WEEKBLADEN: Bij Nixons dood: rouw lukt nog wel, maar warmte hoort daar niet bij

De weekbladen lossen voorlopig het laatste schot in verkiezingstijd, maar de kanonnen zijn zonder precisie afgesteld. De Groene rekent hard af met D66, een partij die vervolgens weer genade vindt bij Hervormd Nederland....

Brinkman op een Europese top is toch een beetje de wethouder van Winschoten op visite in Den Haag.

Het blad neemt verder alvast afscheid van het zittende kabinet: 'een kabinet zonder passie'.

Zowel in het CDA als de VVD staan de veteranen klaar om hun partij te hulp te schieten als op hen een beroep wordt gedaan. Dat laatste gebeurt vooralsnog niet, tot ergernis van Neelie Kroes, die er soms 'niet goed van wordt' dat haar partij zo slordig met de oldies omgaat.

'Ik doe een dringend beroep op zowel Bolkestein als Wiegel om nog voor de verkiezingen te verklaren dat ze wel met elkaar in zee willen.'

Meer verkiezingskoorts in een verhaal over het Des Indes-beraad, waar sociaal-democraten en liberalen elkaar onder het genot van spijs en drank ontmoeten. Nu de paarse coalitie in zicht komt, neemt de belangstelling voor dat praatclubje toe.

Bij het heengaan van Nixon:

Rouw zal nog wel lukken, maar enige warmte hoort daar niet bij.

Interviews met wielerpaus Hein Verbruggen over doping; en met Anatoli Karpov over de nieuwe wereldkampioen schaken. Verder een reportage over de Haagse mores en het asielbeleid, en over de stand van zaken in de gezondheidszorg.

Elf ministers stuurden op verzoek van Elsevier hun tien belangrijkste wapenfeiten toe. Kooijmans deed niet mee, Lubbers ook niet en Pronk kon niet kiezen en stuurde zijn hele beleidsnota Een wereld in geschil. Het blad concludeert na 994 wetsvoorstellen van dit kabinet dat de ministers tevreden zijn, maar dat de kiezers massaal bij hen weglopen, want de coalitie heeft de grote problemen laten liggen.

Van Mierlo in 'zijn' interview:

'Ik wil geen kabinet van krachtpatsers en bollebozen. Dat gezeur over dominante managers komt van de mensen die een spoor van vernielingen hebben achtergelaten in het bedrijfsleven en de politiek.'

Columnist Pim Fortuyn roept tegen het redactionele commentaar in dat we vooral wèl op Brinkman moeten stemmen. Zo is er altijd wat.

Na de politiek is er een aardig profiel van de FIOD; een reportage uit Suriname; een interview met Pierre Godfroid, de baas van de Belgische luchtvaartmaatschappij Sabena; en een reportage over de landbouwhervormingen in Cuba. Bij het afscheid van Wisse Dekker van Philips een portret van deze carrièreondernemer. Hij is niet onomstreden.

Dertig jaar geleden verscheen Ik Jan Cremer, en de vraag dringt zich op waarom dat 'tamme' boek toen zoveel commotie veroorzaakte. Welnu, het provoceerde de botsing tussen traditie en vernieuwing, tussen volwassenen- en jeugdcultuur.

De literaire winst van Ik Jan Cremer was dat het publiek meer openheid aankon.

De campagnekoorts wordt gecoverd met een bijdrage over het verongelijkte gevoel van de GroenLinksers die er zo graag bij horen, maar door D66 en PvdA niet serieus worden genomen. HP/De Tijd grijpt de inhoud en laat de mannetjesmakerij voor wat ze is.

Een tweede en derde bijdrage gaan over de gebroken hoop van de ouderen, arbeidsongeschikten, werklozen, gehandicapten en laagst betaalden: de centrum-linkse coalitie heeft hun niks opgeleverd. Die analyse wordt gevolgd door een portret van armoedzaaiers in Alkmaar.

Tom Wicker, oud-columnist van de New York Times, luidt Nixon uit.

Er zijn mensen die geloven dat hij ondanks alles toch een groot man was. Maar waarschijnlijk hoorde Richard Mulhous Nixon daar zelf niet bij.

Verder een portret van de Duitse projectontwikkelaar en zwendelaar Jürgen Schneider; een voorpublikatie uit Peter Arnetts boek In de Frontlinie; en interviews met Oek de Jong en componist Peter Schat (vrijdag première van Symposion).

René Zwaap volgt met opengesperde ogen de verkiezingskaravanen die zich van het ene bizarre voorval naar het andere slepen.

Nog nooit eerder probeerden de partijen zo hard om het electoraat met amusement warm te maken voor de zaak, en nog nooit eerder is het resultaat zo grimmig geweest. Er wordt gelachen, er wordt gedanst, maar ondertussen is er een ware slachting gaande.

Zijn pijlen richt het blad op D66, 'een partij die steeds meer op het CDA begint te lijken'. Het is bovendien een clubje zonder ideologie:

D66 zou bij uitstek de partij kunnen zijn die een hernieuwde visie op de verzorgingsstaat ontwikkelt, waarin een sociale politiek en een individualiserende samenleving worden verbonden. Maar juist op dit gebied is D66 niet op een idee te betrappen.

Herman Wigbold registreert hoe in de economie, de politiek en de rechtspraak een vast 'old-boys-network' het voor het zeggen heeft.

De elite in Nederland is noch almachtig noch onaantastbaar, maar ze vormt wel een macht die ons ervan zou moeten weerhouden te koop te lopen met Nederland als een toonbeeld van democratie.

Ten slotte een reportage uit het Zuidafrikaanse thuisland Venda dat na de verkiezingen zijn onafhankelijkheid verliest. Het is een van de gebieden waar zwarten zichzelf mochten regeren. Daaraan komt een einde, maar er wordt geen traan om gelaten.

Volgens HN kunnen verkiezingen de democratie niet meer redden. De vertrouwensbreuk tussen burger en politiek moet worden hersteld door directe participatie. De vraag is of Nederland geen referenda moet krijgen. Polemoloog L. Wecke:

'Als democratie te maken heeft met de wil van het volk, zul je de legitimiteit van besluiten en beleid vaker dan om de vier jaar moeten laten beoordelen door de kiezers.'

Ook in dit blad aandacht voor D66. In 1974 nog verschenen in memoria in de kranten, nu is de club huiskamergeleerden uitgegroeid tot een van de vier grote stromingen in de Nederlandse politiek.

Verder aandacht voor Zuid-Afrika en een geïrriteerd commentaar van hoofdredacteur Van Duijn bij het postume eerherstel voor Nixon:

Door een in wezen foute politicus als hij achteraf honorabel te maken, een politicus die voor de grondwet waaraan hij als president trouw had gezworen geen greintje respect had, wordt een loopje genomen met de waarden waar een democratie voor staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden