als de oren van (bijna) iedereen. Net als John Lennon en Madonna joeg Mozart opdrachtgevers en hoogwaardigheidsbekleders tegen zich in het harnas. Mozart was met andere woorden een volbloedcelebrity.

5. Jeruzalem: het ontstaan van de Heilige Stad

Zondag, Nederland 2, 19.00 uur


Auteur en historicus Simon Sebag Montefiore maakte voor de BBC deze driedelige reeks over de geschiedenis van Jeruzalem. 'Voor velen is deze geschiedenis meer een kwestie van geloof dan van feiten. Ik geloof dat je Jeruzalems versplinterde geschiedenis wel degelijk bij elkaar kunt puzzelen', aldus Montefiore, die over de stad al eens een imposante biografie schreef.


In de eerste aflevering bespreekt Montefiore onder andere het gebrek aan bewijs voor een - volgens de Bijbel - door koning David gebouwde wereldstad. Ergens in Jeruzalem ligt een stapel stenen die volgens sommige archeologen de restanten zijn van Davids paleis. Anderen beweren dat het puin hooguit afkomstig is uit de tijd van koning David. Weer anderen geloven zelfs dat niet. Het is het meest betwiste stukje opgraving in een van de meest uitgegraven plaatsen op aarde.


Over de invloed van de Grieken op het Jeruzalem van na Alexander de Grote (336 v.Chr.) vertelt Montefiore: 'De Griekse cultuur werd internationaal de dominante cultuur, net als de Amerikaanse dat tegenwoordig is. Jonge priesters begonnen naakt te sporten. Ze probeerden zelfs hun besnijdenis terug te draaien.'

6. Andere tijden Sport

Zondag, Ned 1, 21.00 uur


Tijdens het WK voetbal van 1978 in Argentinië konden (amateur-)filmers moeiteloos overal draaien. Verzamelaar Wim van der Aar stuitte op eBay op amateuropnamen die scheidsrechter Kurt Goerdten maakte van dit WK. Goerdten stond in de wedstrijd van Nederland tegen Italië naast het doel van keeper Piet Schrijvers. Toen Van der Aar de opnamen liet digitaliseren, hoorde hij dat er onlangs nog iemand met opnamen van hetzelfde WK was langs geweest. Het gaat om opnamen in onder meer de bus en de kleedkamer van Oranje. Andere Tijden maakte van dit bijzondere materiaal de uitzending Gezien door andere ogen.

7. Lance Armstrong

Zondag, BBC 4, 22.00 uur


King of cheats heette de Amerikaanse versie van Alex Holmes' documentaire over Lance Armstrong. 'Omdat', zoals Holmes verklaarde, 'iedereen doping gebruikte. Maar niemand ging zo ver in het bedrog als Armstrong.'


Aan de hand van interviews met vroegere vrienden en collega's van Armstrong worden de details van dat bedrog onthuld. Holmes: 'De mensen die het dichtst bij je staan, zijn het gevaarlijkst als je met zo'n geheim rondloopt als Armstrong.' En: 'Wij wilden met deze film iets te weten komen over Armstrongs karakter. Hoe graag hij een sportheld wilde worden. Hoe hij in aanraking kwam met prestatieverhogende drugs. Hoe een geheim als het zijne je karakter uitholt, je persoonlijkheid verandert en vriendschappen ruïneert.'


Storyville: The Lance Armstrong story - Stop at nothing

8. Bruce Springsteen: High hopes in South Africa

Zondag, Canvas, 22.10 uur


'Na jaren van bidden en hopen dat hij hier naartoe zou komen, gaat het nu gebeuren.' Vanachter het stuur is muziekliefhebber Craig aan het woord. Hij is bezig aan de lange autorit van Johannesburg naar Kaapstad. In Kaapstad zal hij drie concerten van zijn held Bruce Springsteen bijwonen, om vervolgens weer terug te rijden naar Johannesburg, voor een vierde concert. Craig zegt vastbesloten: 'Het is het allemaal waard.'


Het was een gedenkwaardige gebeurtenis, januari jongstleden in Zuid-Afrika. Voor het eerst traden Bruce Springsteen en zijn E Street Band op in het land. Het was er nog nooit van gekomen, onder meer door de boycot van vele artiesten, onder wie Springsteen, die niet wensten op te treden in een land dat werd geregeerd door een apartheidsregime. Maar in 2014 was er dan eindelijk tijd voor Springsteens Zuid-Afrikaanse debuut, tot grote vreugde van de vele fans.


Er waren ook drie Nederlanders bij: liefhebbers Art Rooijakkers, Leon Verdonschot en Erik van Bruggen reisden naar Zuid-Afrika om een documentaire te maken over het bijzondere muzikale evenement. Ze volgden drie gepassioneerde fans, onder wie Craig, en kregen toestemming om diverse clips van de concerten in hun film te verwerken. Ook lieten Springsteens trouwe gitarist Little Steven (Van Zandt) en gelegenheidsgitarist Tom Morello zich door de Nederlanders interviewen.

9. March of the penguins

Donderdag, NPO Doc, 19.30 uur


Filmklassieker uit 2005: March of the penguins van Luc Jacquet. In de herfst, als hun buiken dik zijn van de zomer, beginnen de keizerpinguïns op Antarctica aan een reis van meer dan 100 kilometer naar hun paargebied. Dat doen ze al generaties lang. Als een stroom kuierende mannen gaan ze op weg. Als het even niet meer gaat, gaat het glijdend op de buik verder. De weg op het ijs is nooit hetzelfde als vorig jaar, toch weten de pinguïns op een of andere manier hoe ze moeten lopen. Onderweg komen er zeker sneeuwstormen en roofdieren. De temperatuur kan zakken tot -60 graden. En dan moet het paarritueel, dat hopelijk één kostbaar pinguïnei en later een pinguïnjong tot gevolg heeft, nog beginnen. March of the penguins is de keuze van de gastcolumnist op NPO Doc, Bart Ongering, ofwel Meester Bart.


Met bijdragen van Mirjam Bosgraaf, Jesse Heijnis, Joris Henquet, Madelon Meester en Bart Koetsenruijter (filmtips)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden